ဇဳဝဗေဒ
ဇဳဝဗေဒ (အင်္ဂလိက်: Biology) ဂှ် ဒှ်သိပ္ပံသဘာဝ (Natural science) မလ္ၚတ်ပရူလမျီု ကေုာံ သတ္တအ်မနွံကဵုလမျီုဂမၠိုင်ရ။ ဍေဟ်လ္ၚတ်ဗၟံက်ထ္ၜးကေတ် ဗီုပြင်သတ္တအ် (Structure)၊ တာလျိုင် (Function)၊ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (Growth)၊ မဗဳဇ (Genetics) ကေုာံ ပရေင်နှဴရဴဒၟံင် ပ္ဍဲသဘာဝ (Ecology) ရ။
၁. ကဏ္ဍအဓိကဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဇဳဝဗေဒဂှ် ပါ်ခြာလဝ် နကဵုဘာသာဗ္တောန်နာနာ:
- မၞိဟ်ဇဳဝဗေဒ (Human Biology): လ္ၚတ်ပရူဗီုပြင် ကေုာံ ယၟုနက္ခတ္တဗေဒ မဆေင်ကဵုမၞိဟ်။
- သတ္တဗေဒ (Zoology): လ္ၚတ်ပရူသတ်ဂမၠိုင်။
- ရုက္ခဗေဒ (Botany): လ္ၚတ်ပရူတၞံ ကေုာံ သစ်ပင်ဂမၠိုင်။
- မဗဳဇဗေဒ (Genetics): လ္ၚတ်ပရူမဗဳဇ မဆက်စၠောအ်ကဵု အာဲကၟာဲလမျီု (ဥပမာ - DNA)။
၂. ဇဳဝဗေဒ ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုနဲကဲသုတေသန (Sociology/Anthropology)၊ ဇဳဝဗေဒဂှ် ဒှ်သဇိုင် "Bio-politics" (ပရေင်ဍုင်ကွာန်လမျီု)။ ဍေဟ်ထ္ၜးကေတ်မာန် ဗီုလဵု "State Power" (အဝဵုအလဵုအသဳ) မလုပ်စိုပ်အုပ်ဓုပ် ပ္ဍဲဘဝလမျီု ကေုာံ ပရေင်ထတ်ယုက်မၞိဟ်ရ။