ဍုင် ဉာဏ်စိစောန်
ဗီုပြင် လဒက်ပတန် အေန်တာနဲ သွက်ကပေါတ်ကိရိယာဂမၠိုင် (IoT) မစကာလဝ် ပ္ဍဲသၞောတ် ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် | |
| မဆက်စပ် | အေန်တာနဲ ကပေါတ်ကိရိယာဂမၠိုင် (IoT), ဒေတာ ဇၞော် (Big Data), ဉာဏ်ကောန်ကၠတ် (AI) |
|---|---|
ဍုင် ဉာဏ်စိစောန် (အၚ်္ဂလိက်: Smart city) ဟီုဂှ် ဒှ်ဍုင်ဇၞော် မစကာ ကွတ်ပညာ တင်နင်ပရိုင် ကေုာံ ပရေင်ဆက်စၠောအ် (ICT) တအ်ကီု၊ သၞောတ် အေန်တာနဲ ကပေါတ်ကိရိယာဂမၠိုင် (IoT) တအ်ကီု သွက်ဂွံ ပကောံပကေဝ် တင်နင်ဒေတာ တုဲ စကာဒေတာတအ်ဂှ် သွက်ဂွံ ပခိုဟ်ပတိုန် ပရေင်အုပ်ကွပ် ဒြပ်ရတ်၊ သယံဇာတ ကေုာံ ဝန်ဆောင်မှု ဍုင်ကွာန် ညံင်ဂွံ ဍိုက်ပေင် စိုပ်တရဴရ။[၁] ပရေင်ဝွံ ပံင်ကောံလဝ် တင်နင် မပ္ကောံကေတ် နူကဵု ညးဍုင်ကွာန်၊ ကိရိယာ တအ် ကေုာံ သ္ၚိဌာန်တအ်တုဲ လ္ၚတ်စၟဳစၟတ် သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်၊ စက်ယန္တရာ၊ သၞောတ်ဒြဟတ်လလဳ၊ သၞောတ်ဍာ်၊ ပရေင်အုပ်ကွပ် အမှိုက်၊ သၞောတ်စၟတ်သမ္တီ ဒုဟ်ဒဏ်၊ ပရေင်ပညာ၊ ရုင်ဂဥုဲ၊ ကေုာံ ဝန်ဆောင်မှု မဆေင်ကဵု ဂကောံမၞိဟ်တအ်ရ။[၂]
လညာတ် ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် ဝွံ ပံင်ကောံလဝ် ကွတ်ပညာ တင်နင်ပရိုင် (ICT) ကု ကိရိယာ သၞောတ် ဇဝက် (sensors) မဆက်စၠောအ်လဝ် နကဵု လပှ်ကျာ သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရိုင်ဒေတာ ပ္ဍဲအခိင်တုပ် (real-time) ရ။ အရာဝွံ ရီုဗင်ကဵု အလဵုအသဳဍုင် ညံင်ဂွံ ဆက်ဆောံ ကုညးဍုင်ကွာန် ပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အကာဲအရာ သဇိုင်ဗိသ္တာဍုင် ညံင်ဂွံ တန်တဴခိုင်ကၠိုက်မာန်ရ။
နိဒါန် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဍုင် ဉာဏ်စိစောန် ဝွံ ဟွံမဲ ကု အဓိပ္ပါယ် မပိုတ်သ္ဂုတ် မွဲဓဝ်ရ။ ညးလ္ၚဵုတအ် ကံက်အဓိပ္ပါယ် ဍေံ နကဵု လညာတ် ကွတ်ပညာ သက်က်တုဲ၊ ညးလ္ၚဵုတအ်ဂှ် စွံအာရီု လတူ ပရေင်မံင်စံင် ဘဝမၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။ သဇိုင်အဓိက ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် ဂှ် ဒှ် ပွမစကာ "ဒေတာ" (Data) သွက်ဂွံ သ္ဂုတ်သွာတ် ပရေင်ကမၠောန်ရ။ ဍုင်မွဲမွဲ ညံင်ဂွံ ဒှ် ဍုင်ဉာဏ်စိစောန်မာန်ဂှ် ဒးနွံကဵု သဇိုင်ဗိသ္တာ ဒဳဂျဳတေဝ် မခိုင်ကၠိုက်၊ ညးဍုင်ကွာန် မလေပ်ပညာ ဒဳဂျဳတေဝ် (Digital Literacy) ကေုာံ အလဵုအသဳ မပံက်လဝ် တင်နင် (Open Data) သွက် သမဝါယမ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်မာန်ရ။[၃]
ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လညာတ် သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ဍုင် နကဵု သၞောတ် ကောမ်ပျူတာ ဝွံ စကတဵုဒှ်လဝ် နူကဵု သၞာံ ၁၉၆၀ တအ်ရ။ ပ္ဍဲအခိင်ဂှ် ဍုင် လော့အိန်ဂျလိစ် (Los Angeles) စကာ သၞောတ်ဒေတာ သွက်ဂွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် တင်နင် မၞိဟ်မံင်စံင်ရ။ စိုပ်သၞာံ ၁၉၉၀ တအ်၊ လညာတ် သၞောတ် ဂၠးတိတၟိ ကေုာံ ဍုင်မတန်တဴခိုင်ကၠိုက် (Sustainable City) တအ် စပြာကတ်ကၠုင် ဟိုတ်နူ တင်လတုပ်စိုတ် ကျိုတို (Kyoto Protocol) ရ။
သၞာံ ၂၀၀၈ ဂှ် ကမ္ပဏဳ IBM လလောင်တြး အစဳအဇန် "Smarter Planet" တုဲ ဝေါဟာ "Smart City" ဝွံ စပြာကတ်ကၠုင် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ကမ္ပဏဳ Cisco လေဝ် စကၠောန်ဗဒှ် "Smart Connected Communities" သွက်ဂွံ သြိုင်ခၞံ သဇိုင်ဗိသ္တာ အေန်တာနဲ ပ္ဍဲဍုင်ဇၞော်ဂမၠိုင်ရ။[၄] လၟုဟ်မ္ဂး ဍုင်ဇၞော် မပ္တံ သေင်ကာပူ၊ ဒူဗာဲ ကေုာံ ဘာသဳလောနာ တအ် ဝွံ ဒှ် မုက်ဂတ သွက် ပရေင်ဇၞော်မောဝ် ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် အလုံဂၠးတိရ။
လဒက်ပတန် ကေုာံ ကွတ်ပညာဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် မွဲ ဂွံ ချဳဒရာင်မာန်ဂှ် ဒးဒုင်သဇိုင် ကု ကွတ်ပညာ ခေတ်တၟိ ဗွဲမဂၠိုင်ရ-
- အေန်တာနဲ သွက်ကပေါတ်ကိရိယာဂမၠိုင် (IoT): ကိရိယာ မပ္တံ ကု မေတာလလဳ၊ မေတာဍာ်၊ ပၟတ်ဂၠံင်၊ သၞောတ်ထိင်ကွဳစက် တအ်ဂှ် ဆက်စၠောအ်လဝ် ကု လပှ်ကျာတုဲ ဍေံတအ် ပလံင်ကဵု ဒေတာ လၟိုန်အခိင်ရ။
- ဒေတာ ဇၞော် (Big Data): တင်နင် မဂၠိုင်ပြကိုဋ် မကလိဂွံ နူကဵု IoT တအ်ဂှ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် နကဵု ကောမ်ပျူတာ သွက်ဂွံ တီ ပရေင်အကာဲအရာ ဂၠံင်ဍာန်၊ ဥတုရာသဳ ကေုာံ လၟိဟ်မၞိဟ်ရ။
- ဉာဏ်ကောန်ကၠတ် (AI) ကေုာံ စက်ဗတောန်ကေတ် (Machine Learning): သွက်ဂွံ ပါ်ပါဲ တင်နင် ဒေတာဇၞော် တုဲ သ္ဂုတ်သွာတ် ပြသၞာ သီုဟွံမဲ ကု မၞိဟ်မထိင်ရ။ ဥပမာ - သၞောတ်ပၟတ်ဂၠံင် မပြံင်လှာဲ အခိင် အလိုလဵု ရံင်ကဵု လၟိဟ်ကွဳစက်။
- သၞောတ် မာင်တဵု (Cloud Computing): သွက်ဂွံ ဂိုင်သိပ် ဒေတာ ကေုာံ ပါ်ပရအ် တင်နင် ကု ရုင်အလဵုအသဳဂမၠိုင်။[၅]
ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဉာဏ်စိစောန် (Smart Governance)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဉာဏ်စိစောန် ဝွံ စွံအာရီု လတူ ပွမစကာ ကွတ်ပညာ သွက်ဂွံ ကဵု ဝန်ဆောင်မှု ညးဍုင်ကွာန် ပြဟ်ပြေဟ် ကေုာံ သ္အးဇ္ၚးရ။ (E-government) ဟီုဂှ် ညးဍုင်ကွာန်တအ် အာတ်မိက် စရင်၊ အခေါင်အရာ ကေုာံ ထပက်သြန်အခေါန် တအ် နကဵု လတူလပှ်ကျာ (Online) လောဲလောဲသွာသွာ မာန်ရ။
