ကြုက်

中华人民共和国  (Chinese) 中国  (Chinese) ဍုင်ကြုက် (China)
အလာံ တဆိပ်အာမ်ဗလာမ်
ဒၞာဲဒေသ ဍုင်ကြုက် (အသာ်တ္ၚေက်) ပ္ဍဲအာရှဗမံက်
ဍုင်ဇၞော်	ဘေဂျေန် (Beijing)
ဇၞော်အိုတ်ဍုင်	ရှာင်ဟာဲ (Shanghai)
အရေဝ် မစကာရုင်ဂမၠိုင်	အရေဝ်ကြုက် မန်ဒါရေန် (Standard Chinese)
အလဵုအသဳ	Unitary one-party socialist republic
• ဥက္ကဋ္ဌ (President)	Xi Jinping
• ဝန်ဇၞော် (Premier)	Li Qiang
မပိုင်ပြဳလဝ်
• သီုဖအိုတ်	9,596,961 km2 (3,705,407 sq mi)
လၟိဟ်မၞိဟ်
• တၟော်	1,400,000,000
လှုဲ	ယေန် (Renminbi/Yuan) (CNY)
ဇြောမ်အခိင်	CST (UTC+08:00)

ဍုင်ကြုက် (အင်္ဂလိက်: China, ကြုက်: 中国), နကဵုယၟုလုပ်သၞောဝ် သမ္မတ ညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ကြုက် (People's Republic of China - PRC) ဝွံ ဒှ်ဍုင်မနွံပ္ဍဲ တွဵုရး အာရှဗမံက် (East Asia) ရ။ နကဵုသမၠဲတိမ္ဂး ဍေံဒှ်ဍုင် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵု (၃) ဟွံသေင်မ္ဂး (၄) ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ၊ နကဵုလၟိဟ်မၞိဟ်မ္ဂး နွံ ၁.၄ ဗဳလဳယောန်ပြင်တုဲ ဍေံဒှ်ဍုင် မၞိဟ်ဂၠိုင်အိုတ် မရနုက်ကဵုၜါ (ကြဴနူ ဍုင်အိန္ဒိယ) ရ။ ဍုင်ဇၞော် ကြုက်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ဘေဂျေန် (Beijing) တုဲ ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ဇၞော်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဍုင် ရှာင်ဟာဲ (Shanghai) ရ။

ပထဝဳ ကေုာံ ပယျဵုဒၞက်

ဍုင်ကြုက်ဝွံ နွံပ္ဍဲ အာရှဗမံက်တုဲ ပယျဵုတိဍာ်ဍေံဂှ် ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင် (၁၄) ဍုင် ဗွဲမလှဲလးရ -

• လပါ်သၠုင်ကျာ: ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဍုင်ဗၟာ (Myanmar)၊ ဗဳယေတ်နာမ် (Vietnam)၊ လာအဝ် (Laos)၊ ဘူတာန် (Bhutan) ကေုာံ အိန္ဒိယ (India)။
• လပါ်ဗမံက်: ၜဳကြုက်ဗမံက်၊ ၜဳကြုက်သၠုင်ကျာ ကေုာံ ဍုင်ကဝ်ရဳယျာသၟဝ်ကျာ (North Korea)။
• လပါ်သၟဝ်ကျာ: မောန်ဂဝ်လဳယျာ (Mongolia) ကေုာံ ရုရှာ (Russia)။
• လပါ်ပလိုတ်: ဆက်စပ်ဒၟံင် ကုဍုင်အာရှလဒေါဝ်ဂမၠိုင် ဗီုကဵု ပါကဳသတာန်၊ အာဖဂါန်နေတ်သတာန် ကေုာံ ကာဇာတ်သတာန်။

ဝင် ဗွဲခမၞောန်

• ခေတ်တြေံ: ဝင်ဍုင်ကြုက်ဂှ် စကတဵုဒှ်လဝ် နူကဵုဒေသ ဇိုင်ကြုင်မွဲ (Yellow River) တုဲ ဒှ်ယေန်သၞာင် မပြာကတ်တြေံအိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဂၠးတိရ။
• ခေတ်သၟိင်တၠ (Dynasties): ဍုင်ကြုက်ဂှ် အုပ်ဓုပ်ကၠုင်လဝ် နကဵု သၟိင်ဨကရာဇ် အဆက်ဆက် မပ္တံကဵု ခေတ်ဟန် (Han)၊ တန် (Tang)၊ မေန် (Ming) ကေုာံ ချေန် (Qing) ရ။ ပ္ဍဲခေတ်တအ်ဏအ်ဂှ် ညးတအ် သြိုင်ခၞံလဝ် ကၟာင်ဇၞော်ကြုက် (Great Wall of China) မပြာကတ် အလုံဂၠးတိရ။
• ခေတ်သမ္မတ: ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၁၂ ဂှ် သၞောတ်ဨကရာဇ် လီုလာ်အာတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်သမ္မတကြုက် (Republic of China) ရ။
• ခေတ်လၟုဟ်: ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၉ ဂှ် နကဵုပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် မောဝ်ဇြဳဒံင် (Mao Zedong) ဂှ် အုပ်ဓုပ်ကေတ် အလုံဍုင်တုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် သမ္မတညးဍုင်ကွာန် ဍုင်ကြုက် နကဵုသၞောတ် ကောန်မျူနေတ် စဵုကဵုလၟုဟ်ရ။

ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ယေန်သၞာင်

ဍုင်ကြုက်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်အိုတ် မရနုက်ကဵုၜါ ပ္ဍဲဂၠးတိ (ကြဴနူ အမေရိကာန်) ရ။ ဍေံဒှ် ဗဟဵုကမၠောန်စက်ယန္တရား (Manufacturing Hub) မပတိတ်ကပေါတ် အလုံဂၠးတိ ကေုာံ နွံကဵု နဲပညာမဇၞော်မောဝ် ဗွဲမလောန်ရ။

ဂကူမၞိဟ် မနွံဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဂကူ ဟန် (Han Chinese) တုဲ အရေဝ်ဘာသာအဓိကဂှ် ဒှ်အရေဝ်ကြုက် မန်ဒါရေန် (Mandarin) ရ။ ဍုင်ကြုက်ဝွံ ပြာကတ်ဒၟံင် နကဵု ယေန်သၞာင်သုင်လက်ဖက်၊ ပညာဂဥုဲကြုက် ကေုာံ သဘင်သၞာံတၟိကြုက်ရ။

ဍုင်ကြုက် ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ

ဍုင်ကြုက်ဝွံ ဒှ်ဍုင်မဆက်စပ်ဒၟံင် ပယျဵု ကုဍုင်ဗၟာတုဲ၊ နွံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မဆက်စပ်ဒၟံင် ရေင်သ္ကအ် ဗွဲမဇြိုဟ်နက်ရ။ ပ္ဍဲဝင်မ္ဂး ကောန်ဗၞိက်ကြုက်တအ် ကၠုင်စိုပ် ဍုင်မန်-ဗၟာ နူခေတ်သၟိင်တၠတေအ်ရ။

မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်

• အာရှ
• ဘေဂျေန်
• ဝင်ဂၠးတိ
• အာရှဗမံက်

နိဿဲ

• "China", Wikipedia (English).