ကဏ္ဍပညာ
ကဏ္ဍပညာ (အၚ်္ဂလိက်: Academic Discipline ဟွံသေၚ်မ္ဂး Field of Study) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍဗဟုသုတ မနွံကဵုနဲကဲလ္ၚတ်၊ တဳအိုရဳ ကေုာံ သဒ္ဒါစဳရေၚ် တၟေၚ်ခြာနူကဏ္ဍတၞဟ်ရ။ ကဏ္ဍပညာဂမၠိုၚ်ဝွံ ဒှ်သ္ဇိုၚ်အဓိက သွက်ဂွံဒက်ပတန်တက္ကသိုလ်၊ သိုက်လိက် ကေုာံ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ညံၚ်ဂွံနွံကဵုသၞောတ်ဗဗွဲဓဝ်ရ။[၁]
ပွမပါ်ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုၚ် (Main Classifications)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
အတိုၚ် သၞောတ်ပွမပါ်ကဏ္ဍ ဂၠးကဝ်မ္ဂး ညးတအ်ပါ်ကဏ္ဍပညာ အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ:
၁. ပညာဂကူမၞိဟ် (Humanities): လ္ၚတ်ပရူအနုပညာ၊ ဒဿနဗေဒ ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာ။ ဥပမာ- ဘာသာမန်၊ ဝၚ်မန်၊ မန်ဗေဒ။
၂. ပညာမၞိဟ်ဗေဒ (Social Sciences): လ္ၚတ်ပရူဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ စိုတ်မၞိဟ်။ ဥပမာ- စိုတ်ဗေဒ၊ ပညာသၞောတ်ဘာသာ (Linguistics)။
၃. သိပ္ပံသဘာဝ (Natural Sciences): လ္ၚတ်ပရူသဘာဝ ကေုာံ ရူပဗေဒ။ ဥပမာ- ဇဳဝဗေဒ၊ သိပ္ပံက္ဍဟ် (Neuroscience)။
၄. သိပ္ပံတင်္ကေတ (Formal Sciences): လ္ၚတ်ပရူသၞောတ်သင်္ချာ ကေုာံ တၚ်ဂၞၚ်။ ဥပမာ- သင်္ချာ၊ သိပ္ပံတင်္ကေတ (Information Science)။
၅. သိပ္ပံပွမအသုံးပြု (Applied Sciences): လ္ၚတ်ပရူနဲကဲပညာ သွက်ဂွံအသုံးပြုဇေတ်ဇေတ်။ ဥပမာ- အေန်ဂျေန္နဳယျာ၊ ပညာပွမခၞံဗဒှ်အဘိဓာန် (Lexicography)။
ကဏ္ဍပညာပံၚ်ဗစိုပ် (Interdisciplinary Studies)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲခေတ်တၟိမ္ဂး ဗဟုသုတဂမၠိုၚ် ဟွံမံၚ်မွဲဒၞာဲဓဝ်တုဲ ဍေံနွံကဵုအဆက်အစပ်အကြားကဏ္ဍပညာဂမၠိုၚ်။ ဥပမာ- သိပ္ပံဘာသာ ကေုာံ က္ဍဟ် (Neurolinguistics) ဝွံ ဒှ်ပွမပံၚ်ဗစိုပ်အကြား ပညာသၞောတ်ဘာသာ ကေုာံ သိပ္ပံက္ဍဟ် ရ။
အဆက်အစပ်ကဵု ပညာစဳရေၚ်ဗဟုသုတ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲ ပညာစဳရေၚ်ဗဟုသုတ မ္ဂး "ကဏ္ဍပညာ" ဝွံ ဒှ်သ္ဇိုၚ် (Parent Category) သွက်ဂွံစုဒေပ်မုက်လိက်နာနာ ညံၚ်ညးဗှ်လိက်တအ် ဂွံဂၠာဲဗဟုသုတ ဗွဲမနွံကဵုသၞောတ်သိပ္ပံရ။
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Biglan, A. (2026). "The Characteristics of Academic Disciplines". Journal of Higher Education.