လညာတ် ဒေတာ ပံက်လဝ် (Open Data) ဝွံလေဝ် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ အလဵုအသဳတအ် ပတိတ်ကဵု စရင်ဒေတာ သွက် ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ သမဝါယမ တအ် ဂွံ စကာတုဲ ဖန်ဇန် မပ် (Apps) တၟိတၟိ သွက်ဂွံ သ္ဂုတ်သွာတ် ပြသၞာ ဍုင်ကွာန် လောဲသွာရ။ ဍုင်ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံ ကု အက်သတဝ်နဳယျာ (Estonia) ဝွံ နွံကဵု သၞောတ် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ဒဳဂျဳတေဝ် မခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။[၆]
ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ဉာဏ်စိစောန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် ဉာဏ်စိစောန် (Smart Mobility) ဝွံ ရန်တၟအ် သွက်ဂွံ ယှအ်ဖျေဟ် ဍာ်ရမတ် ကွဳစက်ပိတ် ကေုာံ ပွမပလီုပလာ် သဘာဝ ရ။ လဒက်ပတန် အဓိကတအ်ဂှ် -
- သၞောတ် ထိင်ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ် (ITS): ပၟတ်ဂၠံင်တအ် ပြံင်လှာဲ အရံင် အလိုလဵု ရံင်ကဵု ဒေတာ ကွဳစက် လၟိုန်အခိင်။
- ကွဳစက် လလဳ (EV) ကေုာံ ကွဳစက် အလိုလဵု (Autonomous Vehicles): ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် တအ် သြိုင်ခၞံလဝ် ဒၞာဲထပ်ဓါတ်လလဳ ကွဳစက် ဗွဲမဂၠိုင် ကေုာံ ကဵုအခေါင် စမ်ၜတ် ကွဳစက် မဟွံမဲ ကု ညးဒဳ (Self-driving cars)။
- ပါကင် ဉာဏ်စိစောန် (Smart Parking): ဇဝက် မၞုံ ပ္ဍဲ ပါကင်တအ် ပလံင်ပရိုင် ဇရေင် မပ် (App) ကွဳစက် တုဲ ညးဒဳကွဳစက်တအ် ဂၠာဲဒၞာဲ ပါကင် လောဲသွာမာန်၊ ဟွံဒး ဇဟေတ် အခိင် လန်ဂၠာဲ ဒၞာဲ။[၇]
ပရေင်သဘာဝ ကေုာံ ဒြဟတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပွမထိင်ဒဝ် သဘာဝ ဝွံ ဒှ် ကဏ္ဍ အဓိက ပ္ဍဲ ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် ရ။ ပွမစကာ ဒြဟတ်လလဳ ကေုာံ ဍာ် မဟွံမဲ ကု ပရေင်မလေင် သီုမထိင်ဒဝ် ကၠိခတန် (Pollution) ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ရ။
- သၞောတ်ဒြဟတ်လလဳ ဉာဏ်စိစောန် (Smart Grid): သၞောတ်လလဳ ဏအ်ဝွံ တီ အခိင်လဵု ဒြဟတ်လလဳ နွံပၟိက် ဂၠိုင်တုဲ ပါ်ပရအ်ကဵု ဒြဟတ်လလဳ ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကု ပၟိက်ဆန္ဒ ရ။ ဍေံ ရီုဗင် သွက်ဂွံ စကာ ဒြဟတ်တ္ၚဲ (Solar energy) ကေုာံ ဒြဟတ်ကျာ လောဲသွာရ။
