ကဏ္ဍ:တိဍာ်
မံက်ပြာကတ်
မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ (Category) မဆေင်စပ်ကဵု:
မုက်လိက်ဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု ပထဝဳတိဍာ်၊ ပယျဵုရးနိဂီု၊ ကေုာံ သယံဇာတသဘာဝ မနွံပ္ဍဲတိ ကေုာံ ဍာ်
ကဏ္ဍ:တိဍာ် (အင်္ဂလိက်: Category: Territory / Land and Water) ဝွံ ဓလုက်လဝ် မုက်လိက်မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် အခေါင်အုပ်ဓုပ်တိဍာ်၊ ဗီုပြင်တိဍာ် (Landforms) ကေုာံ ပရေင်ဆက်စပ်အကြား ၜဳမှာသၟိတ် ကေုာံ တိုက်ဂမၠိုင်ရ။
ကဏ္ဍအောန်ဂမၠိုင် (Subcategories)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ပါ်ခြာလဝ်နကဵု ကဏ္ဍအောန်အဓိကဂမၠိုင်:
- : (Political Geography) မဆေင်ကဵု ပယျဵုတိဍာ် အကြားဍုင်မွဲ ကေုာံ မွဲ။
- : (Natural Resources) မဆေင်ကဵု ဒြပ်ရတ်သဘာဝ မကတဵုဒှ်နူတိ ကေုာံ ဍာ်။
- : (Coastal Geography) မဆေင်ကဵု ဒေသတိမစုက်ဒၟံင်ကဵုဍာ် ညံင်ရဴ သြိုင်ၜဳ၊ တ္ကအ်၊ ကေုာံ သြိုင်ဝါ။
- : (Land and Maritime Law) မဆေင်ကဵု သၞောဝ်အုပ်ဓုပ်တိ ကေုာံ ပယျဵုဍာ်မှာသၟိတ်။
မုက်လိက်အဓိက ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် (Main Articles)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ပထဝဳ: (Geography) သိပ္ပံမလ္ၚတ်ဗီုပြင်တိဍာ်ဂၠးတိ။
- ပယျဵု: (Border) ပၞောန်မပါ်ခြာလဝ် အခေါင်အုပ်ဓုပ်တိဍာ်။
- တိုက်ဂမၠိုင်: (Continents) ဒေသတိဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ။
- မှာသၟိတ်: (Oceans) ဒေသဍာ်ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ။
သဘဴဓရ်ပထဝဳ (Geographic Distribution)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲဂၠးတိပိုဲဏအ် တိဍာ်ပါ်ခြာလဝ် ဗွဲမဟွံတုပ်သၟဟ်:
- ဍာ် (Water): ဓလုက်လဝ် ၜိုတ် **71%** ရ။
- တိ (Land): ဓလုက်လဝ် ၜိုတ် **29%** ရ။
နကဵုမတ်တၠပညာမန် (In Mon Context)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲဝင်မန်၊ ဝေါဟာရ **"တိဍာ်"** ဝွံ နွံအဓိပ္ပါယ် ဇြိုဟ်နက်ဗွဲမလောန်:
- ရာမညဒေသ: ဒှ်တိဍာ် အာဲကၟာဲဂကူမန် မနွံကဵု သြိုင်ၜဳ၊ ကြုင်၊ ကေုာံ ဝါဗ္ၚ မဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်မန်။
- ပရေင်စိစောန်: မန်တအ် စိစောန်ပ္ဍဲပရေင်တိ (ဝါဗ္ၚ) ကေုာံ ပရေင်ဍာ် (က္ၜင်၊ ပွမတိုက်င္ၚုဲ)။