ကနေဒါ
ကနေဒါ (Canada) | |
|---|---|
|
ဒၞာဲဒေသ ဍုၚ်ကနေဒါ ပ္ဍဲဂၠးတိ | |
| ဍုင်ဇၞော် | အဝ်တ္တဝါ (Ottawa) |
| ဇၞော်အိုတ်ဍုင် | တဝ်ရောန်တဝ် (Toronto) |
| အရေဝ် မစကာရုင်ဂမၠိုင် | ဘာသာအေန်ဂလိက်, ဘာသာပြင်သစ် |
| အလဵုအသဳ | Federal parliamentary constitutional monarchy |
| မပိုင်ပြဳလဝ် | |
• သီုဖအိုတ် | 9,984,670 km2 (3,855,100 sq mi) |
| လၟိဟ်မၞိဟ် | |
• တၟော် | 41,012,563[၁] |
| လှုဲ | Canadian dollar ($) (CAD) |
| ဇြောမ်အခိင် | UTC−3.5 to −8 |
ကနေဒါ (အၚ်္ဂလိက်: Canada, French: Canada) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ဍုၚ်မနွံပ္ဍဲတိုက် အမေရိကသၟဝ်ကျာ (North America) ရ။ ဍုၚ်ဏအ်ဝွံ နွံကဵုတွဵုရး (Provinces) ၁၀ တွဵုရး ကေုာံ ဒေသရး (Territories) ၃ ဒေသရးရ။ ကနေဒါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်ဇၞော်အိုတ် ဒုတိယ ပ္ဍဲဂၠးတိ (ကြဴနူ ရုရှား) နကဵုဗၞတ်ဗ္ၜတ်တိရ။[၂]
ဝၚ် (History)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဍုၚ်ကနေဒါဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဒှ်ဒၞာဲဂကူတမ်မူလ (Indigenous peoples) တအ် မံၚ်စံၚ်ကၠုၚ်လဝ်ရ။ ဂတဏအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၅၃၄ ဂှ် ညးစူးစမ်းဂၠာဲ (Explorers) နူပြင်သစ် ကေုာံ အေန်ဂလိက်တအ် စစိုပ်ကၠုၚ်တုဲ စဒက်ပတန်ကၠုၚ် ကဝ်လဝ်နဳ (Colonies) ရ။
ပ္ဍဲ ၁ ဂျူလာဲ ၁၈၆၇ ဂှ် ကနေဒါ ကလိဂွံဗၠးၜး နကဵုသၞောတ် "Dominion" နူဍုၚ်ဗြိတိန် ရ။[၃]
ပထဝဳ (Geography)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကနေဒါဝွံ နွံကဵုပယျဵုဆက်စၠောအ်ကဵု အမေရိကာန် (USA) ပ္ဍဲသၟဝ်ကျာ ကေုာံ လ္ပံက်ပၠိုတ်ရ။ ဍုၚ်ဏအ် ဒယှ်တှ်ဗွဲမလောန် ဟိုတ်နူနွံကဵု ကၟာလုက် (Lakes) ဂၠိုၚ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ ကေုာံ ဒဵု Rocky Mountains ရ။
ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် (Economy)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကနေဒါဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မနွံကဵု ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဇၞော်မောဝ် (Developed country) တုဲ နွံကဵုသယံဇာတသဘာဝ (Natural resources) မပ္တံကဵု ကၠေၚ်၊ ဂෑတ်သဘာဝ ကေုာံ ဆုဒယှ်တှ်ရ။ ဍုၚ်ဏအ်လေဝ် ပါလုပ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဂကောံ G7 ရ။
အခိုက်ကၞာ (Culture)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အခိုက်ကၞာကနေဒါဝွံ ဒှ်ပွမနှဴရဴကဵု အခိုက်ကၞာအေန်ဂလိက်၊ ပြင်သစ် ကေုာံ ဂကူတမ်မူလရ။ ကားဝေၚ် (Sports) မၞိဟ်စိုတ်လုပ်လာ်အိုတ်ဂှ် ဒှ် Ice Hockey ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၆ ဂှ် ကနေဒါ သ္ဒးဒှ်တၠသ္ၚိ သွက် ပေါဲပြိုၚ်ဗောန်ဂၠးတိ ၂၀၂၆ (FIFA World Cup 2026) ရ။