- ပရေင်အုပ်ကွပ် အမှိုက် ဉာဏ်စိစောန်: ပရိုင် (Sensors) မၞုံ ပ္ဍဲ ကဠာအမှိုက် တအ် တီ ဒဒှ်ရ အမှိုက်ပေင်ယျတုဲ၊ ပလံင်ပရိုင် ကု ကွဳစက် ယိုက်အမှိုက် သွက်ဂွံ ကၠုင်ကေတ် ရ။ ဣဏအ်ဝွံ ရီုဗင် ဖအောန်ဖျေဟ် စရိတ် ကွဳစက် ကေုာံ လလံင် ယက်ရ။[၈]
| ကဏ္ဍ | ကွတ်ပညာ | ဖဵု မကလိဂွံ |
|---|---|---|
| ဒြဟတ်လလဳ | Smart Grids / Smart Meters | ဖအောန်ဖျေဟ် ပရေင်လေင်ဒြဟတ်၊ ဖအောန်ဖျေဟ် ယက် Carbon။ |
| ပရေင်အုပ်ကွပ် ဍာ် | IoT Sensors / Smart Pipes | ထိင်ဒဝ် ဍာ်လီု၊ လ္ၚတ် ဍာ်ခိုဟ် ပ္ဍဲအခိင်တုပ်။ |
| ပရေင်အမှိုက် | Smart Bins / Automated collection | ယှအ်ဖျေဟ် ကွဳစက် ကၠုင်ယိုက်အမှိုက် သက်သက်ဟွံမဲပၟိက်။ |
ပရေင်မံင်စံင် ကေုာံ ယေန်သၞာင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် ဝွံ ဖန်ဇန် ညံင် ပရေင်မံင်စံင် ဘဝမၞိဟ် (Smart Living) ဂွံ သၠုင်တိုန်ရ။
- ပရေင်ထတ်ယုက် (Smart Healthcare): ရုင်ဂဥုဲတအ် စကာ တင်နင် ဒေတာ သွက်ဂွံ လ္ၚတ် ယဲ၊ ကေုာံ သၞောတ် ဝိဒဳယော သွက်ဂွံ လွဳယဲ နူသ္ၚောဲ (Telemedicine)။
- ဂီုကၠီု (Public Safety): ကမ္မရာ CCTV မၞုံကဵု ဉာဏ်ကောန်ကၠတ် (AI Video Analytics) တအ် စၟတ်သမ္တီ ဒုဟ်ဒဏ် မကတဵုဒှ် မပ္တံ ကု ဒမၠ၊ ပွမတက်ၜုင် တအ်တုဲ ပလံင်ပရိုင် ကု ဗၠာဲတွဳ ပြဟ်ပြေဟ်ရ။
- ယေန်သၞာင် (Smart Culture): ၜိုန်ရ ဍုင် ဇၞော်မောဝ် တိုန် နကဵု ကွတ်ပညာ ကီုလေဝ်၊ ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် ခိုဟ်ဟ်တအ်ဝွံ မင်မဲ အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ဒၞာဲဝင်ဒေသ နကဵု လညာတ် AR/VR ညံင်ဂွံ ပြာကတ် သွက် ကောန်သၟတ်တအ်ရ။[၉]
ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဉာဏ်စိစောန်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဉာဏ်စိစောန် (Smart Economy) ဝွံ မဒုင်သဇိုင် ကု အေန်တာနဲ ကေုာံ ပရေင်ကူသာန်သွံရာန် ဒဳဂျဳတေဝ် (E-commerce) ရ။ ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် တအ်ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ ဗဟဵု သွက် ကမ္ပဏဳ စပတန်တၟိ (Startups) ကေုာံ ဂကောံ သုတေသန ဂမၠိုင်ရ။ အလဵုအသဳတအ် ဖန်ဇန်လဝ် မူဝါဒ သွက်ဂွံ ဖအောဝ် ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် တၟိတၟိ (Innovation Ecosystem) ကေုာံ ပွမဖန်ဇန် အခေါင်ကမၠောန် သွက် သၟာကမၠောန် နကဵု သၞောတ် ဝိုင်ဖိုင် (Wi-Fi) သက်ကုၚုဟ် အလုံဍုင်ရ။ အရာဝွံ ဗဒှ်ကဵု ဍုင် ညံင်ဂွံ ဇၞော်မောဝ် တန်တဴ လုက္ကာလအနန္တ မာန်ရ။[၁၀]
