ဂကောံ
| Organization Icon ဂကောံဝွံ ဒှ်ပွမပံင်ကောံ မၞိဟ်ဂမၠိုင် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗစိုပ် တင်ရန်တၟအ် မွဲစွံရ | |
| သဇိုင်အင်္ဂလက္ချဏ် | မၞိဟ်၊ တင်ရန်တၟအ်၊ လဒက်ပ္တန် |
|---|---|
| ဂကူဂမၠိုင် | ကမ္ပဏဳ၊ ဂကောံအလဵုအသဳ၊ ဂကောံ NGO |
| အရာမဆက်စပ် | ပရေင်စၟိန်ပြမာန်၊ ပရေင်က္ဍိုက်က္ဍိုပ် |
| တင်ရန်တၟအ် | ပံင်ကောံ ဇြဟတ် သွက် အံင်ဇၞး |
ဂကောံ (အၚ်္ဂလိက်: Organization, Association ဟွံသေင်မ္ဂး Group) ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်စၟိန်ပြမာန်ဝွံ ဒှ်ပွမပံင်ကောံ လဒက်ပ္တန်လဝ် မၞိဟ် ၜါတၠ ကေုာံ လတူဂှ် သွက်ဂွံ ကၠောန်ဗစိုပ် တင်ရန်တၟအ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ကမၠောန် မတုပ်သၟဟ်ရေင်သကအ် မွဲမွဲရ။
ဂကောံမွဲဝွံ နွံကဵု လဒက်ပ္တန် (Structure)၊ သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင် မကိတ်ညဳ ကုတင်ရန်တၟအ်ဂှ်ရ။ ဇၟာပ်ပ် မၞိဟ်တအ်ဝွံ ပ္ဍဲကဵု ဘဝလၟေင်တ္ၚဲဂှ် မလေပ် ဆက်စပ် ဟွံသေင်မ္ဂး ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံ မွဲဟွံမွဲမွဲ မပ္တံကဵု သ္ၚိကၟိန်၊ ဘာဗတောန်လိက်၊ ဂကောံဘာသာ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ကမ္ပဏဳ ကမၠောန်တအ်ရ။
ဂကူ ဂကောံဂမၠိုင် (Types of Organizations)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂကောံတအ်ဝွံ အတိုင် တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရေင်ချဳဒရာင်မ္ဂး ပါ်လဝ် ဂကူ အဓိက (၃) သာ်ရ-
၁။ ဂကောံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (For-profit Organizations)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ဂကောံ မဒက်ပ္တန်လဝ် သွက်ဂွံ ဂၠာဲပရဲ ဟွံသေင်မ္ဂး သြန်ဘဏ္ဍာ (Profit) ရ။ ညးတအ် ပတိတ် ကပေါတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကဵုရေင်တၠုင် ကုညးသုင်စောဲတအ်တုဲ ဂၠာဲသြန်ရ။
- ဥပမာ: ကမ္ပဏဳဂမၠိုင် (Companies)၊ ဘာဏ် (Banks)၊ ကေုာံ ဆေင်ဗၞိက် နာနာ။
၂။ ဂကောံ ဟွံမဲကဵုပရဲ (Non-profit Organizations / NGOs)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ဂကောံ မဟွံရန်တၟအ်လဝ် သွက်ပရဲသြန်ဘဏ္ဍာတုဲ၊ အဓိက ရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံ ကဵုအရီုအဗင် ကုပရေင်မၞိဟ်၊ ပရေင်ပညာ၊ ယေန်သၞာင်၊ သဘာဝပွဳပွိုင် ဟွံသေင်မ္ဂး သာသနာ ရ။
- ဥပမာ: ဂကောံစေတနာ (Charities)၊ ဂကောံပရဟိတ၊ ဂကောံကရုဏာဍာဲ (Red Cross)၊ ကေုာံ ဘာကျာ်/ဘာလကျာ်။
၃။ ဂကောံ အလဵုအသဳ (Government Organizations)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်ဂကောံ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု အလဵုအသဳ ဍုင်မွဲမွဲ သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ်၊ မင်မွဲ သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ ကဵုရေင်တၠုင် ညးဍုင်ကွာန် (Public services) ရ။
- ဥပမာ: ရုင်ဝန်ဇၞော်ဂမၠိုင်၊ ရုင်ဗၠာဲတွာ်၊ ကေုာံ ဒပ်ပၞာန်။
သဇိုင် အင်္ဂလက္ချဏ် ဂကောံ (Elements of an Organization)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂကောံမွဲ ဂွံဒှ်ကၠုင် ဂကောံ မဍိုက်ပေင်မ္ဂး ဒးနွံကဵု သဇိုင် အဓိက (၄) သာ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
- မၞိဟ် (People): ဒှ်ကောန်ဂကောံ ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံ။ ဂကောံမွဲ ဟွံမဲကဵု မၞိဟ်မ္ဂး ကတဵုဒှ် ဟွံမာန်ရ။
- တင်ရန်တၟအ် မတုပ်သၟဟ် (Common Goals): ဇၟာပ်ဂကောံ ဒးနွံကဵု တင်ရန်တၟအ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဗီုပြင် အနာဂတ် (Vision) မတုပ်သၟဟ်ရ။
- လဒက်ပ္တန် (Structure): နွံကဵု ပရေင်ပါ်ပရအ် တာလျိုင် ကေုာံ ကဆံင် (ဥပမာ - ဥက္ကဋ္ဌ၊ ညးအုပ်ကာ၊ ကောန်ဂကောံ) ညံင်ကမၠောန် ဂွံလောဲသွာရ။
- သၞောဝ် ကေုာံ စေဝ်ပၞောန် (Rules and Procedures): နွံကဵု ပဝ်လသဳ သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ကောန်ဂကောံတအ် ညံင်ဂွံ ကၠောန်ကမၠောန် အတိုင်လၟေင်လၟေတ်ရ။
တင်ကိစ္စဇၞော် ဂကောံ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]မၞိဟ်မွဲဓဝ် ယဝ်ရ ကၠောန်ကမၠောန် ဇၞော်ဇၞော်မ္ဂး အံင်ဇၞးမာန် ဟွံလောဲသွာရ။ ဆဂး ယဝ်ရ ဒက်ပ္တန် နကဵု "ဂကောံ" မ္ဂး လေပ်ဖန်ဗဒှ်ကဵု ဒြဟတ်ပံင်ကောံ (Synergy) မာန်ရ။ ဂကောံတအ်ဝွံ ပါ်ပရအ်ကမၠောန် ကုညးမစိုန်သကီုတအ်တုဲ၊ စကာ အခိင် ကေုာံ ဇြဟတ် ဂွံစိုပ်တရဴ ဂၠိုင်နူ ကၠောန်မၞိဟ်မွဲဓဝ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲကဵု ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်မ္ဂး၊ ဂကောံ (Organizations) တအ်ဝွံ ဒှ်ဇြဟတ် ကိစ္စဇၞော်အိုတ်မွဲရ။