ကဏ္ဍ:ဗဟဵုဘဏ်ဂမၠိုင်

ဗဟဵုဘဏ် (အင်္ဂလိက်: Central Bank) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဂကောံဘဏ် မၞုံကဵုအဝဵုအာဏာ ကဆံင်သၠုင်အိုတ် မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုအလဵုအသဳ ဍုင်မွဲမွဲ (ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံဍုင်မွဲမွဲ) သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် သၞောတ်သြန်၊ ပ္တိတ်သြန်စက္ခော ကေုာံ အုပ်ဓုပ်စၟဳစၟတ် ဘဏ်ပုဂ္ဂလိကတအ်ရ။ ဗဟဵုဘဏ်တအ်ဝွံ ဍေဟ်တအ် ဟွံကၠောန်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သွက်ဂွံကလိဂွံ ပရဲပုဂ္ဂလိကတုဲ၊ တာလျိုင်အဓိကဍေဟ်တအ်ဂှ် ညံင်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဍုင် ဂွံညိင်ဝတ်၊ ညံင်ၚုဟ်မးကပေါတ် (Inflation) ဟွံဂွံတိုန်စှ်ေလောန်အာ ကေုာံ ညံင်သၞောတ်ဘဏ် အလုံမွဲဍုင် ဂွံခိုင်ကၠိုက်ဂှ်ရ။

ဗဟဵုဘဏ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် နွံကဵု တာလျိုင် ကေုာံ ကမၠောန် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

• ပ္တိတ်သြန် (Issuance of Currency): ပ္တိတ်သြန်စက္ခော ကေုာံ သြန်မ မစကာပ္ဍဲဍုင်။
• ထိင်ဒဝ် သၞောတ်သြန် (Monetary Policy): ဖန်ဇန် အခေါန်လွဳသြန် (Interest rates) ကေုာံ လၟိဟ်သြန်မပ္တိတ် သွက်ဂွံထိင်ဒဝ် ၚုဟ်မးကပေါတ်။
• အုပ်ဓုပ်ဘဏ် (Banking Regulation): ကဵုလာင်ဇြေန် ကေုာံ စၟဳစၟတ် သၞောတ်ဝ် ဘဏ်ပုဂ္ဂလိက ကေုာံ ဂကောံပရေင်ပိုန်ဒြပ်တအ်။
• ဘဏ် သွက်အလဵုအသဳ (Banker to the Government): ဒုင်စွံသြန် ကေုာံ ဖန်ဇန်ကဵု ပရေင်သြန် သွက်အလဵုအသဳ။
• ထိင်ဒဝ် သြန်ဍုင်သ္အာင် (Foreign Reserves Management): အုပ်ဓုပ်လဝ် သြန်ဂအုံဍုင်သ္အာင် ကေုာံ ထဝ် မပိုင်ပြဳလဝ် နကဵုဍုင်။

အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် မဆေင်စပ်ကဵု ဗဟဵုဘဏ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -

• ဗဟဵုဘဏ် ဍုင်ဗၟာ (Central Bank of Myanmar - CBM)
• ဗဟဵုဘဏ် ရးနိဂီုသေံ (Bank of Thailand - BOT)
• ဗဟဵုဘဏ် အမေရိကာန် (Federal Reserve System - Fed)
• ဗဟဵုဘဏ် ဥရောပ (European Central Bank - ECB)
• ဗဟဵုဘဏ် ဍုင်ကြုက် (People's Bank of China - PBOC)
• ဗဟဵုဘဏ် ဍုင်ဂျပေန် (Bank of Japan - BOJ)

• Central bank, Wikipedia။
• ဘောဂဗေဒအခြေခံ ကေုာံ ငွေကြေးစနစ်များ။