စၞးနာမ်
 စၞးနာမ်ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရ မစကာသ္ပစၞး ဒၞာဲနာမ် ညံင်ဟွံဂွံဒးကလေင်ကော် ယၟုထပ်ဒၟံင်ရ | |
| ဂကူဝေါဟာရ | အဝဲစကား (Part of speech) |
|---|---|
| တာလျိုင် အဓိက | သ္ပစၞး နာမ် (မၞိဟ်၊ ကပေါတ်၊ ဒၞာဲဒတန်) |
| ဆက်စပ် ကု | နာမ် (Noun) |
| ဂကူမပါ်လဝ် ဗွဲမဂၠိုင် | ပူဂိုလ်၊ စၞောန်ထ္ၜး၊ သၟာန် |
စၞးနာမ် (အၚ်္ဂလိက်: Pronoun) (လဆောဝ် ကော်စ မနာမ် ဟွံသေင်မ္ဂး သဗ္ဗနာမ်) ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲသဒ္ဒါ (Grammar) ဝွံ ဒှ်ဝေါဟာရ မယိုက်ဂၠေင်လဝ် တာလျိုင် သွက်ဂွံ စကာသ္ပစၞး ပ္ဍဲဒၞာဲ နာမ် (Noun) ရ။ ပ္ဍဲအရာမဟီုဂး ဟွံသေင်မ္ဂး ချူလိက်မ္ဂး သွက်ဟွံဂွံဒး ကလေင်ထပ်ဟီုဒၟံင် ယၟုနာမ် (ဥပမာ - ယၟုမၞိဟ်၊ ယၟုကပေါတ်) မွဲတုဲ မွဲပၠန်ဂှ် ပိုဲတအ် စကာ စၞးနာမ် ရ။
ဂကူ စၞးနာမ် ဂမၠိုင် ပ္ဍဲအရေဝ်မန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲသဒ္ဒါမန်မ္ဂး စၞးနာမ်ဝွံ ဒုင်သဇိုင် လတူတာလျိုင် ဍေံတအ်တုဲ ပါ်လဝ် ဂကူဗွဲမဂၠိုင် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
၁။ ပူဂိုလ်စၞးနာမ် (Personal Pronouns)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်စၞးနာမ် မစကာ သွက်ဂွံသ္ပစၞး ပူဂိုလ် (မၞိဟ်) ရ။ ပူဂိုလ်စၞးနာမ်ဝွံ ပါ်လဝ် (၃) ကဆံင်ရ-
- ပထမပူဂိုလ် (First Person - ညးမဟီုအရေဝ်): အဲ၊ ပိုဲ၊ အဲဍိက်၊ ပိုဲဍိက်၊ ကော၊ ဒေအ်။
- ဥပမာ ဝါကျ: အဲ အာ ဘာ။
- ဒုတိယပူဂိုလ် (Second Person - ညးမဒုင်ကလင်အရေဝ်): မၞး၊ ဗှ်ေ၊ တၠညး၊ နာဲ။
- ဥပမာ ဝါကျ: မၞး စိုပ် အခိင်လဵုရော?
- တတိယပူဂိုလ် (Third Person - ညးမဒးဒုင်ဟီုပရူ): ညး၊ ဍေံ။
- ဥပမာ ဝါကျ: ညး ဝွံ ဒှ်အစာဘာမွဲရ။ (သွက် တိရစ္ဆာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ကပေါတ်မ္ဂး စကာ ဍေံ ရ)။
၂။ စၞောန်ထ္ၜးစၞးနာမ် (Demonstrative Pronouns)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်စၞးနာမ် မစကာ သွက်ဂွံစၞောန်ထ္ၜး ကပေါတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲဒတန် (ကြပ်/သ္ၚောဲ) ရ။
- ဥပမာ: ဏအ် (This)၊ ဂှ် (That)၊ တေအ် (That over there)။
- ဥပမာ ဝါကျ: ဏအ် ဂှ် ဒှ်ကွဳစက်အဲရ။
၃။ သၟာန်စၞးနာမ် (Interrogative Pronouns)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်စၞးနာမ် မစကာ ပ္ဍဲအခိင် မသၟာန်ပရူ မၞိဟ်၊ ကပေါတ် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲဒတန်ရ။
- ဥပမာ: ညးလဵု / ညးဂှ် (Who)၊ မု / မုရော (What)၊ အလဵု / ဒၞာဲလဵု (Where)၊ လဵု (Which)။
- ဥပမာ ဝါကျ: လိက်အုပ်ဏအ် ဒှ်ကပေါတ် ညးဂှ် ရော?
၄။ ဟွံချိုတ်ပၠိုတ်စၞးနာမ် (Indefinite Pronouns)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်စၞးနာမ် မဟွံစၞောန်ထ္ၜးလဝ် ချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ် ဒဒှ်ရ ညးလဵု၊ မုကပေါတ် မဒှ်ရ။
- ဥပမာ: ညးမွဲမွဲ (Someone)၊ မုမွဲ (Anything)၊ ဇၟာပ်မၞိဟ် (Everyone)။
- ဥပမာ ဝါကျ: ညးမွဲမွဲ နွံ ပ္ဍဲသ္ၚိတေအ်ဟာ?
ပွမစကာ လၟိဟ်ဂၠိုင် (Pluralization)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲအရေဝ်မန်မ္ဂး သွက်ဂွံပြံင်လှာဲ စၞးနာမ် နူကဵု ဨကဝစ် (Singular - မွဲ) ကဵု ဗဟုဝစ် (Plural - ဂၠိုင်) ဂှ် ဒးထပ်စုတ် ဝေါဟာရ "တအ်" ပ္ဍဲလက္ကရဴ စၞးနာမ်ဂှ်ရ။
- အဲ → အဲတအ် (We)
- မၞး → မၞးတအ် (You all)
- ညး → ညးတအ် (They - respectful)
- ဍေံ → ဍေံတအ် (They - informal / those things)