တင်ဝါတ်ဂါတ် ကေုာံ ပရေင်ပါ်ပါဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]
ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် ဝွံ ၜိုန်ရ ခိုဟ် ဗွဲမလောန် ကီုလေဝ်၊ တင်ပါ်ပါဲ ကေုာံ ပြသၞာ ဗွဲမဂၠိုင် နွံဒၟံင်ရ-
- ပရေင်ပၞုက်ဓလုက် (Privacy): ဟိုတ်နူ ကမ္မရာ ကေုာံ ဇဝက် (Sensors) ဂၠိုင်လောန်တုဲ ပရေင်မံင်စံင် ဘဝမၞိဟ် (Privacy) ဂှ် ဒးဒုင် ပလီုပလာ် မာန်ရ။ ဒေတာ မၞိဟ်တအ် ဂှ် ညးလဵုမွဲ ထိင်ဒဝ်ရော ဟီုဂှ် ဒှ် ဂလာန်သၟာန် ဇၞော်မွဲရ။
- ဂီုကၠီု သာဲဗါ (Cyber Security): ယဝ်ရ သၞောတ် ဒြဟတ်လလဳ ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ်ဍာ် ဒးဒုင် ဟက် (Hack) နူကဵု တၠကမၠတ် အေန်တာနဲ မ္ဂး၊ ဍုင် အလုံမွဲ ဒးဒုင် လေင်ဇီုကပိုက် ဗွဲမဇၞော် မာန်ရ။
- ခရိတ် ဇၞော် (High Cost): ပွမသြိုင်ခၞံ ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် ဝွံ ဒးစကာ သြန် ဗွဲမဂၠိုင်ပြကိုဋ် တုဲ ဍုင် မဟွံမဲ ကု သြန်ဘဏ္ဍာ တအ် ဒက်ပတန် ဟွံမာန်၊ ဗဒှ်ကဵု လဟင် ဒဳဂျဳတေဝ် (Digital Divide) အကြာ ဍုင်ဇၞော် ကေုာံ ကွာန်ရ။[၁၁]
- ဓဝ်ဇီုကပိုက် ယေန်သၞာင် (Cultural Impact): ညးလ္ၚဵုတအ် ပါ်ပါဲ ဒဒှ်ရ ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် ဂှ် စွံအာရီု လတူ စက်ယန္တရာ ဂၠိုင်လောန်တုဲ၊ အခိုက်ကၞာ ဆက်ဆောံ မၞိဟ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် မန် ဒေသ တအ် ဟောမ်ဗြမ် အာမာန်ရ။
ဥပမာ ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် ပ္ဍဲဂၠးတိ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အလုံဂၠးတိမွဲ ပရေင်သြိုင်ခၞံ ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် ဝွံ ကတဵုဒှ်ဒၟံင် ဗွဲမဇၞော် ကဵု ဒြဟတ်ရ-
- သေင်ကာပူ (Singapore): သၞောတ် "Smart Nation" သေင်ကာပူ ဂှ် ဒှ် ဥပမာ မခိုဟ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိရ။ ဍုင်ဝွံ စကာ ဇဝက် (Sensors) အလုံဍုင် သွက်ဂွံ ထိင်ဒဝ် ကွဳစက် ကေုာံ ဒြဟတ်ဍာ်။
- ဘာသဳလောနာ (Barcelona, Spain): ဍုင်ဝွံ ပြာကတ် သွက် သၞောတ် ပါကင် ဉာဏ်စိစောန်၊ သၞောတ်ပၟတ်ဂၠံင် ဒဳဂျဳတေဝ် ကေုာံ လညာတ် ပံက်ဒေတာ သွက် ညးဍုင်ကွာန်။
- သွန်ဒဝ် (Songdo, South Korea): ဒှ် ဍုင် မသြိုင်ခၞံလဝ် တၟိ နူကဵု သုည တုဲ ပံင်ကောံလဝ် သၞောတ် အမှိုက် ဒဳဂျဳတေဝ် မဟွံမဲ ကု ကွဳစက် အမှိုက်ရ။[၁၂]
- နဳယောမ် (Neom, Saudi Arabia): ဒှ် ပရဝ်ဂျေတ် ဍုင်ဉာဏ်စိစောန် တၟိ မသြိုင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဒေသ ကသီု၊ မရန်တၟအ် စကာ ဒြဟတ်လလဳ သဘာဝ ၁၀၀% ရ။
