ကံင်သဳပၠတရဴ သွက်ဂွံမံက်ဂတဝ် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ
ကံင်သဳပၠတရဴ သွက်ဂွံမံက်ဂတဝ် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (အၚ်္ဂလိက်: Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union, ဗွဲခမၞောန် SCEF) ဝွံ ဒှ်ဂကောံပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကံင်သဳပၠတရဴ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ် သၞောတ်တၠအာဏာပၞာန် ကေုာံ သြိုင်ပ္တန် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Federal Democratic Union) မဍိုက်ပေင် ကုအခေါင်တုပ်သၟဟ် ကေုာံ အခေါင်ဖန်ဇန်ကံကုသဵုဇကုကေတ်တ် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ (Myanmar) ရ။[၁] ဂကောံဝွံ မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအခိင် ပေါဲဗတိုက် အလုံမွဲရးနိဂီု ကြဴနူ ပၞာန်သီအာဏာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ တုဲ၊ ပံင်ကောံလဝ် ကုဂကောံဒစဵုဒစး တၠအာဏာနာနာသာ်၊ ဂကောံကောန်ဍုင်အရင် ကေုာံ ကမ္မတဳထပှ်ေပေါဲဆန္ဒဂမၠိုင်ရ။
ဝင် ကေုာံ ပရေင်ကတဵုဒှ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကြဴနူ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ သီကေတ် အာဏာဍုင် ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ သၞာံ ၂၀၂၁ တုဲ၊ ကောန်ဍုင်အရင်နာနာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်၊ ဂကောံညးကမၠောန်၊ သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒစဵုဒစးကၠုင် တၠအာဏာပၞာန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲအရာမကၠောန်ပေါဲဗတိုက်ဏအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ပံင်ကောံ မခိုင်ဗိုန် ကေုာံ သွက်ဂွံ ချူဓဇက် ပၠတရဴ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲဂှ် ဂကောံနာနာတအ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ကံင်သဳပၠတရဴ ဟွံသေင်မ္ဂး ကံင်သဳက္ဍိုက်ပ် မွဲ ဒးနွံထေက်ရ။[၂]
ကံင်သဳပၠတရဴ (SCEF) ဝွံ ပံင်ကောံလဝ် ကုညးစၞး နူကဵု ကမ္မတဳထပှ်ေပေါဲဆန္ဒ (Strike Committees)၊ ဂကောံကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် (Ethnic Armed Organizations - EAOs)၊ ကေုာံ ဂကောံမှာဇန် (Civil Society Organizations) သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ပရေင်ချဳဒရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ သၞောတ်ဖေက်ဒရေဝ်ရ။
တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရေင်လွဳလွတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]SCEF ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် အဓိက မပ္တံကဵု-
- ပလီုပလာ် သၞောတ်တၠအာဏာပၞာန် (Eradication of Military Dictatorship): သွက်ဂွံ ဖအိုတ်သၠေတ် သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ပၞာန် မကၟာတ်လဒဵုလဝ် အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ အခေါင်ဒဳမဝ်ကရေသဳ။
- ပလီုပလာ် သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ (Abolition of the 2008 Constitution): တးပါဲ သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ မချူဓဇက်လဝ် နကဵု ဒပ်ပၞာန် သွက်ဂွံ ဆက်ကေတ်အာဏာ။
- သြိုင်ပ္တန် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Building a Federal Democratic Union): သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ကၟိန်ဍုင်တၟိ မဒုင်သဇိုင် ကုပရေင်တုပ်သၟဟ် (Equality)၊ အခေါင်ဖန်ဇန်ကံကုသဵုဇကုကေတ်တ် (Self-determination) ကေုာံ အခေါင်အရာကောန်ဍုင်အရင် (Ethnic rights) ဗွဲမဍိုက်ပေင်။[၃]
- ကတဵုဗဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေတၟိ (Drafting a New Constitution): ချူဓဇက် သၞောဝ်ဥပဒေ ကၟိန်ဍုင်တၟိ မကိတ်ညဳ ကုသဘဴဓဝ် ဖေက်ဒရေဝ် ကေုာံ ဒဳမဝ်ကရေသဳ။
လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ကောန်ဂကောံ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကံင်သဳပၠတရဴ သွက်ဂွံမံက်ဂတဝ် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (SCEF) ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဗီုပြင်ပံင်ကောံ (Coalition) မပါလုပ်လဝ်-
- ဂကောံထပှ်ေပေါဲဆန္ဒ (General Strike Committees): ဂကောံသၟတ် ကေုာံ ကွးဘာ မကၠောန်ဒၟံင် ပေါဲဆန္ဒ ပ္ဍဲလတူဂၠံင်နာနာ။
- ဂကောံကောန်ဍုင်အရင် (Ethnic Groups): ညးစၞး နူကဵု ကံင်သဳကောန်ဍုင်အရင် ကေုာံ ဒပ်ယိုက်လွဟ်ဂမၠိုင် မနွံပၟိက် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်။
- ဂကောံမှာဇန် ကေုာံ သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် (CSOs and Politicians): ညးမချဳဒရာင် လပါ်အခေါင်အရာမၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ။
ပရေင်ဆက်စၠောအ် ကုဂကောံတၞဟ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂကောံဝွံ မလေပ် ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပံင်တဲ ကၠောန်ကမၠောန် ကု ကံင်သဳကဵုကသပ် ပရေင်ညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ (National Unity Consultative Council - NUCC) ကေုာံ အလဵုအသဳ ညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ (National Unity Government - NUG) သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ဓရ်တုပ်စိုတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Political Pact) ကေုာံ လိက်ကသုက် ဓမ္မသတ် ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Federal Democratic Charter) ရ။[၄]
ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် အလုံကောန်ဂကူ (Spring Revolution) ဂှ် SCEF ဝွံ နွံကဵု တာလျိုင် ဗွဲမဇၞော် သွက်ဂွံ ညဳသၟဟ် (Coordinate) ကဵု အသံဂကောံနာနာ မဟွံတုပ်ရေင်သကအ် ညံင်ဂွံ ဒှ်မွဲရမ္သာင်ဓဝ်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအရာမသဳကၠဳ ပရူဗီုပြင် (Structure) ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်၊ ပရေင်ပါ်ပရအ် အာဏာ (Power sharing) အကြာ အလဵုအသဳဗဟဵု ကဵု အလဵုအသဳတွဵုရး၊ ကေုာံ ပရေင်စဵုဒၞာ အခေါင်အရာ ဂကူကောန်ဍောတ်တအ်ဂှ် ကံင်သဳဏအ် ကဵုကၠုင် ကသပ်ဉာဏ် ကေုာံ တင်အာတ်မိက် ဗွဲမခိုင်ဗိုန်ရ။
နိဿဲ (References)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Myanmar Spring Revolution Political Documentation. "Federal Democratic Union Principles and Objectives".
- ↑ Assistance Association for Political Prisoners (AAPP). "Political Movements Post-Coup 2021".
- ↑ Transnational Institute (TNI). "Federalism in Myanmar: Prospects and Challenges".
- ↑ National Unity Consultative Council (NUCC). "Federal Democratic Charter Documentation".