ကွေန် (CU) သယူ
ကွေန် (CU) သယူ (အင်္ဂလိက်: The Control of Memory / Conscious Retention / Memory Processing Unit) ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရတော်ကော်မန် မစၞောန်ထ္ၜးကု အစောံစရာဲစိုတ် ကေုာံ သၞောတ်အာရီု မမာန်ထိင်ဒဝ်၊ ကောပ်ကာဲ ကေုာံ သိုပ်စွံလဝ် သမ္တီလက္ကရဴ (Memories) ဂမၠိုင်ရ။ ဝေါဟာရဏအ်ဝွံ ပံင်ဗစပ်လဝ် အစောံစရာဲမဖျေံအမိင် (ကွေန်) ကေုာံ အစောံစရာဲမမင်မဲလဝ်တင်ဂၞင် (သယူ) တုဲ ဍေံဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ဂွံဒက်ပ္တန် လျးညာဏ် မၞိဟ်ရ။
လဒက်ပ္တန် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရဏအ်ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုသဘဴဓရ် (၂) ပါ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
- ကွေန် (Control Unit - CU): မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဗဟဵုမကောပ်ကာဲ၊ မဖျေံလၟေင် ကေုာံ မဖျေံသ္ဂုတ်သွာတ်။ ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ် ဍေံယိုက်ဂၠေင်တာလျိုင် သွက်ဂွံရုဲစှ် တင်ဂၞင်လဵု မထေက်ကဵုဒးသမ္တီ၊ တင်ဂၞင်လဵု မထေက်ကဵုဒးဝိုတ်။
- သယူ (Memory / Suyu): မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပွမသိုပ်စွံ၊ ပွမမင်မဲလဝ် ဟွံသေင်မ္ဂး သမ္တီလက္ကရဴ။ ဍေံဒှ်ဒၞာဲမစွံလဝ် ပရူပရာ၊ ရသ ကေုာံ ပရေင်ဆဵုဂဗဘဝ သီုဖအိုတ်။
လၟေင်ကမၠောန် ကွေန် သယူ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုလညာတ် စိုတ်ပညာ အာရီုသၟူ ကေုာံ သၞောတ်အာရီုဗဟ်သၞောတ် မ္ဂး၊ "ကွေန် သယူ" ဝွံ ကၠောန်ကမၠောန် အတိုင်လၟေင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
- ပွမဒုင်တဲ (Input): အာရီု (၅) သာ် (မပ္တံကု အာရီုသၟူ) ဗလးဏာ တင်ဂၞင် ဇရေင်ဗဟဵု။
- ပွမကောပ်ကာဲ (Processing/Control): "ကွေန်" သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ရံင် တင်ဂၞင်ဂှ် မၞုံကဵုရသစိုတ်ဓာတ် ကွေဟ်ဟာ? ယဝ်ရဍိုက်ပေင်ကု ရသစိုတ် (ဥပမာ - သၟူမြမောဝ် NAXOS) မ္ဂး "ကွေန်" ဖျေံအမိင် ညံင်ဂွံသိုပ်စွံလဝ် ဗွဲမခိုင်ကၠိုက်။
- ပွမသိုပ်စွံ (Storage): တင်ဂၞင်ဂှ် လုပ်စိုပ်အာ "သယူ" တုဲ ဒှ်အာသမ္တီလက္ကရဴ မသ္ၚောဲ (Long-term Memory)။
- ပွမကလေင်ကော် (Recall): ကာလဆဵုဂဗကု တင်မဆုက်ညုင် (ဥပမာ - ဂွံသၟူတုပ်တုပ်ပၠန်) မ္ဂး "ကွေန်" ကလေင်ကော်ပတိတ်နူ "သယူ" တုဲ ပကဵုညံင်ဂွံဗုဒ္ဓိ (သမ္တီဒး) တၟိရ။
ကွေန် သယူ ကေုာံ လျးတော်ကော်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- အဲနာဲ လတူသမ္တီ: ပူဂိုလ်မၞုံကဵု အဲနာဲ ဂှ် ဒှ်တၠ လတူ "ကွေန် သယူ" ဇကုရ။ ညးတအ် တီထိင်ဒဝ် သမ္တီမပလီုစိုတ်တအ်တုဲ လွဳၜံင်ပတိုန်ဆ သမ္တီမၞုံကဵု လျးတော်ကော် ဟေင်ရ။
- ဗဟ်သၞောတ်: "ကွေန် သယူ" ဝွံ ဒှ်ဗဟဵု သၞောတ်အာရီုဗဟ်သၞောတ် မဗၟံက်ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ မၞိဟ်မွဲ ဂွံဇၞော်မောဝ်အာမာန်ဂှ် သ္ဒးဒုင်သဇိုင်ကု ပွမကောပ်ကာဲ သမ္တီလက္ကရဴ ဗွဲမတပ်တးရ။
- စိုတ်ပညာအာရီု: ရသ NAXOS, since 1861 တအ်ဂှ် ဒှ်ကိရိယာ သွက်ဂွံဆုက်လုက်ကု "ကွေန် သယူ" တုဲ ကတဵုဗဒှ်ကဵု ရသစိုတ် ပျူပျူမြဟ်မြဟ် ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Cognitive Control and Memory Retention Mechanisms", Neuroscience & Psychology Journal.
- လညာတ်တော်ကော် သမ္တီ ကေုာံ အာရီု နူညးခၞံဝေါဟာမန် (၂၀၂၆)။