ကွတ်စက်ကွတ်တဲ

ဝှာင်:Industrial transition.svg

ပရေင်ပြံင်လှာဲ နူကွတ်တဲ အာကု ကွတ်စက် (Industrial Revolution)။

ကွတ်စက်ကွတ်တဲ (အင်္ဂလိက်: Industry) ဝွံ ဒှ်ကဏ္ဍပရေင်ပိုန်ဒြပ် မဗုဒ္ဓိဇၞော်ပၟဝ်ပတိတ် ကပေါတ်အရပ်အရာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဝန်ကမ္မတ္တ (Services) ဂမၠိုင်ရ။ နကဵုမတ်တၠပညာ ယုတ္တိဗေဒ မ္ဂး ကွတ်စက်ကွတ်တဲဝွံ ဒှ်သ္ဇိုင် သွက်ဂွံပြံင်လှာဲ တမ်ရိုဟ်သယံဇာတ (Raw materials) ညံင်ဂွံဒှ် ကပေါတ်နွံင္ၚုဟ်မး ဇေတ်ဇေတ် ရ။

ဂကူကွတ်စက်ကွတ်တဲဂမၠိုင်

နကဵုမတ်တၠပညာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မ္ဂး ပါ်ခြာလဝ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ဏအ်ရ။

1. ကွတ်စက်ကွတ်တဲသ္ဇိုင် (Primary Industry): ပွမပတိတ်တမ်ရိုဟ် နူသဘာဝ (ဥပမာ - ပရေင်ဗ္ၚ၊ ပရေင်တိုက်ပၟတ်၊ ပရေင်ၜံက်ဖတိုက်)။
2. ကွတ်စက်ကွတ်တဲဒုတိယ (Secondary Industry): ပွမကၠောန်ဗဒှ် (Manufacturing) နကဵုစက် (ဥပမာ - ရုင်စက်ကၠောန်ကပေါတ်၊ ရုင်စက်သြိုင်ခၞံ)။
3. ကွတ်စက်ကွတ်တဲတတိယ (Tertiary Industry): ပွမကဵုဝန်ကမ္မတ္တ (ဥပမာ - ပရေင်ပတိုက်၊ ပရေင်တရဴ၊ ပရေင်ပညာ)။

ဝင်ပရေင်ပြံင်လှာဲ (Industrial Revolution)

နကဵုမတ်တၠပညာ ဝင် မ္ဂး ကွတ်စက်ကွတ်တဲ ပြံင်လှာဲကၠုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ် ဏအ်ရ။

• ခေတ်တြေံ: သုင်စောဲကွတ်တဲ (Handicraft) ကေုာံ ဒြဟတ်တိရစ္ဆာန်။
• ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ: စသုင်စောဲစက်ဟဗြံ (Steam engine) တုဲ ကွတ်စက် စမံက်တိုန် ဇေတ်ဇေတ် ရ။
• ခေတ်တၟိ: သုင်စောဲလျှပ်စစ်၊ အဝ်တဝ်မေရှေန် (Automation) ကေုာံ နဲကဲခမ်ပျူတာ။

သ္ၚဳဂၠေပ် နကဵုမတ်တၠပညာ

နကဵုမတ်တၠပညာ သိပ္ပံဗေဒ မ္ဂး ကွတ်စက်ကွတ်တဲ ဝွံ:

• Mass Production: ကၠောန်ဗဒှ်ကပေါတ် ပမာဏဂၠိုင်ဂၠိုင် ပ္ဍဲအခိင်ဂၠေံဂၠေံ။
• Standardization: သုင်စောဲစံမတုပ်သၟဟ် ညံင်ကပေါတ်ဂမၠိုင် ဂွံနွံကဵုအဆံင်အသွဝ် ဇေတ်ဇေတ် ရ။
• Technological Innovation: ဒှ်ဒၞာဲမခၞံဗဒှ် နဲကဲတၟိတၟိ ဗွဲမနွံကဵု ယုတ္တိဗေဒ ရ။