ကဏ္ဍ:သဘဴဓရ်
မုက်လိက်ဏအ်ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍ (Category) မဆေင်စပ်ကဵု:
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ ပကောံလဝ် မုက်လိက် ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် မဆေင်စပ်ကဵု သဘဴဓရ် (Sabhāva-dhamma) မဒှ်ဓရ်ပရမတ် မၞုံကဵုလက္ခဏာ ကေုာံ အစောံသတ္တိ ပကတိဇကုကေတ်တ် ပ္ဍဲကဵုဗုဒ္ဓဘာသာ ကေုာံ ပညာအဘိဓရ်ရ။
သဘဴဓရ် (ပါဠိ: Sabhāva-dhamma, အင်္ဂလိက်: Intrinsic nature / Ultimate phenomenon) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဓရ်ဍာံစၟတ် (ပရမတ္ထသစ္စာ) မတန်တဴဒၟံင် အတိုင်ပကတိ ဍေံကဵုဍေံဟေင်ရ။ ပ္ဍဲကဵုပညာအဘိဓရ်မ္ဂး သဘဴဓရ်ဝွံ တၞဟ်ခြာနူကဵု "ပညတ်" (Paññatti - အရာမၞိဟ်တအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵုယၟု ကေုာံ ဗီုပြင်) တုဲ၊ ဍေံဟၟဲကဵု ပူဂိုလ်၊ သတ္တဝါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဇဳဝလမျီု (အတ္တ) ရ။
သဘဴဓရ် အလုံအိုတ်သီုဝွံ ဍေံတအ် ကတဵုဒှ်တုဲ ချဳဒရိုင်အာ အတိုင်ဟိုတ်ကဵုဖိုလ်သက်သက်ရ။ သဘဴဓရ် ပရမတ် အဓိကဂှ် ပါ်လဝ် (၄) သာ် မတွဟ်ဂး - စိုတ်၊ စေတသိက်၊ ရုပ် ကေုာံ နိဗ္ဗာန် ရ။ ပွမလ္ၚတ် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ ညာတ်ကေတ် သဘဴဓရ်တအ်ဝွံ ဒှ်ကမၠောန်အဓိက သွက်ပရေင်ပ္ကတ်ပ္ကေင် ဝိပဿနာရ။
ကဏ္ဍအပ္ဍဲ ကေုာံ မုက်လိက်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အပ္ဍဲကဏ္ဍဏအ် မုက်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍအပ္ဍဲ မဆေင်စပ်ကဵု သဘဴဓရ် မၞုံတန်တဴဒၟံင်တအ်ဂှ် -
- ကဏ္ဍ:အဘိဓရ် (Abhidhamma)
- ကဏ္ဍ:စေတသိက် ၅၂ (52 Cetasikas)
- သဘဴဓရ် (Sabhāva-dhamma)
- စိုတ် (Citta)
- ရုပ် (Rūpa)
- နိဗ္ဗာန် (Nibbāna)
- ပညတ် (Paññatti)
- ပရမတ် (Paramattha)
- လက္ခဏာ ၃ သာ် (အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ)
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဇနကာဘိဝံသ၊ အရှင် (၁၉၉၉)။ အဘိဓမ္မာတ္ထသင်္ဂဟ။
- လယ်တီဆရာတော်။ ပရမတ္ထသံခိပ်။
- Sabhāva, Wikipedia။
ကဏ္ဍလစှ်ေဂမၠိုင်
ကဏ္ဍဏအ်ဝွံ မၞုံ၄ ကဏ္ဍဓမၠေံဂမၠိုၚ်အတိုၚ်ဏံဟေၚ်ရ၊ ပၞောဝ်ကဵု ၄ သီုဖ္အိုတ်။
စ
- စေတသိက် ၅၂ (၄ မုက်လိက်)
အ
မုက်လိက်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ကဏ္ဍ "သဘဴဓရ်"
ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ဂှ် ဒှ်လၟိဟ် မုက်လိက်ဂမၠိုၚ် ၁၀ စပ် ကုကဏ္ဍဏအ်ရ၊၊ သီုဖ္အိုတ် နွံ ၁၀