ဍုင်ဂမၠိုင်
ဍုင် (အၚ်္ဂလိက်: City) ဝွံ ဒှ်ဌာန်ဒတန်မၞိဟ် မမံင်တန်တဴ ဗွဲမဂၠိုင်၊ မနွံကဵု အစဳအဇန်သြိုင်ခၞံ (Infrastructure)၊ သၞောဝ်ဥပဒေ ကေုာံ သၞောတ်ဝ်အုပ်ဓုပ် ဗွဲမဗိုန်ကၞတ်ရ။ ဍေဟ်တၞဟ်ခြာနူ ကွာန် ဟိုတ်နူနွံကဵု ဒြဟတ်ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ပညာတေဇ ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံ ဇၞော်နူရ။[၁]
သမၠေဟ်အဓိက ဍုင်မွဲမွဲ (Core Elements of a City)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁။ ပရေင်အုပ်ဓုပ် ကေုာံ သၞောဝ် (Governance)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဍုင်မွဲမွဲ နွံကဵု ရုင်အလဵုအသဳ၊ ရုင်အုပ်ဓုပ်ဍုင် (City Hall) ကေုာံ သၞောတ်ဝ်စဵုဒၞာဂီုကံ (ပၞာန် ကေုာံ ပၟင်ပၟဲဍုင်) သွက်ဂွံထိင်ဒဝ် ညးဍုင်ကွာန်ရ။
၂။ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဗၞိက် (Economy)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဍုင်ဝွံ ဒှ်ဗဟဵု သွက်ပရေင်ကူသာန်သွံရာန်၊ ရုင်စက် ကေုာံ ကမၠောန်နာနာ။ ဍုင်ဇၞော်ဂမၠိုင် ဗွဲမဂၠိုင် နွံကဵု ဗဟဵုဘဏ္ဍာ (Financial Districts) ရ။
၃။ ပညာတေဇ ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Academia and Culture)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဍုင်ဂမၠိုင် ဒှ်ဗဟဵု သွက် တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်၊ တိုက်ဗွဟ်လိက်၊ တိုက်ထ္ၜးပျး ကေုာံ ဌာန်ယေန်သၞာင်နာနာ။ ဥပမာ- ဍုင် နခေါန်ပထမ် ဝွံ ဒှ်ဗဟဵုပညာ သွက်တက္ကသိုလ်မာဟိဒလ် ရ။
ဂကူဍုင်ဂမၠိုင် (Types of Cities)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဍုင်ဇၞော် (Capital City): ဍုင်မနွံကဵု ရုင်အလဵုအသဳချုပ် (ဥပမာ- ၜၚ်ကံက်၊ နပဳဒဝ်)။
- ဍုင်သုတေသန (Research City): ဍုင်မဒက်ပ္တန်လဝ် ဗွဲတၟေင် သွက်ပညာ ကေုာံ သုတေသန (ဥပမာ- သာလယျာ)။
- ဍုင်ဆိပ်က္ၜင် (Port City): ဍုင်မနွံဗဒေဲါမှာသၟိတ် သွက်ပရေင်ဗၞိက် (ဥပမာ- ရန်ကုန်၊ သေင်္ကာပူ)။
နိဿဲ (References)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Encyclopædia Britannica. (2026). "The Evolution of Cities".