စံင်ဏးသုတေသန

စံၚ်ဏးသုတေသန (အင်္ဂလိက်: Research Methodology) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်တိုင်ခဳ ကေုာံ နဲကဲလၟေင်ကမၠောန် သွက်ဂွံဂၠာဲသ္ၚေဝ် တင်ဂၞင်တုဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ပ္တိတ် သွဟ်ပုစ္ဆာသုတေသနမွဲမွဲရ။ ဍေဟ်ဒှ်နဲကဲ မစဳဇန်လဝ် ဗွဲသၞောတ်ဝ် သွက်ဂွံစၟတ်သမ္တီ ဒဒှ်ဍာံ (Validity) ကေုာံ တင်ဗိုန်ဗတ် (Reliability) ပ္ဍဲကမၠောန်သုတေသန။

ဗီုပြင် သုတေသနဂမၠိုင် (Types of Research)

ပ္ဍဲကဵုစံၚ်ဏးသုတေသနဝွံ ပါ်ကဵုလဝ် နဲကဲအဓိက ၜါသာ်ရ။

၁. သုတေသန ဂုဏ်လက်သဏ် (Qualitative Research)

ဒှ်နဲကဲ မလ္ၚတ်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အဓိပ္ပာယ်၊ လညာတ်စိုတ် ကေုာံ အခိုက်အလိုက်မၞိဟ်ဂမၠိုင်။ ဍေဟ်ဟွံဒုင်သဇိုင် ကုကိန်းဂဏန်းတုဲ ဒုင်သဇိုင် ကုအရေဝ်၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ဗီုရုပ်ရ။ နဲကဲဝွံ စကာဂၠိုင် ပ္ဍဲဘာသာမနုဿဗေဒ၊ သုတေသနယေန်သၞာင် ကေုာံ ဘာသာဗေဒ။

၂. သုတေသန ဗၞတ်ဗ္ၜတ် (Quantitative Research)

ဒှ်နဲကဲ မဒုင်သဇိုင် ကုကိန်းဂဏန်း (Numbers) ကေုာံ သချင် (Statistics)။ ဍေဟ်ဂၠာဲသွဟ် နကဵုလၟိဟ် ဗၞတ်ဗ္ၜတ် ခိုင်ခိုင်ကၠိုက်ကၠိုက်ရ။

လၟေင်ကမၠောန် သုတေသန (Research Process)

သွက်ဂွံချူ စံၚ်ဏးသုတေသနမွဲမ္ဂး ဒးနွံကဵု ကဏ္ဍတအ်ဝွံရ။

1. ဗီုပြင်သုတေသန (Research Design): ဗီုပြင် မဖန်ဗဒှ်လဝ် အလုံကမၠောန်သုတေသန (ဥပမာ - Case Study, Ethnography)။
2. နဲကဲပကောံတင်ဂၞင် (Data Collection Methods):
   • မသၟာန်သၟုက် (Interview)
   • မဗဵုလ္ၚတ် (Observation)
   • မကဵုသွဟ်လိက် (Questionnaire)
   • မလ္ၚတ်နူလိက်ပတ် (Documentary Research)
3. နဲကဲရုဲစှ် မၞိဟ်သက်သဳ (Sampling): ရုဲစှ်မၞိဟ် သွက်ဂွံကဵု တင်ဂၞင်။
4. နဲကဲသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် (Data Analysis): နဲကဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် တင်ဂၞင် မပကောံလဝ်ဂှ် ညံင်ဂွံဒှ် သွဟ်။

စံၚ်ဏးသုတေသန ပ္ဍဲသုတေသနမန်

သွက်သုတေသန မစပ်ကဵု ဂကူမန်၊ သာသနာမန် ကေုာံ လိက်ပတ်မန်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် စကာနဲကဲ သုတေသန ဂုဏ်လက်သဏ် (Qualitative) ရ။ ဥပမာ - ပ္ဍဲကဵုကဏ္ဍ မလ္ၚတ် ပရေင်အုပ်ဓုပ်သံဃာမန် ဟွံသေင်မ္ဂး အခိုက်အလိုက်မန်ဂှ် ဒးစကာ နဲကဲသၟာန်သၟုက် ကေုာံ နဲကဲလ္ၚတ် လိက်တၟအ်၊ သၠပတ်ဂမၠိုင်ရ။

နိဿဲ

• Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. SAGE Publications.
• အဘိဓာန်မန်-ဗၟာ၊ နာဲထောန်သိင်။