ကွတ်
မံက်ပြာကတ်
ကွတ် (အင်္ဂလိက်: Skill) ဝွံ ဒှ်အစောံစရာဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဍာ်ဒကေဝ် မကလိဂွံနူ ပွမဗ္တောန်၊ ပွမလ္ၚတ် ကေုာံ ပွမဇၞော်ပၟဝ်လဝ် နကဵုအလဵုဇကုရ။ နကဵုမတ်တၠပညာ ယုတ္တိဗေဒ မ္ဂး ကွတ်ဝွံ ဒှ်သ္ဇိုင် သွက်ဂွံသောင်ကလး ပြဿနာနာနာ ဗွဲမနွံကဵုနဲကဲ ဇေတ်ဇေတ် ရ။
ဂကူကွတ်အဓိကဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဏ္ဍပညာ ကေုာံ ကမၠောန်ခေတ်တၟိမ္ဂး ပါ်ခြာလဝ် ကွတ်အဓိက ၜါဂကူ အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ဏအ်ရ။
- Hard Skills (ကွတ်တေက်နိစ်): ဒှ်အစောံစရာဲ မဆေင်စပ်ကု ပညာသ္ဇိုင် ကေုာံ နဲပညာ (ဥပမာ - ကွတ်ခမ်ပျူတာ၊ အရေဝ်ဘာသာသေံ၊ ကွတ်တော်ဂၞန်)။
- Soft Skills (ကွတ်ဆက်ဆံ): ဒှ်အစောံစရာဲ မဆေင်စပ်ကု စိုတ်ဓာတ် ကေုာံ ပွမဆက်ဆံကုမၞိဟ် (ဥပမာ - ကွတ်က္ဍိုပ်သကိုပ်၊ ပွမဆက်စၠောအ်၊ ပွမသောင်ကလးပြဿနာ) ဇေတ်ဇေတ် ရ။
အဆံင်ပွမဇၞော်ပၟဝ်ကွတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာ စိတ်ဗေဒ မ္ဂး မၞိဟ်မွဲမွဲ ဂွံဍုက်ကေဝ်ပ္ဍဲကွတ်မွဲမွဲ ဒးလောန်ၜေတ်အာ ၄ အဆံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ဏအ်ရ။
[Image of the four stages of competence: unconscious incompetence to conscious competence]
- Unconscious Incompetence: ဟွံတီ ဒေံါဇကု ဟွံမွဲကုကွတ်။
- Conscious Incompetence: တီဒၟံင် ဒေံါဇကု နွံပၟိက်ဒၟံင်ကွတ်ဂှ်။
- Conscious Competence: ကလိဂွံကွတ်ယျ ဆဂး ဒးစွံသတိ ကာလမကၠောန်။
- Unconscious Competence: ဍုက်ကေဝ်အာယျတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်အာ ဗွဲအလိုအလျု ဇေတ်ဇေတ် ရ။
သုင်စောဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကွတ်ဝွံ ဒှ်အရာမဟွံမွဲဟွံဂွံ သွက်အရာ အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ဏအ်ရ။
- ပရေင်ပိုန်ဒြပ်: မၞိဟ်နွံကဵုကွတ်ဂၠိုင်မ္ဂး ကလိဂွံဖိုလ်ပတိတ် (Productivity) ဂၠိုင်။
- ပညာ: ပွမဗ္တောန်ကွတ် (Vocational Training) ဒှ်သ္ဇိုင် သွက်ဂွံကလိဂွံကမၠောန် ဗွဲမနွံကဵု ယုတ္တိဗေဒ ရ။