ကၠံ
| ဂၞန်ဗွဝ် (Cardinal) | ကၠံ (100) |
|---|---|
| ဂၞန်စရင် (Ordinal) | မရနုက်ကဵုကၠံ (100th) |
| ဂရိ (Roman numeral) | C |
ကၠံ (အၚ်္ဂလိက်: One hundred) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် သင်္ချာ မွဲ တုဲ ဍေံ တန်တဴ ကြဴနူ ဂၞန် ဒစိတ်စှ်ဒစိတ် (၉၉) ကေုာံ ကိုပ်ကၠာ နူ ဂၞန် ကၠံမွဲ (၁၀၁) ရ။ အက္ခရ် ဂၞန် မန် မ္ဂး ချူ "၁၀၀" တုဲ၊ ဂၞန် အာရဗဳ မ္ဂး ချူ "100" ရ။ ဂၞန် ကၠံ ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် သဇိုင် အဓိက သွက် ပရေင် တော် တၟာဲကၠံ ကေုာံ ၜတ် ကၞာတ် ဗွဝ်ကၠံ တုဲ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် မစၟတ်သမ္တီ အရာ မဍိုက်ပေင် ဟွံသေင်မ္ဂး အရာ မဇၞော်မောဝ် အလုံ ဂၠးကဝ် ရ။
၁။ သဘဴဓရ် ပ္ဍဲ သင်္ချာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် ကၠံ ဝွံ ဍေံ နွံ ကု သဘဴဓရ် တၟေင် ပ္ဍဲကဵု သင်္ချာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
- ဂၞန် စတုရံ (Perfect square): ဍေံ ဒှ် ဂၞန် စတုရံ သဇိုင် စှ် မွဲ သာ် ($၁၀ \times ၁၀ = ၁၀၀$) ရ။
- သဇိုင် တၟာဲကၠံ (Percentage): ပ္ဍဲကဵု ပရေင် တော် သင်္ချာ မ္ဂး ဍေံ ဒှ် သဇိုင် သွက်ဂွံ တော် တၟာဲကၠံ (%) မဒှ် သၞောတ် မပါ် လဝ် မွဲ အရာ နကဵု လၟိဟ် ကၠံ ဂအုံ ရ (၁၀၀%)။
- ပံင် ဂၞန် သုဒ္ဓ: ဍေံ ဒှ် သွဟ် မကလိဂွံ နူကဵု ဂၞန် သုဒ္ဓ ၉ မ ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပံင် စုတ် ရေင်သ္ကအ် (၂ + ၃ + ၅ + ၇ + ၁၁ + ၁၃ + ၁၇ + ၁၉ + ၂၃ = ၁၀၀) ရ။
- ပံင် ဂၞန် ကၟာတ်ပိ (Sum of cubes): ဍေံ လေဝ် ဒှ် သွဟ် လၟိဟ် ဂၞန် သဇိုင် ၄ မ ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပၟဝ် ကၟာတ်ပိ တုဲ ပံင် စုတ် ဂှ် ရ ($၁^၃ + ၂^၃ + ၃^၃ + ၄^၃ = ၁၀၀$)။
၂။ ပရေင် သုင်စောဲ ပ္ဍဲ သဒ္ဒါ ကေုာံ လိက်ပတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါ ဘာသာမန် မ္ဂး၊ မအရေဝ် "ကၠံ" ဏအ် သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜး လၟိဟ် ကဆံင် သၠုင် ကေုာံ လၟေင် ကဆံင် ရ။
- ပွမထ္ၜး လၟိဟ်: သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ရိုဟ်လၟိဟ် ကပေါတ်အရာ မၞုံ လၟိဟ် ကၠံ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၠိုင် နူ ကၠံ ရ။ (ဥပမာ - မၞိဟ် မွဲကၠံ တၠ၊ လိက်အုပ် ၜါကၠံ ကၞပ်၊ သြန် မသုန်ကၠံ)။
