ဂၞန်အာရဗဳ
🔢
သၞောတ်ဂၞန်ဂမၠိုင်
📋 ဂၞန်မန် (၀-၉): ၀ ၁ ၂ ၃ ၄ ၅ ၆ ၇ ၈ ၉
📋 ဂၞန်အင်္ဂလိက် (0-9): 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
📋 ဂၞန်အာရဗဳ: ٠ ١ ٢ ٣ ٤ ٥ ٦ ٧ ٨ ٩
📋 ဂၞန်ရောမ (I-X): I II III IV V VI VII VIII IX X
📋 ဂၞန်ထုင် (๑-๑๐): ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ၇ ๘ ๙ ๑๐
ဂၞန်အာရဗဳ (အင်္ဂလိက်: Arabic numerals) ဟွံသေင်မ္ဂး ဂၞန်ဟိန္ဒူ-အာရဗဳ ဝွံ ဒှ်သၞောတ်ဂၞန် ၁၀ မ (၀၊ ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄၊ ၅၊ ၆၊ ၇၊ ၈၊ ၉) မသုင်စောဲဒၟံင် အလုံဂၠးကဝ်ရ။ နကဵုမတ်တၠပညာ ယုတ္တိဗေဒ မ္ဂး သၞောတ်ဂၞန်ဏအ်ဝွံ ဒက်ပတန်လဝ် နကဵုသၞောတ်ဒသမ (Base 10) တုဲ နွံကဵုတင်တၟေင် ပ္ဍဲအရာထိင်ဒၞာဲဂၞန် (Place value) ရ။
ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာ ဝင် မ္ဂး ဂၞန်တအ်ဏအ် စတိုန်နူ အိန္ဒိယ (ဂၞန်ဗြဟ္မီ) ပ္ဍဲအကြာသၞာံ ၄၀၀ ဘဳသဳ ရ။ တုဲမ္ဂး တၠပညာအာရဗဳဂမၠိုင် (ဥပမာ - အာလ်-ခวါရိဇ်မဳ) ကေတ်ဏာတုဲ ထပ်ပလေဝ်ဒါန် ညံင်ဂွံကိတ်ညဳကု ယုတ္တိဗေဒ သင်္ချာရ။ နူဂှ်မွဲကအ် ပ္ဍဲအေဒဳ ၁၀ ဗွဝ်ကၠံ ဂၞန်တအ်ဏအ် စစိုပ်အာ ဥရောပ တုဲ ဒှ်အာဂၞန်စံဂၠးကဝ် ဇေတ်ဇေတ် ရ။
သဇိုင်ဂၞန်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာ သင်္ချာ မ္ဂး ဂၞန်အာရဗဳနွံ ၁၀ မ သွက်ဂွံဗၟံက်ထ္ၜးလၟိဟ်ဂမၠိုင်။
| ဂၞန်အာရဗဳ | ဂၞန်မန် | ယၟု (အရေဝ်မန်) |
|---|---|---|
| 0 | ၀ | သုည (Zero) |
| 1 | ၁ | မွဲ (One) |
| 2 | ၂ | ၜါ (Two) |
| 3 | ၃ | ပိ (Three) |
| 4 | ၄ | ပန် (Four) |
| 5 | ၅ | မသုန် (Five) |
| 6 | ၆ | တြဴ (Six) |
| 7 | ၇ | ထပှ် (Seven) |
| 8 | ၈ | ဒစာံ (Eight) |
| 9 | ၉ | ဒစိတ် (Nine) |
သ္ၚဳဂၠေပ် နကဵုမတ်တၠပညာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာ သိပ္ပံဗေဒ ကေုာံ နဲပညာခေတ်တၟိ မ္ဂး:
- Decimal System: သၞောတ်ဏအ်ဝွံ သုင်စောဲလဝ် သုည (0) နဒဒှ်အရာထိင်ဒၞာဲဂၞန် (Placeholder) မဒှ်အရာကိစ္စဇၞော်အိုတ် သွက်ဂွံတော်ဂၞန်လၟိဟ်ဇၞော်ဇၞော် ဗွဲမနွံကဵု ယုတ္တိဗေဒ။
- Global Standard: ပ္ဍဲခေတ် နဲပညာခေတ်တၟိ မပ္တံကဵု ခမ်ပျူတာ ကေုာံ အေန်တာနဲ တအ်ဂှ် ဂၞန်အာရဗဳဝွံ ဒှ်အရေဝ်ဘာသာသင်္ချာသဇိုင် ဇေတ်ဇေတ် ရ။
- Calculations: ပွမပံင်၊ ပွမနုက်၊ ပွမပၟဝ်၊ ပွမပါ် တအ်ဂှ် ကၠောန်လောဲသွာနူ သၞောတ်ဂၞန်တြေံ (ဥပမာ - ဂၞန်ရောမ) ဗွဲမလောန်ရ။