ကဳယေဗ်
| ဍုင် ကဳယေဗ် Київ | ||
|---|---|---|
| Skyline of ဍုင် ကဳယေဗ် | ||
| ||
| ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် ကဳယေဗ် ပ္ဍဲ ဍုင် ယူကရေန် ဗီုတိ ထ္ၜး ဒၞာဲဒတန် ဍုင် ကဳယေဗ် ပ္ဍဲ ဍုင် ယူကရေန် | ||
| ဍုင် | ယူကရေန် | |
| အလဵုအသဳ | ||
| • ကိုပ်ဍုင် (Mayor) | ဗဳတာလဳ ကလဳတ်ချ်ကဝ် | |
| ဨရိယာ | ||
| လၟိဟ်မၞိဟ် | ||
| • သီုဖအိုတ် | ၂,၉၅၂,၃၀၁ (သၞာံ ၂၀၂၂) | |
| ဒၞာဲအပိုင်အခြာ အခိင် | EET (UTC+2) | |
ကဳယေဗ် (အၚ်္ဂလိက်: Kyiv) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ဍုင် မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ယူကရေန် ရ။ ဍုင် ဏအ် ဝွံ နွံ ပ္ဍဲကဵု လပါ် သၟဝ်ကျာ လဒေါဝ် ဍုင် ယူကရေန် တုဲ ၜဳ ဒနဳပါ ဂှ် ဇွောဝ် ဖြတ် လဒေါဝ် ဍုင် ရ။ ကဳယေဗ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ပရေင် ယေန်သၞာင်၊ ပရေင်ပညာ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် အလုံ မွဲ ဍုင် ယူကရေန် ကေုာံ ဒေသ ဥရောပ ဗမံက် ရ။ ဍုင် ဏအ် ပြာကတ် လတူ ဂၠးကဝ် နဒဒှ် ဍုင် မတြေံ အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ဥရောပ ဗမံက် တုဲ လၟုဟ် မ္ဂး ဍေံ ဒှ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ပရေင် တဝ်စၞေဟ် မင်မဲ ပရေင် ဗၠးၜး ဍုင် ယူကရေန် ရ။
၁။ ပထဝဳ ကေုာံ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တိဍာ် ဍုင် ကဳယေဗ် ဝွံ ဍေံ တန်တဴ ဒၟံင် လတူ ဇိုင် ၜဳ ၜါ လပါ် မၞုံကဵု ဗီုပြင် ပထဝဳ မတၞဟ်ခြာ ရေင်သ္ကအ် ရ။
- ဒဵု ကေုာံ ၜဳ: ၜဳ ဒနဳပါ မဒှ် ၜဳ ဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ယူကရေန် ဂှ် ဇွောဝ် ဖြတ် လဒေါဝ် ဍုင် တုဲ ပါ် လဝ် ဍုင် ဏအ် ၜါ ကရေက် ရ။ လပါ် ပလိုတ် ၜဳ ဂှ် ပြိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု ဒဵု သၟတ် သၠုင်သၠုင် တုဲ၊ လပါ် ဗမံက် ၜဳ ဂှ် ဒှ် တွိုက်တိ သဝ် ရ။
- ရာသဳဥတု: ဍေံ နွံ ကု ဥတု ကမ္တဴ လဒေါဝ် တွိုက်တိ တုဲ၊ ကသီု မ္ဂး ဂံက်သြိုဟ် ဗွဲမလောန် တုဲ သြောတ် စှ်ေ ဒၟံင် နကဵု မာတ် ရ။ ကညင် မ္ဂး ဥတု ကမ္တဴ တုဲ ဗြဲ ဂူ အခိင် လဒေါဝ် တ္ၚဲ နွံ စ ညိနာင် ရ။
