ကဏ္ဍ:အရေဝ်ဘာသာပါဠိ

အရေဝ်ဘာသာပါဠိ (Pali Language) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာမဆေင်စပ်ကဵု အရေဝ်ဘာသာမဂ္ဂဓ မဒှ်အရေဝ်ကျာ်တြဲဗုဒ္ဓ မတွဟ်လဝ်ဓရ် ရ။ ဍေဟ်လုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲအရာကိစ္စမဇၞော် သွက်ဂွံသောင်ကလး အဓိပ္ပါယ်ဒေသနာဓရ် ညံင်ဂွံမ္ဒးရး ရ။ ဘာသာပါဠိဝွံ ဗဒှ်ကဵုနဲကဲသၠာဲဂတးဂလာန်တင်နင် မဆေင်ကဵုပရူပရာသဘာဝ၊ စိုတ် ကေုာံ ရုပ် ညံင်သတ္တအ်ဂွံဆိုက်ဗ္ဒက်ကဵု ဓဝ်ပရိယတ်တုဲ သွက်ဂွံပ္တုဲကဵုကမၠောန်ဒးဒးရးရး ပ္ဍဲအရာမလ္ၚတ်သဒ္ဒါ ကေုာံ အက္ခရ်ဗျည်ဂမၠိုင် ရ။

နကဵုနဲကဲပညာသ္ၚေဝ်မၠာ် ဘာသာပါဠိ ပါ်ခြာလဝ်နွံနာနာသာ် ညံင်တင်ယောင်ယာဂွံဟၟဲ အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

၁။ သဒ္ဒါပါဠိ (Pali Grammar)

• ပကောံလဝ် လိက်ပရေင် မဆေင်ကဵု နဲကဲခၞံဗဒှ်ဝေါဟာရ၊ ကမ္မဌာန်၊ ဝိဘတ် ကေုာံ ပွမဗပေင်စုတ် **Prefix** (ဥပသဝ်) ပ္ဍဲတမ်ဝေါဟာရ။

၂။ ပိဋကတ်ပိ (Tipitaka)

• ဒှ်တမ်ရိုဟ်ဇၞော် မစွံပ္တန်လဝ် ဓရ်ဝိနယ်၊ သုတ်၊ အဘိဓမ္မ နကဵုဘာသာပါဠိ မနွံကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ် ရ။

၃။ ပါဠိ ကေုာံ ဘာသာမန် (Pali and Mon Language)

• ပွမဆက်စၠောအ် သၠာဲဂတးဝေါဟာရ အကြာပါဠိ ကေုာံ မန် ညံင်ဂွံသောင်ကလး တီကေတ်အဓိပ္ပါယ် ဓရ်ဗွဲမဍာံစၟတ်။

• နဲကဲသ္ၚေဝ်မၠာ်: ပွမလ္ၚတ်အရေဝ်ဘာသာပါဠိမ္ဂး ဗဒှ်ကဵုဉာဏ်ပညာ မတီညာတ်ကေတ် သဘဴဓရ် ကေုာံ ပါ်ခြာဒး ဍာံ/ပတောံ မဆေင်ကဵုအဓိပ္ပါယ်လိက်ပတ်။
• ပွမဒးဇွောတ်သ္ပေါတ်: ညးမလ္ၚတ်တအ် ဂွံဇွောတ်သ္ပေါတ်ကေတ် ရှ်သာရမျှာင်အက္ခရ်ပါဠိ ညံင်ဟွံဂွံစောဲစပ် ဒၟံင်ဆဘာသာမိဇကုမွဲဓဝ်တုဲ တီညာတ်အာ ဘာသာပါဠိဓမ္မဒေသနာတၠဳပိုန်ကျာ်တြဲမာန်ရ။

• ဖဵု ခိုင်ကၠိုက် - ဗဒှ်ကဵုလညာတ် သွက်ဂွံထိင်ဒက် သာသနာ ကေုာံ ပွမဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ဉာဏ်ပညာ။
• အာယုက် သာသနာ - ပွမထိင်ဒက်အရေဝ်ဘာသာပါဠိ ဗွဲမမ္ဒးရး မ္ဂး ထံက်ပင်ကဵု အာယုက်သာသနာ ညံင်ဂွံတန်ကြန်ဗိုန်ဗတ်။
• ဌာန်နိဿဲ မဇၞော်ကဵုဒြဟတ် - ဒှ်ဌာန်နိဿဲ သွက်ဂွံလ္ၚတ် ပညာပရမတ် ကေုာံ ပရေင်စိုတ်မၞိဟ်တအ်။