ကဏ္ဍ:ဂကောံမန်ဂမၠိုင်

ဂကောံမန် (အင်္ဂလိက်: Mon Organizations / Associations) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံ (Organizations)၊ ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Political Parties)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမှာဇန် (Civil Society Organizations - CSOs) မဒက်ပတန်လဝ် နကဵုကောန်ဂကူမန်တအ် သွက်ဂွံမင်မွဲ အာဲကၟာဲယေန်သၞာင်၊ လိက်ပတ်၊ အခေါင်အရာ ကေုာံ ပရေင်ဗၠးၜးဂကူမန် လတူတိဍာ်ဒေသရးမန် ကီုသီုကဵု ပ္ဍဲဍုင်သအာင်ဂမၠိုင်ရ။

ဂကောံမန်တအ်ဝွံ တေက်ပါလုပ် ကဏ္ဍအဓိက ပ္ဍဲဝင်ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်တန်တဴကောန်ဂကူမန် ပ္ဍဲခေတ်လက္ကရဴဏအ် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။

ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအပ္ဍဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ် ညံင်ဂွံလောဲသွာ ကုညးမလ္ၚတ်တအ်ရ -

• ကဏ္ဍ:ဗော်ပရေင်ဍုင်ကွာန်မန် (Mon Political Parties) - ဥပမာ ဗော်ဍုင်မန်တၟိ၊ ဗော်ညဳသၟဟ်မန်။
• ကဏ္ဍ:ဂကောံလိက်ပတ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်မန် (Mon Literature and Culture Committees) - ဥပမာ ကမ္မတဳလိက်ပတ်မန်၊ ဂကောံအစာကၞေဟ်မန်။
• ကဏ္ဍ:ဂကောံသၟတ် ကေုာံ ကွးဘာမန် (Mon Youth and Student Organizations) - ဥပမာ ဂကောံသၟတ်မန်၊ သမဂ္ဂကွးဘာမန်။
• ကဏ္ဍ:ဂကောံမှာဇန်မန် (Mon Civil Society Organizations) - ဥပမာ ဂကောံမင်မွဲအခေါင်အရာမၞိဟ်မန် (HURFOM)၊ ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက်မန်။
• ကဏ္ဍ:ဂကောံမန်ဍုင်သအာင် (Overseas Mon Organizations) - ဥပမာ MLPO, ဂကောံမန်ဍုင်သေံ၊ ဂကောံမန်အဝ်သတြေလျာ။

အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက်ဂကောံအဓိက မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

• ဗော်ဍုင်မန်တၟိ (New Mon State Party - NMSP)
• ဗော်ညဳသၟဟ်မန် (Mon Unity Party - MUP)
• ဂကောံမင်မွဲအာဲကၟာဲလိက်ပတ်မန် (The Mon Language Preservation Organization - MLPO)
• ဂကောံသၟတ်မန် (Mon Youth Forum - MYF)
• ဂကောံမင်မွဲအခေါင်အရာမၞိဟ်မန် (Human Rights Foundation of Monland - HURFOM)

• South, A. (2003). Mon Nationalism and Civil War in Burma: The Golden Sheldrake. Routledge.
• လိက်ပတ်ဝင်ဂကောံမန်ဂမၠိုင် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် ကောန်ဂကူမန်။
• Mon Nationalism, Wikipedia.