ဍာက် ကေုာံ ဍာ်
| ဍာက် ကေုာံ ဍာ် | |
|---|---|
| အရာမလ္ၚတ် | ရူပဗေဒ, ဓာတုဗေဒ |
ဍာက် (အင်္ဂလိက်: Liquid) ကေုာံ ဍာ် (အင်္ဂလိက်: Water) ဂှ် ဒှ်ဝေါဟာရသိပ္ပံ မစၞောန်ထ္ၜးကဵု အကာဲအရာဒြပ် ကေုာံ ဒြပ်ဝတ္ထုတၟေင် မွဲသာ်ရ။ ၜိုန်ရ ဍာ်ဂှ် ဒှ်ဍာက် ဂကူမွဲကီုလေဝ်၊ ဍာက်အိုတ်သီုဂှ် ဍာ်ဟွံသေင်ရ။ တၠပညာသိပ္ပံတအ် ပါ်ခြာသုင်စောဲ ဝေါဟာရၜါဏအ် သွက်ဂွံစၞောန်ထ္ၜး လက်သဏ္ဌာန်ရူပဗေဒ ကေုာံ ဓာတုဗေဒ မတၞဟ်ခြာရေင်သ္ကအ်ရ။
ပွံက်အဓိပ္ပာယ် ကေုာံ လဒက်ပတန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁. ဍာက် (Liquid - အကာဲအရာ)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဍာက် ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲပညာရူပဗေဒမ္ဂး ဒှ် အကာဲအရာဒြပ် (State of matter) အဓိကမွဲ ပ္ဍဲအကြာ ဓါတ်ကမ္တီ (Solid) ကေုာံ ဓါတ်ဂါတ် (Gas) ရ။
- လက်သဏ္ဌာန်: ဍေဟ်နွံကု ဗၞတ်ဗ္ၜတ် (Volume) မတန်ကြန်ကီုလေဝ်၊ ဗီုပြင် (Shape) ဟွံတန်ကြန်ရ။ ဍေဟ်ပြံင်လှာဲဗီုပြင် အတိုင်ခေါက် ဟွံသေင်မ္ဂး သာဲမစွံလဝ်ဍေဟ်ရ။
- အဏုမြေအ် (Molecules): အဏုမြေအ် ပ္ဍဲဍာက်တအ်ဂှ် ဟွံကောံကလောအ်ကြံင်မ္ၚိုဟ်ဒၟံင် ညံင်ဓါတ်ကမ္တီတုဲ၊ ဍေဟ်လေပ်ချဳဒရာင် ဇွောဝ်တိတ်မာန် (Flow) ရ။
- ဥပမာ ဍာက်တၞဟ်ဂမၠိုင်: ကၠေင်၊ ဆီ၊ ဍာ်တှ်၊ အလ်ကဝ်ဟဝ် (Alcohol) ကေုာံ ဓါတ်ပသအရည် (Mercury)။
၂. ဍာ် (Water - ဒြပ်ဝတ္ထု)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဍာ် ဟီုမ္ဂးဂှ် ပ္ဍဲပညာဓာတုဗေဒမ္ဂး ဒှ် ဓာတ်ပံင်စပ် (Chemical compound) အဓိကမွဲ မနွံကဵု သင်္ကေတဓာတု H2O ရ။
- လဒက်ပတန်: ပံင်စပ်လဝ် နကဵု ဓာတ်ဟာက်ဒြဝ်ဂျေန် (Hydrogen) ၜါ အဏုမြေအ် ကေုာံ ဓာတ်အံက်သဳဂျေန် (Oxygen) မွဲ အဏုမြေအ်ရ။
- အကာဲအရာပိသာ်: ဍာ်ဂှ် ကတဵုဒှ်မာန် သီုပိအကာဲအရာ - (၁) ကလောအ်/မာ (Ice)၊ (၂) ဍာက် (Liquid water) ကေုာံ (၃) ဍာ်မုဟ် (Steam/Water vapor)။
- ကိစ္စဇၞော်: ဍာ်ဂှ် ဒှ်သ္ဇိုင်လမျီု သတ္တဝါအိုတ်သီု ကေုာံ ဒှ်ဒြပ်မလေပ်လေင်အရာနာနာ (Universal solvent) မခိုဟ်အိုတ်ရ။
ပရေင်ပံင်စပ် ကေုာံ တၟေင်ပါ်ခြာ (Comparison)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]| လက်သဏ္ဌာန် | ဍာက် (Liquid) | ဍာ် (Water) |
|---|---|---|
| ကဏ္ဍသိပ္ပံ | ရူပဗေဒ (အကာဲအရာဒြပ်) | ဓာတုဗေဒ (ဓာတ်ပံင်စပ် H2O) |
| ဗီုပြင် ကေုာံ ဗၞတ်ဗ္ၜတ် | ဗၞတ်တန်ကြန်၊ ဗီုပြင်ဟွံတန်ကြန် | ပ္ဍဲဓါတ်ဂမ္တဴဓမ္မတာဂှ် ဒှ် "ဍာက်" ရ |
| လဒက်ပတန် (Composition) | ဒြပ်ဝတ္ထုနာနာ ဒှ်မာန် (ဥပမာ- ကၠေင်၊ ဆီ) | သ္ဒးဒှ် H2O ဓဝ်ရ |
| ပွမပြံင်လှာဲ | ယဝ်ရဂံက်အာမ္ဂး ဒှ်အာ "ဓါတ်ကမ္တီ" | ယဝ်ရဂံက်အာ စိုပ် 0°C မ္ဂး ဒှ်အာ "ကလောအ်" (Ice) |
ဝေါဟာရ ကေုာံ လိက်ပတ်မန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲအရေဝ်မန်ခေတ်တၟိ တၠပညာတအ် သုင်စောဲဝေါဟာရ "ဍာက်" (Liquid) သွက်ဂွံစၞောန်ထ္ၜး အကာဲအရာအရည် (State of liquidity) တုဲ၊ ဝေါဟာရ "ဍာ်" (Water) ဂှ် စကာသွက် ဒြပ်ဝတ္ထုဍာ်ဇေတ်တ်ရ။ ပွမပါ်ခြာ မလိက်ၜါဏအ်ဂှ် ဖန်ကဵု ညံင်ဟွံဂွံထုဲကြာန် ပ္ဍဲအရာမချူပြကိုဟ်သိပ္ပံ ကေုာံ ပရေင်ကၠာဲဘာသာရ။
- ဥပမာဝါကျသိပ္ပံ: "ဍာ် (Water) ဂှ် ပ္ဍဲဓါတ်ဂမ္တဴ ၂၅ ဒဳဂရဳသေန်တဳဂရိတ်မ္ဂး နွံဒၟံင် ပ္ဍဲအကာဲအရာ ဍာက် (Liquid) ရ။"
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- Zumdahl, S. S., & Zumdahl, S. A. (2013). Chemistry. Cengage Learning.
- အဘိဓာန် သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲဗေဒ (ဂကောံသုတေသနပညာမန်)။