၂။ ကဆံင် မင်မဲ ပွဳပွူသဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဍုင်ဇၞော် သ္ၚေက်: ကဳယေဗ် ဝွံ ဍေံ ပြာကတ် နဒဒှ် ဍုင်ဇၞော် မၞုံကဵု တၞံဆု ကေုာံ ဥယျာဉ် သ္ၚေက် ဂၠိုင် အိုတ် မွဲ ပ္ဍဲ ဥရောပ ရ။ ဥယျာဉ် ရုက္ခဗေဒ အလုံကောန်ဂကူ ကေုာံ ဥယျာဉ် သဘာဝ မနွံ လတူ တကအ် လဒေါဝ် ၜဳ ဒနဳပါ တအ် ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ သဘာဝ မကျေဝ်ဂေါဝ် အိုတ် သွက် ဍုင် ဏအ် ရ။
၃။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝင် ဍုင် ကဳယေဗ် ဝွံ ဍေံ ဇြိုဟ်နက် ကေုာံ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ဗွဲမလောန် တုဲ ဍေံ ဒှ်လဝ် ဗဟဵု သွက် ပရေင် ပြံင်လှာဲ ဝင် မဂၠိုင် ကု အလန် ရ။
- ကဳယေဗ် ရူတ်သ်: ပ္ဍဲ ၉ ဗွဝ်ကၠံ တေအ်၊ ဍုင် ဏအ် ဒှ်လဝ် ဍုင်ဇၞော် သွက် အေန်ပါယာ ကဳယေဗ် ရူတ်သ် မဒှ် အေန်ပါယာ မဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ ဥရောပ ဗမံက် ရ။ ဍေံ ဒှ် တမ်ရိုဟ် ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဝင် သွက် ဂကူ ယူကရေန်၊ ရုရှ ကေုာံ ဗေလာရုသ် တအ် ရ။
- ခေတ် သဵုဗဳယေတ် ကေုာံ ပၞာန်: ပ္ဍဲ အခိင် ပၞာန်ဂၠးကဝ် အလန် ဒုတိယ၊ ဍုင် ဏအ် ဒးဒုင် ပလီုပလာ် လဝ် နကဵု ဂျာမနဳ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ရ။ ကောန်ဍုင် တအ် ဂစာန် တဝ်စၞေဟ် လဝ် တုဲ ကလိဂွံ လဝ် လာပ် "ဍုင် အာဇာနဲ" ရ။
- ခေတ် သၠးပွး ကေုာံ ပၠန်ဂတး: ကြဴနူ ကၟိုန်ဍုင် သဵုဗဳယေတ် ထကး အာ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၁ တုဲ ဍုင် ဏအ် ဒှ် ကၠုင် ဍုင်ဇၞော် ယူကရေန် သၠးပွး ရ။ ဍုင် ဏအ် ဒှ်လဝ် ဗဟဵု သွက် ပၠန်ဂတး အရံင် လဳမဴ (သၞာံ ၂၀၀၄) ကေုာံ ပၠန်ဂတး ယေန်သၞာင် ယူရဝ်မာဲဒါန် (သၞာံ ၂၀၁၄) သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် သၞောတ်ဝ် ဒဳမဝ်ကရေသဳ ရ။
- ပၞာန် ကေုာံ ပရေင် ကျူးကျော်: ပ္ဍဲ ဂိတု ဖေဖဝ်ဝါရဳ သၞာံ ၂၀၂၂၊ ဒပ် ပၞာန် ရုရှ တအ် ဂစာန် လုပ် ဗတိုက် သီ ကေတ် ဍုင် ကဳယေဗ် ကီု လေဝ်၊ ဒပ် ယူကရေန် တအ် တဝ်စၞေဟ် ဇၞး အာ တုဲ ဆက် မင်မဲ လဝ် ဍုင်ဇၞော် ဏအ် စဵုကဵု လၟုဟ် ဏီ ရ။
၄။ မှာဇန် ကေုာံ ယေန်သၞာင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- မှာဇန်: လၟိဟ်မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် အိုတ် ဂှ် ဒှ် ဂကူ ယူကရေန် တုဲ သၟေဟ် တအ် ဂှ် ဒှ် ဂကူ ရုရှ၊ ဂျူး ကေုာံ ဗေလာရုသ် တအ် ရ။
