ဂကောံဂၠးတိဂမၠိုင်

ဂကောံဂၠးတိဂမၠိုင် (အင်္ဂလိက်: International Organizations) ဝွံ ဒှ်ဂကောံ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုပံင်ကောံ အလဵုအသဳ ဍုင်နာနာ (Intergovernmental Organizations - IGOs) ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမၞိဟ်အလုံဂၠးတိ (International NGOs) သွက်ဂွံရေင်တၠုင်အာ တင်ရန်တၟအ်မွဲမွဲ မဆက်စပ် ကုပရေင်မၞိဟ်အလုံဂၠးကဝ်ရ။

ဂကောံတအ်ဏအ်ဝွံ နွံကဵုတာလျိုင် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာ ပရေင်ပဋိပက္ခ၊ ပွမဇၞော်မောဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပွမမင်မဲ သၞောဝ်သဒ္ဒါဂၠးကဝ်ရ။

ဂကောံဂၠးတိ အဓိကဂမၠိုင်

၁။ ကုလသမဂ္ဂ (United Nations - UN)

ဒှ်ဂကောံဂၠးတိ ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၅ ကြဴနူ ပေါဲဗတိုက်ဂၠးတိ ဝါရဒုတိယ အိုတ်အာရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂှ် သွက်ဂွံမင်မဲ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု ဂၠးကဝ်ရ။ ဌာန်ဂအုပ်ဇၞော် နွံပ္ဍဲ ဍုင်နျူယံက်၊ ဍုင်အမေရိကာန်။

၂။ ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက် ဂၠးတိ (World Health Organization - WHO)

ဒှ်ဂကောံသၟဝ် ကုလသမဂ္ဂ မကောပ်ကာဲ ပရေင်ထတ်ယုက် ညးဍုင်ကွာန် ဂၠးကဝ်။ တာလျိုင်ညးတအ်ဂှ် ဒှ်ပွမဗတိုက်ဖအောန်ကၠေအ် ယေန်ဂိနာနာ ကေုာံ ပွမပညာပရေင်ထတ်ယုက်ရ။ ဌာန်ဂအုပ်ဇၞော် နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဂျဳနဳဗာ၊ ဍုင်သွိတ်ဇာလာန်။

၃။ ဂကောံဗန်ပသ (World Bank) ကေုာံ IMF

ဒှ်ဂကောံ မကဵုအရီုအဗင် ပရေင်သြန် ကေုာံ ကသပ်လညာတ် သွက်ဍုင်အဃောဇၞော်မောဝ်ဒၟံင်တအ် ညံင်ဂွံဖအောန်ကၠေအ် ပရေင်ဒဒိုက် ကေုာံ ပၚ်သၠုၚ်ပတိုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။

၄။ ဂကောံအာသဳယာန် (ASEAN)

ဒှ်ဂကောံ ပံင်ကောံဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဒေသအာရှအဂၞဲ (၁၀ ဍုင်) သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲဒေသရ။

ဂကောံ မဟွံသေင် ကုအလဵုအသဳ (NGOs)

သ္ၚောဲနူ ဂကောံအလဵုအသဳတအ်ဂှ် ဂကောံစေတနာ ဂၠးတိလေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်မာန်ရ။ ဥပမာ -

သၞေဝ်မတ်ဗကေတ် ဂၠးတိ (Red Cross): အရီုအဗင် ပရေင်မၞိဟ် ပ္ဍဲအခိင်ပေါဲဗတိုက် ကေုာံ ဘဲအန္တရာယ် သဘာဝ။
ဂကောံသၟာပညာ သက္ကုပယျဵု (Doctors Without Borders): အရီုအဗင် ပရေင်ထတ်ယုက် ပ္ဍဲဒေသမၞုံကဵု ဒဒိုက်။

ဖိုလ်ဂမၠိုင်

ဂကောံဂၠးတိတအ်ဝွံ ပကဵုညံင်ဍုင်နာနာ ဂွံဆက်စၠောံ ပံင်ကောံကမၠောန်မာန်၊ ဖအောန်ကၠေအ် ပရေင်ပၞာန် ကေုာံ ဗိုင်ဖြေင်ဏာ ဒဒိုက်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဗွဲမပြဟ်မာန်ရ။

မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်

နိဿဲ

"International organization", Wikipedia (English).