ကဏ္ဍ:ဍာ်
မံက်ပြာကတ်
မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ (Category) မဆေင်စပ်ကဵု:
မုက်လိက်ဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု ဒြပ်ဝတ္ထုဍာ်၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဍာ်၊ ဓာတုဗေဒဍာ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်မဆက်စပ်ကဵုဍာ်
ကဏ္ဍ:ဍာ် (အင်္ဂလိက်: Category: Water) ဝွံ ဓလုက်လဝ် မုက်လိက်မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် ဒြပ်ဝတ္ထုကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက်ဇဳဝိတဂမၠိုင် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ပ္ဍဲကဏ္ဍ သိပ္ပံ မ္ဂး ဍာ်ဝွံ ဒှ်ဒြပ်ပေါင်းမကတဵုဗဒှ်လဝ်နကဵု ဟိုက်ဒရဝ်ဂျေန် (Hydrogen) ၜါမ ကေုာံ အံက်သဳဂျေန် (Oxygen) မွဲမ ($H_2O$) ရ။
ကဏ္ဍအောန်ဂမၠိုင် (Subcategories)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ်နကဵု ကဏ္ဍအောန်အဓိကဂမၠိုင်:
- : (Hydrology) မဆေင်ကဵု ၜဳ၊ ကၟာ၊ ကြုင်၊ ကေုာံ မှာသၟိတ်ဂမၠိုင်။
- : မဆေင်ကဵု လက်သဏ္ဍာန်ဍာ်၊ ပွမကတဵုဗဒှ်ဍာ်၊ ကေုာံ ဓါတ်မပါလုပ်ပ္ဍဲဍာ်။
- : မဆေင်ကဵု ပွမထိင်ဒဝ်ဍာ်၊ ပွမသြိုင်ခၞံကၟာဍာ်၊ ကေုာံ သၞောတ်ဍာ်သုင်ဍာ်စကာ။
- : မဆေင်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဍာ်၊ ဥပဒေဍာ်၊ ကေုာံ ယေန်သၞာင်မဆေင်ကဵုဍာ်။
မုက်လိက်အဓိက ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် (Main Articles)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဍာ်: သရုပ်ပရူဍာ်ဗွဲယေဘုယျ။
- မှာသၟိတ်: (Ocean) ဒေသဍာ်ဖၞုင် ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ။
- စက်ဝန်းဍာ်: (Water cycle) နဲကဲဍာ်မပြံင်လှာဲအာအသွင် နူဂၠးတိ စိုပ်အကာသ။
- ဍာ်သုင်: (Drinking water) ဍာ်မနွံကဵုဘေးကင်း သွက်မၞိဟ်တအ်ဂွံသုင်စကာ။
[Image of the water cycle showing evaporation, condensation, and precipitation]
သဘဴဓရ်ရူပဗေဒ ကေုာံ ဓာတုဗေဒ (Physical and Chemical Properties)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဍာ်နွံကဵုလက်သဏ္ဍာန်တၟေင်:
- Density: ဍာ်မဒှ်ဂတး (Ice) ဂှ် သာနူဍာ်မဒှ်ဍာ် (Liquid water) တုဲ ဍေံဂတဝ်မာန်။
- Solvent: ဍာ်ဝွံ ဒှ် "Universal solvent" (အရာမပၠိုတ်လောဲအိုတ်) ဟိုတ်နူဍေံပၠိုတ်ကဵုဒြပ်ဝတ္ထုဗွဲမဂၠိုင်မာန်။
- Surface Tension: ဍာ်နွံကဵုအသိင်ဓဇက်လတူမသၠုင် (ဥပမာ - စၟမဒြေပ်လတူဍာ်မာန်)။
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဆက်ဗှ်ညိ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သဘာဝ
- ပတ်ဝန်းကျင်
- စိုန်သကီုဍာ် (Water safety)