ကဏ္ဍ:မဇ္စျိမနိကာယ

မဇ္စျိမနိကာယ (ပါဠိ: Majjhima Nikāya) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ်နကဵု "မဇ္စျိမ" (မဒှ်လဒေါဝ်/ဟွံဂၠိင် ဟွံဂၠိ) ကေုာံ "နိကာယ" (ပြကိုဟ်/ဂကောံ) တုဲ ဂွံအဓိပ္ပါယ် "ဂကောံသုတ် မနွံကဵုဟွံဂၠိင် ဟွံဂၠိ မဒှ်အကြာဂမၠိုင်" ရ။ ဍေဟ်လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲနိကာယ ၅ သာ် တုဲ ဒှ်ဌာန်နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ် သွက်ဂွံလ္ၚတ်နဲကဲဒ္ဂေတ်ပဋိပတ် ကေုာံ သဒ္ဒါဓရ်ကျာ် ညံင်ဂွံမ္ဒးရး ရ။ ပြကိုဟ်ဏအ် ဗဒှ်ကဵုနဲကဲသောင်ကလး ကဵုဓရ် ညံင်ဂကောံသတ္တအ် ဂွံလောဲသွာဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု နဲကဲပၟဝ်ဝိပဿနာ တုဲ သွက်ဂွံပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး ပ္ဍဲအရာမဂၠာဲဂၠံင်တရဴ တိတ်ဗၠးနူဒဒိုက် ရ။

ပ္ဍဲမဇ္စျိမနိကာယဝွံ ပါ်ခြာလဝ်နကဵု "ပဏ္ဏာသ" (ဂကောံ ၅၀ သုတ်) (၃) ပြကိုဟ်၊ ပကောံလဝ်သုတ် (၁၅၂) သုတ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံဟၟဲကၠုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ မူလပဏ္ဏာသ (Mulapannasa)

• ပကောံလဝ်သုတ်ကိုပ်ကၠာ (၅၀ သုတ်) မဆေင်ကဵုသဇိုင်တမ်ဓရ် ကေုာံ နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်ခန္ဓ (ဥပမာ - မူလပရိယာယသုတ်၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ်)။

၂။ မဇ္စျိမပဏ္ဏာသ (Majjhimapannasa)

• ပကောံလဝ်သုတ်အကြာ (၅၀ သုတ်) မဆေင်ကဵုပရူဗဗၞး၊ သၟိင်တအ် ကေုာံ နဲကဲဒၠောအ်ဗ္တောန်နာနာ။

၃။ ဥပရိပဏ္ဏာသ (Uparipannasa)

• ပကောံလဝ်သုတ်လက်ကရဴ (၅၂ သုတ်) မဆေင်ကဵုဓရ်မသၠုင်ပြဲ ကေုာံ ပရူဝိဘင်္ဂနာနာ (ဥပမာ - အနာထပိဏ္ဍိကောဝါဒသုတ်)။

• နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်: မဇ္စျိမနိကာယဝွံ ထ္ၜးကဵုနဲကဲပညာသ္ၚေဝ်မၠာ် စိုတ် ကေုာံ စေတသိက် ညံင်ဂွံညာတ်ကေတ်သဘာဝဍာံ။
• ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်: ညးမလ္ၚတ်သုတ်တအ်ဏအ်မ္ဂး ဂွံဇွောတ်သ္ပေါတ်ကေတ် ဓရ်မဇြိုဟ်နက် ညံင်ဟွံဂွံစောဲစပ် ပ္ဍဲလ္တူသဘဴအနတ္တ။

• ဖဵု ခိုင်ကၠိုက် - ကၠိုဟ်ခၠင်နဲကဲသောင်ကလးပြဒ္ဒညာဘဝ နကဵုဓရ်ကျာ် ဗွဲမစှ်ေသၞောတ်။
• အာယုက် သာသနာ - ပွမထိင်ဒက်မင်မွဲ မဇ္စျိမနိကာယမ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ သွက်ဂွံထိင်ဒက်သာသနာ ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ် ဗွဲမမ္ဒးရး။