စရင်စၞောန်

စရင်စၞောန် (အင်္ဂလိက်: Index) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်စရင် မပကောံစွံလဝ် မအရေဝ်၊ ဝေါဟာရ၊ ယၟုပူဂိုလ်၊ ဒၞာဲဒေသ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် နကဵု လၟေင်အက္ခရ် (Alphabetical order) တုဲ မထံက်ထ္ၜးလဝ်ကဵု လၟိဟ်မုက်လိက် ဒၞာဲမအရေဝ်တအ်ဂှ် မပါလုပ် ပ္ဍဲကဵုလိက်အုပ်ဂှ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး ဍေံတအ်ဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု ကၞောတ်လိက်အုပ်၊ ကၞောတ်ပြကိုဟ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကၞောတ်စံင်သ္ၚဳဂၠေပ်တအ် သွက်ညးမဗှ်လိက်တအ် ဂွံဂၠာဲလ္ၚတ် တင်ဂၞင် မနွံပၟိက် ပြဟ်ပြဟ် လောဲလောဲသွာသွာရ။

ဖဵုဂုဏ် ကေုာံ တင်ရန်တၟအ်

ပ္ဍဲကဵု လိက်နိဿဲ ကေုာံ ပြကိုဟ်ပညာတအ်မ္ဂး ပွမစွံ စရင်စၞောန်ဝွံ ကိစ္စဇၞော်ဗွဲမလောန်တုဲ နွံကဵု ဖဵုဂုဏ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

ပွမယှအ်ဖျေအ် အခိင် (Time-saving): ညးမဗှ်လိက်တအ် ဟွံဒးဂၠာဲဗှ် နူတမ် စဵုကဵုကၞောတ်တုဲ၊ ယဝ်ရ မိက်ဂွံတီ ပရူမွဲမွဲမ္ဂး ဂၠာဲရံင် ပ္ဍဲစရင်စၞောန်တုဲ တီကေတ် လၟိဟ်မုက်လိက် တိုက်ရိုက်မာန်ရ။
ပွမဆက်စပ် ပရူပရာ (Cross-referencing): ဍေံပကဵုညံင် ဂွံညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ဝေါဟာရမွဲဂှ် ပါလုပ်ဒၟံင် ပ္ဍဲမုက်လိက်လဵုအိုတ်ရောဂှ်တုဲ လ္ၚတ်ရံင် ပရေင်ဆက်စပ် လောဲသွာရ။

တၞဟ်ခြာ နူစရင်မာတိကာ

ညးမဗှ်လိက် လ္ၚဵုတအ် လေပ်ယောင်မှာ အကြာ စရင်စၞောန် ကဵု စရင်မာတိကာ ရ။ ဍေံတအ် တၞဟ်ခြာဒၟံင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ -

စရင်မာတိကာ (Table of Contents): စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် လပါ်တမ် (ဂတ) လိက်အုပ်ရ။ ဍေံထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်လိက် ကေုာံ ကဏ္ဍဂမၠိုင် အတိုင်လၟေင် မကတဵုဒှ် (Chronological/Sequential order) ပ္ဍဲလိက်အုပ်ဂှ်ရ။
စရင်စၞောန် (Index): စွံလဝ် ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက် လပါ်ကၞောတ် (လက္ကရဴ) လိက်အုပ်ရ။ ဍေံထ္ၜးလဝ် ဝေါဟာရ၊ ယၟု၊ ကေုာံ ပရူပရာဂမၠိုင် အတိုင်လၟေင် အက္ခရ် (Alphabetical order) ရ။

ဂကူ စရင်စၞောန်ဂမၠိုင်

စရင်စၞောန်တအ်ဝွံ အတိုင်တင်ရန်တၟအ်မ္ဂး ပါ်လဝ် ဂကူနာနာသာ် နွံရ -

စရင်စၞောန် ယၟု (Name Index): ပကောံထ္ၜးလဝ် ဆယၟု ပူဂိုလ်၊ ယၟု တၠပညာ ဟွံသေင်မ္ဂး ယၟု ဒၞာဲဒေသတအ် သက်သက်ရ။
စရင်စၞောန် ပရူပရာ (Subject Index): ပကောံထ္ၜးလဝ် က္ဍိုပ်ပရူပရာ၊ ဝေါဟာရ ကေုာံ သဘဴဓရ် မပါလုပ် ပ္ဍဲလိက်အုပ်ဂှ်ရ။
စရင်စၞောန် ဒဳဂျဳတယ် (Digital Index): ပ္ဍဲခေတ် အေန်တာနက် ကေုာံ ကောန်ပျူတာမ္ဂး ပွမဂၠာဲ (Search Function) တအ်ဝွံ ဍေံဒုင်လဝ်သ္ဇိုင် ကုလၟေင်ကမၠောန် စရင်စၞောန် ဒဳဂျဳတယ် (Search Engine Indexing) သွက်ဂွံ ဂၠာဲပတိတ်ကဵု တင်ဂၞင် ပြဟ်ပြဟ်ရ။

မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်

စရင်လိက်အုပ်ဂမၠိုင် (Bibliography)
လိက်နိဿဲ (Reference works)
စရင်မာတိကာ (Table of Contents)

နိဿဲ

Index (publishing), Wikipedia။
The American Society for Indexing (ASI). "What is an Index?".