- သာသနာ: သာသနာ ခရေတ်ယာန် အံက်သဝ်ဒံက် ဂှ် ဒှ် သာသနာ မၞိဟ်လျိုင်ပတှ်ေ ဂၠိုင် အိုတ် ရ။
- လဒက်ပ္တန် ဗိသုကာ: ဍုင် ဏအ် ပြာကတ် နကဵု ဘာကျာ် မကျေဝ်ဂေါဝ် မၞုံကဵု က္ဍိုပ် စမၠံက် အရံင် ထဝ် မပ္တံကဵု ဘာကျာ် သာန် သဝ်ဖဳယာ ကေုာံ ဘာကျာ် ထီု ပေတ်ချာတ်သ်လာဗရာ မဒှ် ဒေသ အာဲကၟာဲ သဘာဝ ဂၠးကဝ် ယူနေတ်သကဝ် တအ် ရ။
၅။ ပရေင်ပညာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- တက္ကသိုလ်: ဍုင် ဏအ် ဂှ် ဒှ် ဗဟဵု ပရေင်ပညာ မဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ရ။ "တက္ကသိုလ် အလုံကောန်ဂကူ တာရာတ်သ် သျှေဗ်ချေန်ကဝ်" မဒက်ပ္တန် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၈၃၄ ဂှ် ဒှ် တက္ကသိုလ် မပြာကတ် အိုတ် ကေုာံ ဇၞော် အိုတ် ပ္ဍဲ ဍုင် ဏအ် ရ။
- ကွတ်ပညာ: "အေန်သတဳကျုတ် ကွတ်ပညာ ကဳယေဗ်" (Kyiv Polytechnic Institute) လေဝ် ဒှ် ဗဟဵု အဓိက သွက် ကမၠောန် အေန်ဂျေန်နဳယျာ ကေုာံ ကွတ်ပညာ သၟတ် ကီု ရ။
၆။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကိုပ်ကၠာ ဟွံဒှ် ပၞာန် သၞာံ ၂၀၂၂ တေအ်၊ ကဳယေဗ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဗဟဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ သြန်ဘဏ္ဍာ မဇၞော် အိုတ် သွက် ဍုင် ယူကရေန် ရ။
- ကမၠောန် အဓိက: ကမၠောန် ကွတ်ပညာ သၟတ် (IT)၊ ကမၠောန် ဘဏ်၊ ကမၠောန် စက်ယန္တရား (မပ္တံကဵု ရုင်စက် ပတိတ် က္ၜင်ကျာ အာန်တဝ်နဝ်) ကေုာံ ပရေင် တဵုလွဳ ကပေါတ် စၞစ တအ် ဂှ် ဒှ် ကမၠောန် အဓိက ရ။
- အကာဲအရာ လၟုဟ်: ဟိုတ်နူ ဒးဒုင် ဗတိုက် ဒၟံင် နကဵု လွဟ် ကေုာံ ဒရဝ် နူကဵု ဍုင် ရုရှ တုဲ၊ ရုင်စက် ကေုာံ ဒြဟတ် လျးပၟတ် လ္ၚဵု တအ် လီုလာ် အာ တုဲ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင် ဏအ် လေဝ် ဒး စှ်ေ အာ ဗွဲမဇၞော်ကဵုဇြဟတ် ရ။ ၜိုန်ဂှ် လေဝ် ကမၠောန် ပရေင် သွံရာန် ကေုာံ IT တအ် ဂှ် ဆက် ဇၞော်မောဝ် ကၠောန် ဒၟံင် ၜိုတ် သမာန် ဏီ ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Kyiv". Encyclopedia Britannica.
- "History of Kyiv". Kyiv City State Administration.
- Kyiv, Wikipedia.