- လၟေင် ကဆံင်: ပ္ဍဲ လၟေင် ကဆံင် မ္ဂး ဍေံ ထ္ၜး ကဵု အရာ မရနုက်ကဵု ကၠံ ရ။
- မအရေဝ် တၟေင်: ပ္ဍဲ အရေဝ်မန် "ကၠံ" ဏအ် လဆောဝ် မ္ဂး ညးတအ် သုင်စောဲ နဒဒှ် မအရေဝ် ဥပမာ သွက်ဂွံ ထ္ၜး ကဵု လၟိဟ် မဂၠိုင် သ္ၚောဲ ဗွဲမလောန် (ဥပမာ - "ဟီု မွဲကၠံ ဝါ လေဝ် ဟွံကၠိုဟ်") ရ။
၃။ သင်္ကေတ၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ သာသနာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် ကၠံ ဝွံ ဍေံ ဒှ် သင်္ကေတ အဓိက သွက် ပရေင် ဍိုက်ပေင် အလုံ မွဲ ကေုာံ ပရေင် သက်တန် ဂၠိင် ရ။
- ဗွဝ်ကၠံ (Century): ပ္ဍဲကဵု လၟေင် ရိုဟ် သၞာံ မ္ဂး လၟိဟ် အခိင် ၁၀၀ သၞာံ ဍိုက်ပေင် ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် မွဲ ဗွဝ်ကၠံ ရ။ (ဥပမာ - ၂၁ ဗွဝ်ကၠံ)။
- သက်တန် ဂၠိင်: ပ္ဍဲကဵု ယေန်သၞာင် ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး မၞိဟ် မဂျိုင် တန်တဴ စဵုကဵု အာယုက် ၁၀၀ သၞာံ (Centenarian) ဂှ် ဒှ် သင်္ကေတ ပရေင် ကံခိုဟ် ကေုာံ မၞုံ ကု ပရေင် ထတ်ယုက် မခိုဟ် ဗွဲမလောန် ရ။
- ပရေင် ဍိုက်ပေင်: ပ္ဍဲ သၞောတ် ၜတ် ကၞာတ် ကဆံင် ဟွံသေင်မ္ဂး လမုဟ် စရင် ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး ကလိဂွံ ကဆံင် ၁၀၀ (100% ဟွံသေင်မ္ဂး 100 points) ဂှ် ထ္ၜး ကဵု ပရေင် ဍိုက်ပေင် အိုတ် ကေုာံ စိုန်သကီု အိုတ် ရ။
၄။ သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲ ၜတ်ကၞာတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု ပရေင် သိပ္ပံ ကေုာံ သၞောတ် ၜတ် ကၞာတ် တအ် လေဝ် ဂၞန် ကၠံ ဏအ် ပါလုပ် လဝ် ကိစ္စဇၞော် ကီု ရ။
- ဓါတုဗေဒ: ပ္ဍဲ စရင် ဓါတ် မ္ဂး ဂၞန် အဏုမြူ ၁၀၀ ဂှ် ဒှ် ဓါတ် ဖာမဳယျာမ် (Fermium) မဒှ် ဓါတ် ရေဒဳယော တၟေင် မွဲ ရ။
- ဓါတ်ဂမ္တဴ (Temperature): ပ္ဍဲ သၞောတ် ၜတ် ကၞာတ် သေဝ်သဳယျာတ် (Celsius scale) မ္ဂး ဓါတ်ဂမ္တဴ ၁၀၀ ဒီဂရဳ သေန်တဳဂရိတ် (100 °C) ဂှ် ဒှ် ကဆံင် ဍာ် ဇူ (Boiling point of water) ပ္ဍဲ ကဆံင် ဗလး ၜဳ ဓမ္မတာ ရ။
- သၞောတ် မေတြေတ် (Metric System): ပ္ဍဲ သၞောတ် မေတြေတ် မ္ဂး ၁၀၀ သေန်တဳမဳတာ ဂှ် ဍိုက်ပေင် ၁ မဳတာ တုဲ၊ ဂၞန် ၁၀၀ ဏအ် ဒှ် သဇိုင် သွက်ဂွံ ပါ်ခြာ လၟိဟ် ၜတ် ကၞာတ် နာနာ သာ် ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Properties of Number 100". Math is Fun.
- 100 (number), Wikipedia.