ကဏ္ဍ:ပုဂ္ဂလပညတ်
မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ (Category) မဆေင်စပ်ကဵု:
ကဏ္ဍ:ပုဂ္ဂလပညတ် (ပါဠိ: Puggala-paññatti) ဝွံ ပကောံလဝ်လိက်ပရေင်မဆေင်ကဵု ပြကိုဟ်စတုတ္ထ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မပိဋကတ် မဒှ်ပြကိုဟ်မစၞောန်ထ္ၜး ကေုာံ ပညတ်လဝ် ဂကူပုဂ္ဂိုလ်နာနာသာ် ရ။
သရုပ်အဓိပ္ပါယ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပုဂ္ဂလပညတ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂလာန်မစၞောန်ထ္ၜး ပညတ်လဝ် စပ်ကဵုပုဂ္ဂိုလ်ဂမၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲအဘိဓမ္မဒေသနာဂှ် ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုတွဟ်လဝ် နကဵု ဓရ်အသင်္ခတ ကေုာံ သင်္ခတဓရ် (စိုတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ်) မဒှ်ပရမတ်သၟးကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဏအ်ဝွံ ကျာ်တြဲတွဟ်လဝ် နကဵုနဲကဲပညတ် (သမ္မုတိသစ္စာ) ညံင်သတ္တအ်ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။
ပညတ် ၆ သာ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲပြကိုဟ်ဏအ် သရုပ်ထ္ၜးလဝ် ပညတ် (၆) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ - ၁။ ခန္ဓပညတ်: ပညတ်လဝ် ခန္ဓ ၅။ ၂။ အာယတနပညတ်: ပညတ်လဝ် အာယတန ၁၂။ ၃။ ဓာတုပညတ်: ပညတ်လဝ် ဓာတ် ၁၈။ ၄။ သစ္စပညတ်: ပညတ်လဝ် သစ္စာ ၄။ ၅။ ဣန္ဒြိယပညတ်: ပညတ်လဝ် ဣန္ဒြိ ၂၂။ ၆။ ပုဂ္ဂလပညတ်: ပညတ်လဝ် ဂကူပုဂ္ဂိုလ်နာနာသာ် (ဥပမာ- သမဏ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ သောတာပန် စတံ)။
သရုပ်ပုဂ္ဂိုလ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပြကိုဟ်ဏအ် ပါ်ခြာလဝ် ပုဂ္ဂိုလ်ဂမၠိုင် အတိုင်လၟေဟ်ဂၞန် (၁) စဵုကဵု (၁၀) -
- ပုဂ္ဂိုလ်မွဲ (ဧကက): ဥပမာ- ပုဂ္ဂိုလ်မဒှ် နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ။
- ပုဂ္ဂိုလ်ၜါ (ဒုက): ဥပမာ- ပုဂ္ဂိုလ်မလေပ်ခဗ္ဗာန် (ကောဓ) ကေုာံ ပုဂ္ဂိုလ်မလေပ်ရန်ကၞေအ် (ဥပနာဟ)။
- ပုဂ္ဂိုလ်ပိ (တိက): ဥပမာ- ပုဂ္ဂိုလ်မချူလိက် လ္တူတၟအ်၊ လ္တူတိ၊ လ္တူဍာ်။
- (စိုပ်စဵုကဵု ပုဂ္ဂိုလ်စှ် ဂကူရ)။