ကဏ္ဍ:ဗၞိက်

ဗၞိက် (Commerce/Trade) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု ပွမသၠာဲဂတးကပေါတ် ကေုာံ ကေင်ကာနာနာ နကဵုင္ၚုဟ်မး မနွံကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ် ရ။ ဍေဟ်လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော် သွက်ဂွံသောင်ကလး လၟေင်ကပေါတ်အရပ်အစပ် နူတမ်ကဵုကၞောတ် ညံင်ဂွံမ္ဒးရး ရ။ ဗၞိက်ဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲသၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင် မဆေင်ကဵုဖျာ၊ င္ၚုဟ်မး ကေုာံ အပေါတ်ဗၞိက် ညံင်မၞိဟ်တအ် ဂွံဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တုဲ သွက်ဂွံပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး ပ္ဍဲအရာမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်ပတုဲဖဵု ကုညးဂမၠိုင်ရ။

နကဵုနဲကဲပညာသ္ၚေဝ်မၠာ် ဗၞိက် ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံဟၟဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ ဗၞိက်ပ္ဍဲဍုင် (Domestic Trade)

• ပွမသွံရာန်သၠာဲဂတးကပေါတ် အကြာဒေသမွဲကဵုမွဲ ပ္ဍဲပယျဵုဍုင်မွဲကဵုမွဲ။

၂။ ဗၞိက်ဍုင်သအာင် (International Trade)

• ပွမပလံင်ဗစိုပ်ကပေါတ် (Export) ကေုာံ ပွမရာန်နင်ကပေါတ် (Import) အကြာဍုင်မွဲကဵုမွဲ နကဵုနဲကဲသောင်ကလးဗဗွဲဓဝ်။

၃။ ဗၞိက်အေန်တာနက် (E-commerce)

• ပွမသုင်စောဲ ဖုင် ကေုာံ ကွတ်ဆက်စၠောအ် သွက်ဂွံသွံရာန်ကပေါတ် နကဵုသၞောတ် ဓာတ် (Digital) လတူအေန်တာနက်။

• နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်: ပွမလ္ၚတ်ဗၞိက်မ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် သဘဴဖျာ ကေုာံ ပါ်ခြာဒး ပရိုင်ပတောံ မဆေင်ကဵုင္ၚုဟ်မးကပေါတ်။
• ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်: ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ညးဗၞိက်တအ် ဂွံဇွောတ်သ္ပေါတ်ကေတ် တင်နင်ဖျာ ဗွဲမပြဟ် ညံင်ဟွံဂွံစောဲစပ် ဒၟံင်ဆနဲကဲသွံရာန်တြေံ မွဲဓဝ်ရ။

• ဖဵု ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုအခေါင်ကမၠောန် ကေုာံ ပွမလှာဲဂတးယေန်သၞာင် အကြာမၞိဟ်တအ်။
• အာယုက် ကမၠောန် - ပွမဖန်ဇန်ဗၞိက် ဗွဲမမ္ဒးရး မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု အာယုက်ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
• ဌာန်နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ် - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံပကောံဒြပ်ရတ် ကေုာံ ဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ရုင်စက်၊ ဂြိုပ်၊ တိနာနာ။