လေန် မ္ၚး (External Links)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တင်နိဿဲ (References)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Caragliu, A., Del Bo, C., & Nijkamp, P. (2011). Smart Cities in Europe. Journal of Urban Technology, 18(2), 65-82.
- ↑ Townsend, A. M. (2013). Smart Cities: Big Data, Civic Hackers, and the Quest for a New Utopia. W. W. Norton & Company.
- ↑ Washburn, D., Sindhu, U., Balaouras, S., Dines, R. A., Hayes, N. M., & Nelson, L. E. (2009). Helping CIOs Understand "Smart City" Initiatives. Forrester Research.
- ↑ Hollands, R. G. (2008). Will the real smart city please stand up? City, 12(3), 303-320.
- ↑ Batty, M., Axhausen, K. W., Giannotti, F., Gavrilov, A., Bazzani, A., ... & Portugali, J. (2012). Smart cities of the future. The European Physical Journal Special Topics, 214(1), 481-518.
- ↑ Harrison, C., Eckman, B., Hamilton, R., Hartswick, P., Kalagnanam, J., ... & Williams, P. R. (2010). Foundations for Smarter Cities. IBM Journal of Research and Development, 54(4), 1-16.
- ↑ Nam, T., & Pardo, T. A. (2011). Conceptualizing smart city with dimensions of technology, people, and institutions. Proceedings of the 12th Annual International Digital Government Research Conference, 282-291.
- ↑ Zanella, A., Bui, N., Castellani, A., Vangelista, L., & Zorzi, M. (2014). Internet of Things for Smart Cities. IEEE Internet of Things Journal, 1(1), 22-32.
- ↑ Kitchin, R. (2014). The real-time city? Big data and smart urbanism. GeoJournal, 79(1), 1-14.
- ↑ Giffinger, R., Fertner, C., Kramar, H., Kalasek, R., Pichler-Milanović, N., & Meijers, E. (2007). Smart cities: Ranking of European medium-sized cities. Centre of Regional Science, Vienna UT.
- ↑ Green, B. (2019). The Smart Enough City: Putting Technology in Its Place to Reclaim Our Urban Future. MIT Press.
- ↑ Shwayri, S. T. (2013). A model Korean ubiquitous eco-city? The politics of making Songdo. Journal of Urban Technology, 20(1), 39-55.