ကဏ္ဍ:ပညာဗေဒ

ကဏ္ဍ:ပညာဗေဒ (အင်္ဂလိက်: Category: Pedagogy / Education) ဝွံ ဓလုက်လဝ် မုက်လိက်မလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် နဲကဲမၞိဟ်တအ်မဗတောန် ကေုာံ မကလိဂွံပညာရ။ ပညာဗေဒဝွံ ဟွံသေင်ဆ ပွမဗ္တောန်လိက်ပ္ဍဲဘာဟေင်၊ ဆဂး ဒှ်နဲကဲဗၟံက်ထ္ၜး ကဵုဇြဟတ်ပညာ သတ်မၞိဟ်တအ် ညံင်ဂွံဇၞော်မောဝ်အာ အတိုင်ဘဝရ။

• (သွက်ဂွံလုပ်ဗှ် ကဏ္ဍအောန်ဂမၠိုင် ဒးစုတ် : ပ္ဍဲဂတ)*
• နဲကဲဗတောန်ဂမၠိုင် (Teaching methods)
• ဘာဗ္တောန်ဂမၠိုင် (Schools and Institutions)
• ပရေင်စိတ္တဗေဒပညာ (Educational psychology)
• ဝင်ပညာဗေဒ (History of education)

• ပညာဗေဒ: သရုပ်ပရူပညာဗေဒဗွဲယေဘုယျ။
• နဲကဲဗတောန်: နဲကဲနာနာ သွက်ဂွံပၠုပ်ပညာ (ဥပမာ - နဲကဲသောကရေတ္တေတ်)။
• ပညာသဇိုင်: (Primary education) သဇိုင်ပညာ သွက်ကောန်င္ၚာ်တအ်။
• ဘာတက္ကသိုလ်: (University) ကဆံင်ပညာသၠုင်အိုတ်။
• သဳကၠဳ: နဲကဲပညာ နကဵုပွမသၠာဲဂတးလညာတ်။

နကဵုမတ်တၠပညာမ္ဂး ပညာဗေဒလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် အကာဲအရာအဓိက: 1. Learning Theory: နဲကဲမၞိဟ်တအ်မဒုင်ကေတ်တင်ဂၞင် (ဥပမာ - Behaviorism, Constructivism)။ 2. Curriculum Development: ပွမစဳရေင် ဘာသာရပ် ညံင်ဂွံကိတ်ညဳကဵုအခိင်ကာလ။ 3. Assessment: ပွမစစ်ဆေး တိုင်ပ္ကဴပညာ မစိုပ် ဟွံစိုပ်။

[Image of the different learning styles: visual, auditory, read/write, and kinesthetic]

နကဵုမတ်တၠပညာပညာဗေဒ ကေုာံ စိတ္တဗေဒမ္ဂး ပညာဗေဒဝွံ ဟွံသေင်ဆ ပွမပလံင်ဗစိုပ်တင်ဂၞင်ဟေင်၊ ဆဂး ဒှ်ပွမဖန်ဗဒှ်ကဵု အကာဲအရာ သွက်ဂွံကလိဂွံပညာရ။

• နကဵုမတ်တၠပညာ စိတ္တဗေဒဗဟုသုတ (Constructivism): တၠပညာ ဂျောန် ပဳယာဂျေ (Jean Piaget) ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရကောန်င္ၚာ်တအ်ဂှ် ဒက်ပတန်ပညာ နကဵုပွမစုက်လုက်ကဵု လောကတုဲ ဗတောန်ကေတ်အလဵုဇကုရ ^[၁]။
• နကဵုမတ်တၠပညာ ပရေင်မၞိဟ်-ယေန်သၞာင် (Social Constructivism): တၠပညာ လေဗ် ဝဳဂေါတ်သကဳ (Lev Vygotsky) သောင်ကလးလဝ် ဒဒှ်ရပညာဗေဒဂှ် ဒးနွံကဵုပွမဆက်ဆံင်အကြားမၞိဟ် (Social interaction) တုဲ နဲကဲ "Scaffolding" (ပွမရီုဗင်သိုက်သိုက်) ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန်ရ ^[၂]။
• နကဵုမတ်တၠပညာ ပညာဗေဒဝေဖန် (Critical Pedagogy): တၠပညာ ပေါ်လို ဖရဲရား (Paulo Freire) ဝေဖန်လဝ် သၞောတ်ပညာဗီု "Banking model" (ပွမစုတ်ပညာ ညံင်စုတ်သြန်ပ္ဍဲဘာဏ်) တုဲ ညးတေအ်ကဵုကံပတ် သုင်စောဲနဲကဲ "Problem-posing education" (ပွမသဳကၠဳပုစ္ဆာ) ညံင်ညးဗတောန်လိက်တအ် ဂွံနွံကဵုလညာတ်ဗၠးၜးရ ^[၃]။
• နကဵုမတ်တၠပညာ စဳရေင်ကဆံင်ပညာ (Taxonomy of Learning): တၠပညာ ဗင်ဂျာမေန် ဗလူမ် (Benjamin Bloom) ပါ်ခြာလဝ် ကဆံင်ပညာပ္ဍဲစိုတ်မၞိဟ် (Bloom's Taxonomy) နူကဆံင် "ဗှ်ဗၞုဟ်" (Remember) စိုပ်ကဆံင် "ဖန်ဗဒှ်" (Create) ရ ^[၄]။

• သိပ္ပံ
• ဒဿနိကဗေဒ
• စိတ္တဗေဒ
• ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကဏ္ဍ

1. ↑ Piaget 1952.
2. ↑ Vygotsky 1978.
3. ↑ Freire 1970.
4. ↑ Bloom 1956.