ကွက်လွပ်

ကွက်လွပ် (အင်္ဂလိက်: Double Medial Consonants / Complex Consonant Clusters) ဝွံ ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါမန် ကေုာံ အက္ခရ်မန်မ္ဂး ဒှ်ပွမပံင်ကောံ ဗျည်မကွက် (Medial Consonants) ၜါမ ပ္ဍဲသၟဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး လက္ကရဴ ဗျည်တမ်မွဲ သွက်ဂွံပတိတ် ရမျာင်ပံင်ကောံ (Consonant cluster) မထပ်ဒၟံင် ရေင်သကအ်ရ။ အရေဝ်မ္ဂး "ကွက်" ဂှ် ဗျည်မကွက်၊ "လွပ်" ဂှ် ပွမထပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပွမပံင်ကောံ ၜါထပ် ရ။

ပ္ဍဲလိက်ပတ်မန်ပိုယ်ဂှ် ဗျည်မကွက်လွပ် အဓိကတအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ပံင်ကောံလဝ် ကု ဝ-ဆဝ် (w) ဟွံသေင်မ္ဂး ဟ-ဆောတ် (h) ရ။

ဂကောံ ကွက်လွပ် (ဝ-ဆဝ်)

ဗျည်မကွက်တၞဟ်တအ်ဝွံ ယဝ်ရ ပံင်ကောံ ထပ်ကွက်လွပ် ကု ဝ-ဆဝ် မ္ဂး ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဗျည်ကွက်လွပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

ယၟု ကွက်လွပ်	လဒက်ပ္တန်	သင်္ကေတ	ဥပမာ ပွမပံင်ကောံ	ဥပမာ ဝေါဟာရ
ရရိုတ် ဝဆဝ်	ြ + ွ	ြွ	က + ြွ = ကြွ	ကြွကၠုင်၊ ငြွိတ်
လလာ် ဝဆဝ်	ၠ + ွ	ၠွ	က + ၠွ = ကၠွ	ဂစေံကၠွိုက်၊ ဂၠွ
နင္ၚံက် ဝဆဝ်	ၞ + ွ	ၞွ	တ + ၞွ = တၞွ	တၞွီ၊ ကၞွောတ်
မင္ၚံက် ဝဆဝ်	ၟ + ွ	ၟွ	က + ၟွ = ကၟွ	ကၟွာ
ဟဆောတ် ဝဆဝ်	ှ + ွ	ှွ	သ + ှွ = သှွ	ယှွောတ် (ယ + ှ + ွ + ော + တ်)

ဂကောံ ကွက်လွပ် (ဟ-ဆောတ်)

ဗျည်မကွက်တၞဟ်တအ်ဝွံ ယဝ်ရ ပံင်ကောံ ထပ်ကွက်လွပ် ကု ဟ-ဆောတ် မ္ဂး ကတဵုဒှ်ကၠုင် ဗျည်ကွက်လွပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

ယၟု ကွက်လွပ်	လဒက်ပ္တန်	သင်္ကေတ	ဥပမာ ပွမပံင်ကောံ	ဥပမာ ဝေါဟာရ
ယရိုက် ဟဆောတ်	ျ + ှ	ျှ	သ + ျှ = သျှ	သျှ်ေ (သျှ်ေသာ်)
လလာ် ဟဆောတ်	ၠ + ှ	ၠှ	မ + ၠှ = မၠှ	မၠှ်၊ ဂၠှ်ေ
နင္ၚံက် ဟဆောတ်	ၞ + ှ	ၞှ	က + ၞှ = ကၞှ	ကၞှင် (သၞေဝ်ကၞှင်)
မင္ၚံက် ဟဆောတ်	ၟ + ှ	ၟှ	က + ၟှ = ကၟှ	ကၟှာ၊ ကၟှ်

တင်စၟတ်

ပ္ဍဲအရာမချူ ကွက်လွပ်တအ်ဝွံ လဆောဝ်မ္ဂး အတိုင်သၞောတ်ကောန်ပျူတာမ္ဂး ဒးရိုက်စုတ် အတိုင်လၟေင် (ဥပမာ - လလာ် တုဲမ္ဂး ဟဆောတ်) မ္ဂး ရုပ်အက္ခရ်မကွက်လွပ်တအ် မံက်တိတ်ကၠုင် နကဵုဗီုပြင်မဍာံအိုတ်ရ။
လိက်မန်လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ချူ "လှ်ေ" (ဟ-ဆောတ် မွဲဓဝ်) နွံကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲဝေါဟာရလ္ၚဵု ဗီုကဵု "မၠှ်"၊ "ဂၠှ်ေ" တအ်ဂှ် ဒးစကာ ကွက်လွပ် (လလာ် ကဵု ဟဆောတ်) ရောင်။

ဖိုလ်

ပွမကၠိုဟ်ခၠင် သၞောတ်ကွက်လွပ်ဝွံ ပကဵုညံင် သၟာကတ်လ္ၚတ် လိက်ပတ်မန်တအ် ဂွံပတိတ်ရမျာင် လုဟ်ဝေါဟာရမန် မဇြိုဟ်နက်တအ် ဒးရးတပ်တးတုဲ၊ ပရေင်စှ်ေစိုတ် လတူသဒ္ဒါမန်လေဝ် ဇၞော်မောဝ်တိုန်မာန်ရ။

မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်

နိဿဲ

လိက်သဒ္ဒါမန်၊ မုက်လိက် လဒက်ပ္တန်အက္ခရ် ကေုာံ ကွက်လွပ်။