ဂျဳထပှ်
 ဍုင်ကောန်ဂကောံ ဂျဳထပှ် ကေုာံ သမ္မဂ္ဂ ဥရောပ (အသာ်သ္ၚေက်) | |
| ဂကူ လဒက်ပ္တန် | ဂကောံ အလဵုအသဳ အကြာဍုင်ဂမၠိုင် (Intergovernmental organization) |
|---|---|
| သၞာံ ပ္တန် | ၁၉၇၅ (နဒဒှ် G6) |
| ဍုင် ကောန်ဂကောံ | ကနေဒါ ပြင်သေတ် ဂျာမနဳ အဳတလဳ ဂျပေန် ဗြိတိန် ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် သမ္မဂ္ဂ ဥရောပ (EU) |
| တင်ရန်တၟအ် | ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ၊ ပရေင်စဵုဒၞာ၊ ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် |
ဂျဳထပှ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံထပှ်ဍုင် (အၚ်္ဂလိက်: Group of Seven စကာလဝ် ဝေါဟာရ က္ဍန် G7) ဝွံ ဒှ်ဂကောံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အကြာဍုင်ဂမၠိုင် မပံင်ကောံလဝ် နကဵု ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ်အိုတ် ကေုာံ မစကာ သၞောတ်ဝ် ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ ခိုင်ကၠိုက်အိုတ် ထပှ်ဍုင်ရ။ ဍုင်ကောန်ဂကောံတအ်ဂှ် ဒှ် ကနေဒါ၊ ပြင်သေတ်၊ ဂျာမနဳ၊ အဳတလဳ၊ ဂျပေန်၊ ဗြိတိန်၊ ကေုာံ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် တအ်ရ။ သမ္မဂ္ဂ ဥရောပ (European Union - EU) လေဝ် ပါလုပ် နဒဒှ် ကောန်ဂကောံ မဟွံရိုဟ်လၟိဟ် (Non-enumerated member) မွဲကီုရ။[၁]
ဍုင်ကောန်ဂကောံ ဂျဳထပှ်တအ်ဝွံ ပိုင်ပြဳလဝ် ကြပ် ၆၀ တၟာဲကၠံ (60%) ဓနဒြပ် အလုံဂၠးတိ (Global net wealth) ကေုာံ ၃၀ တၟာဲကၠံ ဇမၞော် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် အလုံဂၠးတိ (Global GDP) ရ။
ဝင် ကေုာံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂကောံဝွံ စဒက်ပ္တန်လဝ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၅ နကဵု ဍုင်ကောန်ဂကောံ တြဴဍုင် (G6) သွက်ဂွံ သဳကၠဳ ပရူ ပြဿနာ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ (ဥပမာ - ပြဿနာ ကၠေင်အေန်ဒါန် ၁၉၇၀ တအ်) ရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၆ ဂှ် ဍုင်ကနေဒါ ပါလုပ်ကၠုင်တုဲ ဒှ်အာ ဂျဳထပှ် (G7) ရ။
- ဂျဳဒ္စာံ (G8): ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၉၇ ဂှ် ဍုင်ရုရှာ (Russia) ပါလုပ် ပ္ဍဲဂကောံဏအ်တုဲ ပြံင်လှာဲထောအ် ယၟု နဒဒှ် ဂျဳဒ္စာံ (Group of Eight - G8) ရ။
- ကလေင်ဒှ် ဂျဳထပှ်: ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် ဟိုတ်နူ ရုရှာ လုပ်သီကေတ် တိဍာ် ခရိုင်မဳယျာ (Crimea) နူကဵု ဍုင်ယူကရေိန် တုဲ၊ ဂကောံဍုင်တၞဟ်တအ် နုက်ပတိတ်ထောအ် ရုရှာ နူကဵု ဂကောံဏအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံဝွံ ကလေင်ဒှ်အာ ဂျဳထပှ် (G7) အတိုင်တြေံပၠန်ရ။[၂]
ကောံဓရီု ဇၞော် လၟေင်သၞာံ (Annual Summits)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂကောံ ဂျဳထပှ် ဝွံ ဟွံမဲကဵု ရုင်ဗဟဵု လၟိုန် ဟွံသေင်မ္ဂး ညးအုပ်ကာနာနာ တုဲ၊ ပရေင်ကောံဓရီုတအ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ်အာ နကဵု လၟေင်သၞာံရ။ ဍုင်ကောန်ဂကောံတအ်ဂှ် ညးမွဲသၞာံမွဲဝါ ကေတ်အလန် နဒဒှ် ဥက္ကဌ (Presidency) တုဲ ဒုင်တဲ ကၠောန်ဗဒှ် ကောံဓရီု ဇၞော်ရ။
ပ္ဍဲကောံဓရီုတအ်ဂှ် က္ဍိုပ်သကိုပ် ဍုင် (Prime Ministers and Presidents) တအ် ကောံညဳရေင်သကအ်တုဲ သဳကၠဳ ပရူ ပြဿနာ ကိစ္စဇၞော် ဂၠးတိ မပ္တံကဵု-
- ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက် အလုံဂၠးတိ
- ပရေင်စဵုဒၞာ ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် (ဥပမာ - ပရေင်ပၞာန် ပ္ဍဲ ယူကရေိန်၊ ပြဿနာ ရးလဒေါဝ်ဗမံက်)
- ပရေင်ပြံင်လှာဲ ရာသဳဥတု (Climate change) ကေုာံ ဒြဟတ်အေန်ဒါန်
- ပရေင်ထတ်ယုက် ဂၠးတိ (Global health)
ပရေင်ပါ်ပါဲ (Criticism)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ၜိုန်ရ ဂကောံဏအ် မၞုံကဵု အဝဵုသြဇာ ဇၞော်မောဝ်ကီုလေဝ်၊ ပ္ဍဲခေတ်လၟုဟ် ဍေံဒးဒုင် ပါ်ပါဲ ဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။ အဓိကဂှ် ဟိုတ်နူ ဂကောံဏအ် ဟွံပစၞးကဵု ဍုင်မၞုံကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဇၞော်မောဝ် မကတဵုဒှ်ကၠုင် တၟိ (Emerging economies) မပ္တံကဵု ဍုင်ကြုက် (China) ကေုာံ ဍုင်အိန္ဒိယ (India) တအ် မဒှ်ဍုင် မၞုံကဵု လၟိဟ်မၞိဟ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ သွက်ဂွံ ပသောင် ပြဿနာဏအ်တုဲ၊ ဂကောံ မလှဲလးနူဏအ် မကော်စ ဂျဳၜါစှော် (G20) လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်လဝ်ကီုရ။
တင်နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဂျဳၜါစှော် (G20)
- သမ္မဂ္ဂ ဥရောပ (EU)
- ကုလသမဂ္ဂ