ကြိယာဆက်
| Preposition concept ကြိယာဆက်ဝွံ ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အဆက်အစပ် ဒၞာဲဒတန်၊ အခိင် ကေုာံ ဂၠံင်တရဴ | |
| ဂကူဝေါဟာရ | အဝဲစကား (Part of speech) |
|---|---|
| တာလျိုင် အဓိက | ဆက်စပ် နာမ်/စၞးနာမ် ကု ဝေါဟာရတၞဟ် |
| လဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲမန် | နွံဂတ နာမ် ဟွံသေင်မ္ဂး စၞးနာမ် |
| ဆက်စပ် ကု | နာမ်၊ စၞးနာမ် |
ကြိယာဆက် ဟွံသေင်မ္ဂး ဝိဘတ် (အၚ်္ဂလိက်: Preposition) ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲသဒ္ဒါ (Grammar) ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရ မစကာ သွက်ဂွံဆက်စပ် ကဵု နာမ် (Noun) ဟွံသေင်မ္ဂး စၞးနာမ် (Pronoun) ကု ဝေါဟာရတၞဟ်တအ် ပ္ဍဲဝါကျမွဲရ။ ကြိယာဆက်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အဆက်အစပ် မဆေင်ကဵု ဒၞာဲဒတန် (Place/Location)၊ အခိင်ကာလ (Time)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠံင်တရဴ (Direction) ရ။
ဂကူ ကြိယာဆက် ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအရေဝ်မန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲသဒ္ဒါမန်မ္ဂး ကြိယာဆက်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် လတူအဓိပ္ပါယ် ဍေံတအ်တုဲ ပါ်လဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
၁။ ကြိယာဆက် ဒၞာဲဒတန် (Prepositions of Place)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ဝေါဟာရ မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဒၞာဲဒတန် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွဳပွူ ကပေါတ်/မၞိဟ် မွဲမွဲ နွံဒၟံင်ရ။
- ဥပမာ - ပ္ဍဲ (In/At)၊ လတူ (On/Above)၊ သၟဝ် (Under/Below)၊ အပ္ဍဲ (Inside)၊ မ္ၚး (Outside)၊ လက္ကရဴ (Behind)၊ ဂတ (In front of)။
- ဥပမာ ဝါကျ - လိက်အုပ် နွံ လတူ ခုင်ရ။
၂။ ကြိယာဆက် အခိင်ကာလ (Prepositions of Time)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ဝေါဟာရ မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အခိင်ကာလ ပွမွဲမွဲ ကတဵုဒှ်လဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး သ္ဂောံကတဵုဒှ်ရ။
- ဥပမာ - နူ (From/Since)၊ စဵုကဵု (Until)၊ ကိုပ်ကၠာ (Before)၊ ကြဴနူ (After)၊ ပ္ဍဲအခိင် (During)။
- ဥပမာ ဝါကျ - ပိုဲ မင်ဒၟံင် မၞး စဵုကဵု တ္ၚဲပၠိုတ်ရ။
၃။ ကြိယာဆက် ဂၠံင်တရဴ ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရိုင် (Prepositions of Direction)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ဝေါဟာရ မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဂၠံင်တရဴ ပရေင်ချဳဒရိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမပလံင်ဗစိုပ်ရ။
- ဥပမာ - ဇရေင် / ဇရေင်ကဵု (To/Towards)၊ စိုပ် (To/Arrive at)၊ သီု (With)၊ ကဵု (To/For)။
- ဥပမာ ဝါကျ - အဲ အာ ဇရေင် ဘာကျာ်ရ။
ဒၞာဲဒတန် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် (Word Order and Syntax)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အရေဝ်မန်ဝွံ ဒှ်အရေဝ်မစကာ သၞောတ် လဒက်ပ္တန် (S-V-O) တုဲ၊ ကြိယာဆက်တအ်ဝွံ တုပ်ကဵု အရေဝ်အင်္ဂလိက်ကီု ဗွဲမဂၠိုင် ဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဂတ နာမ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂတ စၞးနာမ် လၟိုန်ရ။ ကလင်စကား (Phrase) မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ကြိယာဆက် ကဵု နာမ် ဏအ်ဂှ် ကော်စ "Prepositional Phrase" ရ။
- လဒက်ပ္တန် ပ္ဍဲမန်: ကြိယာဆက် + နာမ်
- ဥပမာ -
- ပ္ဍဲ (ကြိယာဆက်) + သ္ၚိ (နာမ်) = ပ္ဍဲသ္ၚိ (In the house)
- လတူ (ကြိယာဆက်) + က္ဍိုပ် (နာမ်) = လတူက္ဍိုပ် (On the head)
- နူ (ကြိယာဆက်) + ဍုင်မတ်မလီု (နာမ်) = နူဍုင်မတ်မလီု (From Mawlamyine)
တၞဟ်ခြာ ကု သမ္ဗန္ဓ (Difference from Conjunctions)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကြိယာဆက် (Preposition) ကဵု သမ္ဗန္ဓ ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမဆက်စပ် (Conjunction) ၜါဏအ် တာလျိုင် ဟွံတုပ်ရေင်သကအ်ရ။
- ကြိယာဆက် ဂှ် ဆက်စပ်ကဵု နာမ် မွဲ ကု ဝါကျ။
- ဥပမာ - အဲ အာ ကဵု နာဲအံင်။
- သမ္ဗန္ဓ ဂှ် ဆက်စပ်ကဵု ဝါကျၜါ ဟွံသေင်မ္ဂး ဝေါဟာရ ကဆံင်တုပ်ၜါ။
- ဥပမာ - အဲ ကေုာံ နာဲအံင် အာဘာ။