ကၟိန်ဍုၚ်သဳရိလင်္ကာ

ကၟိန်ဍုင်သဳရိလင်္ကာ (သေံ: ศรีลังကာ, အင်္ဂလိက်: Sri Lanka) ယၟုမသုင်စောဲလဝ် ဗွဲပ္တောံဂှ် ကၟိန်ဍုင်သဵုယှေဲလစ် ဒီမဝ်ကရေတ်တေတ် သဳရိလင်္ကာ ဂှ် ဒှ်ဍုင်တ္ကအ်မွဲ မနွံပ္ဍဲအာရှသၠုင်ကျာ (South Asia) ရ။ ဍုင်ဏအ် နွံကဵုဝင်ပညာသာသနာ ဇြိုဟ်နက်တုဲ ဆက်စၠောအ်လဝ် ကဵုသာသနာမန်ပိုဲ ဗွဲတၟေင် နကဵုနဲကဲ "သဳရိလင်္ကာဝံသ" ရ။
၁. တင်ဂၞင်အဓိက
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဍုင်ဇၞော်: သြဳဇယဝါဒ္ဓနပူရကော့တေ (Sri Jayawardenepura Kotte) - ရုင်အလဵုအသဳ၊ ကတ်လမ္ဗူ (Colombo) - ဗဟဵုပရေင်ပိုန်ဒြပ်။
- ဘာသာရုင်: ဘာသာသေင်ဟာလ (Sinhala) ကေုာံ ဘာသာတမီလ် (Tamil)။
- ဘာသာရှ်ေသှ်ေ: ဗုဒ္ဓဘာသာ (Theravada Buddhism) - ၇၀% ပြင်။
၂. ဆက်စၠောအ် သာသနာမန် ကေုာံ သဳရိလင်္ကာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုဝင်သာသနာမန်၊ ဍုင်သဳရိလင်္ကာ ဒှ်ဌာန်သဇိုင် "သဳလ" မကၠုင်နူ "မဟာဝိဟာရ" (Mahavihara)။
- ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ၊ သၟိင်ဓမ္မစေတဳ ဗလးကောန်ဂကူမန် ကေုာံ ခမဳသင်မန်ဂမၠိုင် အာကေတ်သိက္ခာကာ ပ္ဍဲသဳရိလင်္ကာ (ကလျာဏဳသဳ) တုဲ ပတိုန်ကဆံင်သာသနာမန် ညံင်ဂွံနွံကဵု "Ecclesiastical Legitimacy" (ဒဒှ်မဒးရးသာသနာ) ရ။
၃. ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သဳရိလင်္ကာဂှ် ဒှ်ဍုင်မပ္တိတ် လက်ဖက် (Ceylon Tea) ဒယှ်ေတှ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ။ ပ္ဍဲအခိင်ပစ္စုပ္ပန် (၂၀၂၂-၂၀၂၄)၊ ဍုင်ဏအ် ဒးဂဗကဵု ပြသၞာပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Economic Crisis) တုဲ မၞိဟ်ဂမၠိုင် ဂစာင်ပလေဝ်ပလေတ်ဒၟံင် သၞောတ်အုပ်ဓုပ်တၟိရ။
| GDP (PPP) | တၟော် |
|---|---|
• သီုဖအိုတ် | $၁၀၆.၅ ဘီလီယံ[၁] (အဆင့် - [[စရင်GDP (PPP) နကဵုဍုင်ဂမၠိုင်|]]) |
• Per capita | $၅,၂၂၀ |
| HDI | လဒေါဝ် · {{{ကဆံင်_HDI}}} |
| ကုဒ်ဂၞန်ဖုန် | +၉၄ |
| Internet TLD | .lk |
ကၟိန်ဍုၚ်သဳရိလၚ်္ကာဝွံ နူကၠာတေံ သဳလောန်၊ ဟွံသေၚ်မ္ဂး တ္ကံသိၚ်္ဃိုဠ် ရဴဝွံ မၞိဟ်ဍုၚ်ဗၟာဂမၠိုၚ် တီတဴတုဲ ဗွဲမလုပ်သၞောဝ်မ္ဂး သဳရိလၚ်္ကာ ဒဳမဵုကရေတ်ဒေတ် သဵုရှလေတ် ကၟိန်ဍုၚ်သမ္မတဝွံ ဒှ်တဴကၟိန်ဍုၚ်တ္ကအ်မွဲ ဗွဲဒိုဟ်အာရှ သ္ကုတ်သၠုၚ်ကျာရ။ တန်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲသၟာသၟိတ်အိန္ဒိယ၊ ၜဳဘၚ်္ဂလာ ဒိုဟ်နေရတိ ကေုာံ ၜဳအာရေဗျ ဒိုဟ်အဂၞဲ ရ။ သဳရိလၚ်္ကာဝွံ နွံတဴ ပ္ဍဲပယျဵုနိမိတ် ဂၠံၚ်တရဴဍာ်အိန္ဒိယ ကေုာံ မဝ်လ်ဒိုက် ရ။ ပ္ဍဲသဳရိလၚ်္ကာ အကြာသၞာံ၂၀၂၀ ဝွံ လၟိဟ်မၞိဟ် မၞုံတဴ ၂၂ ပြကောဋိကိုဋ်(သန်း) တုဲ ဂကူမၞိဟ် ယေန်သၞာၚ်အရေဝ်ဘာသာတၞဟ်ခြာဂမၠိုၚ် တန်တဴဒၟံၚ် နဒဒှ် ကၟိန်ဍုၚ်ပံၚ်ကောံမွဲဍုၚ်ရ။ ဂကူသဳဟဠဂမၠိုၚ် ဒှ်ဂကောံလၟိဟ်မၞိဟ်ဂၠိုၚ်အိုတ်ရ။ ဂကူတေမိလ် ဗၞတ်ညိနာၚ်ဂမၠိုၚ်ဂှ် ဒှ်တဴဂကူမၞုံကဵုဝၚ် သြဇာမဇၞော် ပ္ဍဲကဵုတ္ကအ်ဏံ ပါလုပ်လၟိဟ် မွဲကဏ္ဍကီုရ။ ဍုၚ်ကောလမ္ဗဂှ် ဒှ်ဍုၚ်ဇၞော်အိုတ် မၞုံကဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် မဒှ်ရ။
- ↑ Report for Selected Countries and Subjects: Sri Lanka. International Monetary Fund (April 2011). Retrieved on 21 August 2011။
- ↑ Human Development Report 2010. Human development index trends: Table 2 (PDF). United Nations Development Programme. Retrieved on 4 November 2010။