ကပ္ပူဆဳနဝ်
| General information | |
|---|---|
| Field | ယေန်သၞာင်စၞစ / ကဝ်ဖဳ |
| Sub-disciplines | Espresso-based drinks |
| Key concepts | Ratio 1:1:1, Microfoam, Texturizing milk |
| Study and teaching | |
| Related subjects | Espresso၊ Caffè latte၊ Flat white |
ကပ္ပူဆဳနဝ် (အင်္ဂလိက်: Cappuccino; အဳတလဳ: Cappuccino) ဝွံ ဒှ်ဂကူကဝ်ဖဳ မကၠောန်ဗဒှ်လဝ် နကဵုသဇိုင် အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲဆ (Single shot)၊ နှဴရဴလဝ်နကဵု တှ်ဂမ္တဝ် (Steamed milk) ကေုာံ အဝေါန်တှ် (Milk foam) ရ။ လက်သဏ္ဍာန်တၟေင် ကပ္ပူဆဳနဝ်ဂှ် ဒှ်ပရေင်သၟဟ်န် အကြာရသကတန် ကဝ်ဖဳ ကေုာံ ရသအောတ်ဍာတ် နူကဵုတှ်ရ။
လဒက်ပတန် ကေုာံ ဗီုပြင် (Structure and Ratio)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုစံင်ဒကေဝ်ယေန်သၞာင် (Traditional ratio) မ္ဂး ကပ္ပူဆဳနဝ်ဂှ် ပါ်ခြာလဝ် နကဵုပိပုံ မွဲပုံ (1:1:1) ရ:
- အက်သပရဲတ်သဝ် (Espresso): ညံင်ဂွံဒှ်သဇိုင် ရသကဝ်ဖဳ (ဗွဲမဂၠိုင် 25–30 ml)။
- တှ်ဂမ္တဝ် (Steamed Milk): တှ်မကဵုလဝ်ဂမ္တဝ် နကဵုအသိင်ဟေအ် (Steam wand) ညံင်ဂွံနွံကဵု ဖျုန်တှ် ဍိုန်ဍိုန်။
- အဝေါန်တှ် (Milk Foam): ထပ်အဝေါန် မနွံကဵု မဗဗုအပ္ဍဲ (Microfoam) ညံင်ဂွံဒှ်သဏ္ဌာန် သမၞိင်တှ် ခိုင်ခိုင်ရ။
နဲကဲဖျေံ (Preparation Science)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သွက်ဂွံကလိဂွံ ကပ္ပူဆဳနဝ် ကဆံင်တၠပညာ (Specialty grade) ဂှ် ဒးစကာနဲကဲ **Milk Texturizing** ရ:
- ဂမ္တဝ်တှ် (Milk Temperature): တှ်ဂှ် ဟွံဂွံကဵုဂမ္တဝ် လောန်ၜေတ်နူ ၆၅ ဒီဂရဳစင်တီဂရိတ် (65°C) ရ၊ မုဟိုတ်မ္ဂး ဓါတ်ထ္ဍေတ် (Lactose) ပ္ဍဲတှ် ဍေံပလီုပလာ်အာတုဲ ရသဍာတ်ဍာတ်ဂှ် အောန်အာမာန်ရ။
- Microfoam: အဝေါန်တှ်ဂှ် ဒးနွံကဵု မဗဗု ဍိုတ်ဍိုတ် (Velvety texture) ညံင်ဟွံဂွံညာတ်ကေတ် မဗဗုဇၞော်ဇၞော်ရ။
ဝေါဟာရဗေဒ (Etymology)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ "Cappuccino" ဝွံ ကၠုင်နူအရေဝ်အဳတလဳ cappuccio မဂွံအဓိပ္ပါယ် "က္ဍိုပ်ဇၞောဝ်/သၞောဝ်" (Hood) ရ။ ဍေံဆက်စပ်မံင်ကဵု အရောင်ကယျိုင်သင် ခမဳကပ္ပူဆဳ (Capuchin friars) ပ္ဍဲအဳတလဳ မနွံကဵုအရောင် အသာ်ပတေင်နှဴကဵု အသာ်ဗကေတ် ညံင်ရဴအရောင် ကပ္ပူဆဳနဝ်ကီုရ။
ပရေင်တၞဟ်ခြာ အကြာ Latte ကေုာံ Cappuccino
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]| ကဏ္ဍ || ကပ္ပူဆဳနဝ် (Cappuccino) || လာတ်တေ (Latte) |- | လၟိဟ်တှ် || အောန် || ဂၠိုင် |- | လၟိဟ်အဝေါန် || ဂၠိုင် (၁ သေန်တီမဳတာ ပြင်) || အောန် (၀.၅ သေန်တီမဳတာ ညိည) |- | ဖျုန်ဍာ် || ဇြိုင် (Stronger body) || ဍိုန် (Milky texture) |}