ဂျဝ်ဒဝ်ရှူ
 ဂျဝ်ဒဝ်ရှူဝွံ ဒှ်ဂိုဏ်ဗုဒ္ဓဘာသာ မဇၞော်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲဍုင်ဂျပေန်ရ | |
| ညးမခၞံဗဒှ် | အစာဓဝ် ဟဝ်နေန် (Honen) |
|---|---|
| သၞာံ မဒက်ပ္တန် | ၁၁၇၅ (ခေတ် ကာမာကူရာ) |
| ကျာ်အဓိက | ကျာ်အမိတာဘ (Amida Buddha) |
| လၟေင်ကျေင်စကာ | ပွမဖ္ဍေါတ် နေမ်ဗုဒ်သု (Nembutsu) |
ဂျဝ်ဒဝ်ရှူ (အၚ်္ဂလိက်: Jōdo-shū / Pure Land Buddhism, ဂျပါန်: 浄土宗, "ဂိုဏ်ဍုင်သ္အးဇ္ၚး") ဝွံ ဒှ်ဂိုဏ် ဗုဒ္ဓဘာသာ မဟာယာန မပြာကတ် ကေုာံ ဇၞော်အိုတ်မွဲ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်ဂျပေန်ရ။ ဂိုဏ်ဏအ်ဝွံ အစာဓဝ် ဟဝ်နေန် (Honen - ၁၁၃၃-၁၂၁၂) ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၇၅ တုဲ၊ ဒုင်သဇိုင် လတူ ပရေင်ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ လတူ ကျာ်အမိတာဘ (Amida Buddha / Amitabha) ကေုာံ ပွမရာဒၞာ မိက်ဂွံ ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲဍုင်သ္အးဇ္ၚး ဟွံသေင်မ္ဂး သုခဝတဳ (Pure Land / Sukhavati) ရ။[၁]
သဇိုင်လညာတ် ကေုာံ ဓဝ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သဇိုင်လညာတ် အဓိက ဂိုဏ် ဂျဝ်ဒဝ်ရှူ ဝွံ ဒုင်သဇိုင် လတူ တင်ဂမၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
- နေမ်ဗုဒ်သု (Nembutsu): ဒှ်လၟေင် ကျေင်စကာ အဓိကအိုတ်ရ။ ဍေံဂှ် ဒှ်ပွမဖ္ဍေါတ် အရေဝ်ပါင် "နမု အမိဒါ ဗုဒ်သု" (Namu Amida Butsu - 南無阿弥陀仏) မဂွံအဓိပ္ပါယ် "အဲဍိက် သ္ပစၟတ်သမ္တီ လ္ၚောဝ်ကျာ် အမိတာဘ ရအဴ" ရ။ အစာဓဝ် ဟဝ်နေန် တွဟ်လဝ် ဒဒှ်ရ ပွမဖ္ဍေါတ် နေမ်ဗုဒ်သု ဏအ်မွဲဓဝ်ဟေင် ဒှ်နဲကဲ သွက်ဂွံ တိတ်ဗၠး နူသံသာမာန်ရ။
- ဒြဟတ်ညးတၞဟ် (Tariki / Other Power): ဂျဝ်ဒဝ်ရှူ ပတှ်ေလဝ် ဒဒှ်ရ ပ္ဍဲခေတ် ကာလသာသနာ ဍိုန်လျ (Mappo) ဏအ်မ္ဂး ကောန်မၞိဟ်တအ်ဝွံ ကလိဂွံ နိဗ္ဗာန် နကဵု ဒြဟတ်ဇကုအလဵုဇကု (Jiriki / Self Power) ဟွံမာန်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဒးနိဿဲ ကေတ် ဒြဟတ်မေတ္တာ ကေုာံ ကရုဏာ နူကဵု ကျာ်အမိတာဘ (Tariki) ဟေင်ရ။
- ဍုင်သ္အးဇ္ၚး သုခဝတဳ (The Pure Land): တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂှ် သွက်ဂွံ ကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ ဍုင်သ္အးဇ္ၚး သုခဝတဳ (Western Paradise) မဒှ် ဒၞာဲကျာ်အမိတာဘ မတန်တဴရ။ ယဝ်ရ စိုပ်အာ ဍုင်ဂှ်မ္ဂး ပရေင်ဒဒိုက် ဟွံမဲတုဲ ကလိဂွံ နိဗ္ဗာန် လောဲသွာရ။[၂]
ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အစာဓဝ် ဟဝ်နေန် ဝွံ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဒှ်လကျာ် ပ္ဍဲဂိုဏ် တေန်ဒါင် (Tendai) မတန်တဴ လတူ ဒဵုဟဳယေ (Mount Hiei) ရ။ ညးလ္ၚတ်လဝ် လိက်ပတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗွဲမဂၠိုင်ကီုလေဝ် ညးညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ နဲကဲ မဇြိုင်သ္ကာတ်တအ်ဂှ် ဟွံကိတ်ညဳ ကု ညးဍုင်ကွာန် ဓမ္မတာတအ်ရ။ ကြဴနူ ညးဗှ်လ္ၚတ် လိက် အစာဓဝ် ကြုက် ရှန်ဒါအဝ် (Shandao) တုဲ၊ ညးညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ဇၟာပ်ပ်မၞိဟ် (ဟွံရံင် ကဆံင်ပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒြပ်ရတ်) နကဵု ပွမဖ္ဍေါတ် "နေမ်ဗုဒ်သု" မွဲဓဝ်ဟေင် တိတ်ဗၠးမာန်ရ။
ပ္ဍဲသၞာံ ၁၁၇၅ ဂှ် ညးစှ်ေကၠုင် နူဒဵုတုဲ စတွဟ်ဓဝ် ကုညးဍုင်ကွာန်တအ်ရ။ လညာတ်ညးဂှ် ပြးဇးအာ ဗွဲမပြဟ် အကြာ ညးဍုင်ကွာန်၊ ကောန်သၟိင် ကေုာံ သကိုပ်ပၞာန် (Samurai) တအ်ရ။ ကြဴနူဂှ် ကွးညး မၞုံယၟု ရှေန်ရာန် (Shinran) ဝွံ ထပ်ပါ်တိတ်အာတုဲ ဒက်ပ္တန် ဂိုဏ် ဂျဝ်ဒဝ် ရှေန်ရှူ (Jōdo Shinshū - True Pure Land School) မဒှ် ဂိုဏ်ဗုဒ္ဓဘာသာ ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂျပေန် လၟုဟ်ရ။[၃]
ဘာလကျာ် အဓိက
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဘာလကျာ် အဓိက (Head temple) သွက် ဂိုဏ်ဂျဝ်ဒဝ်ရှူ ဝွံ ဒှ် ဘာချဳအိုန်-အေန် (Chion-in / 知恩院) မၞုံပ္ဍဲ ဍုင်ကျဝ်တဝ် (Kyoto) ဍုင်ဂျပေန်ရ။
တင်နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Matsunaga, Daigan, and Alicia Matsunaga (1996). Foundation of Japanese Buddhism, Vol. 2: The Mass Movement (Kamakura and Muromachi Periods). Buddhist Books International.
- ↑ Honen (1998). Honen's Senchakushu: Passages on the Selection of the Nembutsu in the Original Vow. Translated by Senchakushu English Translation Project. University of Hawaii Press.
- ↑ Kasahara, Kazuo (2001). A History of Japanese Religion. Kosei Publishing Company.
ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဂျပေန် (Japan)
- ဗုဒ္ဓဘာသာ
- တက္ကသိုလ် ရှူကူတိုကူ (Shukutoku University)