ကဏ္ဍ:ပါတ်ဂၠးတိ
မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ (Category) မဆေင်စပ်ကဵု:
မုက်လိက်ဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု ဂၠံင်တရဴပတ်ဂၠးတိ၊ နဲကဲပ္တိုန်ဂြိုဟ်တု ကေုာံ သိပ္ပံအာကာသ
ကဏ္ဍ:ပါတ်ဂၠးတိ (အင်္ဂလိက်: Earth Orbit) ဝွံ ကောံဗကောံလဝ် တင်ဂၞင်သုတေသန မဆေင်ကဵု ဂၠံင်တရဴ (Trajectories) မဗွဲဒၟံင်ကဵု ဓါတ်ဓရတ်ဂၠးတိ (Earth's Gravity) ရ။ ဣဏအ်ဝွံ ဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ပရေင်ဆက်စၠောအ် (Communication)၊ ပရေင်စၟဳစၟတ်ဥတု (Weather forecasting) ကေုာံ ပရေင်လ္ၚတ်အာကာသရ။
ဂကူပါတ်ဂၠးတိ အဓိကဂမၠိုင် (Types of Orbits)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် ကောံဗကောံလဝ် မုက်လိက်မဆေင်ကဵု:
၁. ပါတ်ဂၠးတိ ကဆံင်သဝ် (Low Earth Orbit - LEO)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ပတ်မနွံသၠုင်အကြာ ၁၆၀ စိုပ် ၂,၀၀၀ ကဳလိုမဳတာရ။ ဗွဲမဂၠိုင် စကာသွက် ဂြိုဟ်တု စၟဳစၟတ်တိ ကေုာံ ဘာအာကာသဂၠးတိ (ISS) ရ။
၂. ပါတ်ဂၠးတိ ကဆံင်အဒေါဝ် (Medium Earth Orbit - MEO)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ပတ်မနွံသၠုင်အကြာ ၂,၀၀၀ စိုပ် ၃၅,၇၈၆ ကဳလိုမဳတာရ။ ဗွဲမဂၠိုင် စကာသွက်သၞောတ် GPS (Navigation satellites) ရ။
၃. ပါတ်ဂၠးတိ သၟဟ်အသိင်ဂၠးတိ (Geostationary Orbit - GEO)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ပတ်မနွံသၠုင် ၃၅,၇၈၆ ကဳလိုမဳတာတုဲ ဂြိုဟ်တုတအ်ဂှ် ဂေတ်ပတ်တုပ်ကဵု အသိင်ဂၠးတိဂေတ်ဇကုဍေံရ။ ဣဏအ်ဝွံ စကာသွက်ပရေင်ဆက်စၠောအ် (Telecommunications) ရ။
သဘဴဓရ် သိပ္ပံ (Physical Concepts)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မုက်လိက်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် သ္ၚဳဂၠေပ်လဝ်:
- Orbital Velocity: အသိင်ဒြေပ်မဒးနွံ သွက်ဂွံထိင်ဒဝ်လဝ် ညံင်ဟွံဂွံစှ်ေလာ်စိုပ်တိ။
- Escape Velocity: အသိင်ဒြေပ်မဒးနွံ သွက်ဂွံတိတ်အာနူ အစောံဓရတ်ဂၠးတိ။
- Orbital Decay: ပရေင်ယအ်စှ်ေအသိင် ဟိုတ်နူဒြဟတ်ပွတ်လေပ်အာကာသ (Atmospheric drag) ရ။