ဂၞန်ပညာ
မံက်ပြာကတ်
ဂၞန်ပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး သင်္ချာ (အင်္ဂလိက်: Mathematics) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပညာရပ် မလ္ၚတ်ကေတ် လၟိဟ် (quantity)၊ သၞောတ်သဇိုင် (structure)၊ ဒၞာဲဒတန် (space) ကေုာံ ပွမပြံင်လှာဲ (change) တအ်ရ။ ဂၞန်ပညာဝွံ ဒှ်သဇိုင်အဓိက သွက်ပညာသိပ္ပံ၊ အေန်ဂျေန်နဳယာ၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ နဲကဲပညာကုမ္ပျူတာဂမၠိုင်ရ။ ညးလ္ၚဵုတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဂၞန်ပညာဝွံ နဒဒှ် "ဨကရာဇ်ဗြဴ သိပ္ပံပညာ" ရ။
ကဏ္ဍအဓိက ပ္ဍဲဂၞန်ပညာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန်ပညာဝွံ ဍေံလှဲလးဗွဲမလောန်တုဲ ပါ်ခြာလဝ် ကဏ္ဍအဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -
- သဇိုင်ဂၞန် (Arithmetic): ဒှ်ပညာသဇိုင်အိုတ် မလ္ၚတ်ကေတ် ဂၞန် (Numbers) ကေုာံ လၟေင်ကမၠောန်သဇိုင် မပ္တံကဵု ပွမပံင် (+), နုတ် (-), တက် (×), ကေုာံ ပါ် (÷) ဂမၠိုင်ရ။
- အယ်လဂျဳဗရာ (Algebra): ဒှ်ပွမစကာ အက္ခရ် (ဥပမာ - $x$, $y$) ဟွံသေင်မ္ဂး သင်္ကေတ သွက်ဂွံစၞးလဝ် ဂၞန်မဟွံတီလဝ်တအ်တုဲ၊ သွက်ဂွံသှ်ပုစ္ဆာ ကေုာံ လ္ၚတ်သၞောတ်ဆက်စပ်ဂမၠိုင်ရ။
- ရုပ်ဂၞန် (Geometry): ဒှ်ပညာမလ္ၚတ်ကေတ် ဗီုပြင် (Shapes)၊ ဇမၞော်၊ မူ (Angles)၊ ကေုာံ ဒၞာဲဒတန် အရာဝတ္ထုဂမၠိုင်ရ။
- ကလကူလာတ် (Calculus): ဒှ်ပညာမလ္ၚတ်ကေတ် လၟေင်ပွမပြံင်လှာဲ (Rates of change) ကေုာံ ဇမၞော်ပမာဏဂမၠိုင်ရ။ ဍေံကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲရူပဗေဒ (Physics)။
- သ္ၚိအင် ကေုာံ ပွမဒှ်မာန် (Statistics and Probability): ဒှ်ပွမပကောံပကေဝ်၊ ပါ်ပါဲ ကေုာံ ဗၟံက်ထ္ၜး တင်ဂၞင် (Data) သွက်ဂွံဆိင်ဆ ပရူဒဒှ် အနာဂတ်ဂမၠိုင်ရ။
ပွမသုင်စောဲ ကေုာံ ဂုဏ်ဖိုလ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပညာဂၞန်ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲဘဝလၟေင်တ္ၚဲ ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဂၠးတိ -
- သိပ္ပံ ကေုာံ အေန်ဂျေန်နဳယာ: သွက်ဂွံသြိုင်ခၞံ ဒတန်ဇၞော်ဇၞော်၊ ကၠောန်စက်ယန္တရား ကေုာံ လ္ၚတ်ပရူဂြိုဟ်သၞံင်ဂမၠိုင်။
- ပရေင်ပိုန်ဒြပ်: သွက်ဂွံလ္ၚတ် ပရေင်လှုဲလှာ်၊ ပရေင်ဗၞိက် ကေုာံ ဆိင်ဆ တင်ဂၞင်ပိုန်ဒြပ် ဍုင်မွဲမွဲ။
- ပညာကုမ္ပျူတာ: သၞောတ် Algorithm, အေအာင် (AI) ကေုာံ ကမၠောန်ဒဳဂျဳတော သီုဖအိုတ်ဂှ် ဒုင်သဇိုင် ကုဂၞန်ပညာရ။
ပညာဂၞန် ပ္ဍဲယေန်သၞာင်မန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵုယေန်သၞာင်မန်ပိုယ်မ္ဂး ပညာဂၞန်ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန် သွက်ဂွံစကာ ပ္ဍဲဗေဒင်၊ ပွမၜတ်ကၞာတ် အခိင်အခါ၊ ပွမဖန်ဗဒှ် ပြ္က္ကဒိန် ကေုာံ ပရေင်ဗၞိက်နာနာ နူခေတ်တြေံတေအ်ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Mathematics", Wikipedia (English).