ဂရိ

Ελληνική Δημοκρατία (Ellinikí Dimokratía) ဂရိ (Greece)
အလာံ
Greeceဒတန်
ဍုင်ဇၞော်	အေသင် (Athens)
ဇၞော်အိုတ်ဍုင်	အေသင်
အရေဝ် မစကာရုင်ဂမၠိုင်	ဘာသာဂရိ
အလဵုအသဳ	Unitary parliamentary republic
မပိုင်ပြဳလဝ်
• သီုဖအိုတ်
လၟိဟ်မၞိဟ်
• တၟော်	၁၀,၄၀၀,၀၀၀ (၂၀၂၄)
လှုဲ	ယူရဝ် (Euro)

ဂရိ (အင်္ဂလိက်: Greece; ဂရိ: Elláda) ဝွံ ဒှ်ရးနိဂီုမွဲ မနွံဒၟံင်ပ္ဍဲ ဒေသဗော်ကေန် (Balkans) ရ။ ဂရိဝွံ နွံကဵုတ္ကအ်ဗွဲမဂၠိုင် (ၜိုတ် ၂,၀၀၀ ပြင်) တုဲ ဝင်ဍေံနွံကၠုင်လအ်လကာဗွဲမလောန်ရ။ ဍေံဒှ်ဒၞာဲမဖန်ဗဒှ်ကဵု ဒီမဝ်ကရေဇြဳ (Democracy)၊ ဒဿနိကဗေဒ (Philosophy)၊ အိုလိမ်ပစ် (Olympic Games) ကေုာံ သိပ္ပံ/သင်္ချာ အဓိကဂမၠိုင်ရ။

ဝင် ကေုာံ ယေန်သၞာင် (History and Culture)

၁. ဂရိခေတ်တြေံ (Ancient Greece)

ခေတ်ဂရိတြေံဝွံ ပါ်ခြာလဝ်နကဵု ဍုင်ဗၠးၜး (City-states) ညံင်ရဴ အေသင် (Athens) ကေုာံ သပါတာ (Sparta) ရ။

• ဒဿနိကဗေဒ: တၠပညာဒယှ်ဂမၠိုင် - သဝ်ကရေတ္တဳ (Socrates)၊ ပလေတဝ် (Plato)၊ အာရစ္စတိုတယ် (Aristotle)။
• သင်္ချာ/သိပ္ပံ: အာခဳမဳဒဳ (Archimedes)၊ ပိုက်သဂိုးရပ် (Pythagoras)။

၂. ဂရိခေတ်အလယ် (Byzantine Empire)

ဂရိဒှ်ဗဟဵု သွက်အေန်ပယျာဗိုက်ဇေန်တိုင် (Byzantine Empire) တုဲ ဘာသာခရေတ်ယာန် (Orthodox) ဇၞော်မဝ်တိုန်ရ။

အရေဝ်ဘာသာဗေဒ (Linguistics)

ဘာသာဂရိ (Greek Language) ဝွံ ဒှ်ဘာသာမနွံကဵု လိက်မူဝင်လအ်အိုတ် (ၜိုတ် ၃,၄၀၀ သၞာံ ပြင်) ပ္ဍဲဂကောံဘာသာ Indo-European ရ။

• အက္ခရ်: အက္ခရ်ဂရိ (Greek alphabet) ဝွံ ဒှ်သဇိုင် သွက်အက္ခရ်လေတ္တေန် (Latin) ကေုာံ သိရဳလိစ် (Cyrillic) ရ။
• Influence: အရေဝ်ဂရိဝွံ နွံသြဇာလတူ အရေဝ်သိပ္ပံဂၠးတိဗွဲမလောန်။ ဥပမာ - Physics, Psychology, Biology တအ်ဝွံ ကၠုင်နူမလိက်ဂရိဖအိုတ်ရ။

ပထဝဳ (Geography)

ဂရိနွံကဵုဒေသသြိုင်ဝါဂၠိုင်တုဲ စုက်ဒၟံင်ကဵုၜဳ (၃) ဗွိုင်: ၜဳအဳဂျဳယာန် (Aegean Sea)၊ ၜဳအိုင်အိုနဳယာန် (Ionian Sea) ကေုာံ ၜဳမေဝ်ဒဳတာရေးနဳယျာ (Mediterranean Sea) ရ။ ဒေသဏအ်နွံကဵု ရာသဳဥတုမေဝ်ဒဳတာရေးနဳယျာ (ဂမ္တဝ်တုဲ ကှ်၊ ခိုဟ်သွက်ကၠအ်အဝ်လိဗ်)။

နကဵုမတ်တၠပညာမန် (In Mon Context)

တၠပညာမန်တအ် စကာဝေါဟာရဂရိ ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲကဏ္ဍပညာခေတ်တၟိ:

• ဒီမဝ်ကရေဇြဳ: ကၠုင်နူဂရိ Demos (မၞိဟ်) + Kratos (အဝဵု)။
• ဒဿနိကဗေဒ: Philo (ဆာန်) + Sophia (ညာဏ်ပညာ)။

ဆက်ဗှ်ညိ

• ဘာသာဂရိ
• ဒီမဝ်ကရေဇြဳ
• ယူရောပ်
• အရေဝ်ဘာသာဗေဒ