တက္ကသိုလ်
တက္ကသိုလ် (အၚ်္ဂလိက်: University) ဝွံ ဒှ်သ္ထာပန်ပညာအဆံၚ်သၠုၚ် (Higher education) ကေုာံ သုတေသန မနွံကဵုအခေါၚ်အရာ သွက်ဂွံအပ်ပြာပ်ကဵု တဆိပ်ကြာပညာ (Academic degrees) နာနာသာ်ရ။ တက္ကသိုလ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဗ္တောန်ကဵုပညာသ္ဇိုၚ် (Undergraduate) ကေုာံ ပညာအဆံၚ်သၠုၚ် (Postgraduate) မပ္တံကဵု မဟာဝိဇ္ဇာ (M.A.) ကေုာံ ပါရဂူ (Ph.D.) ရ။[၁]
ဝၚ် ကေုာံ တံမူလ (History and Origin)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁. တံမူလ: မလိက် "University" ဝွံ ကၠုၚ်နူအရေဝ်လေတ္တေန် "Universitas magistrorum et scholarium" မနွံအဓိပ္ပါယ် "ဂကောံအစာ ကေုာံ ကွးဘာ" ရ။ ၂. တက္ကသိုလ်တြေံအိုတ်ဂမၠိုၚ်:
- အာရှ: တက္ကသိုလ်နာလန္ဒာ (Nalanda) ပ္ဍဲအိန္ဒိယ ဒှ်ဗဟဵုပညာဗုဒ္ဓဘာသာတြေံအိုတ်မွဲ။
- ဥရောပ: တက္ကသိုလ်ဘိုလောန်ညာ (University of Bologna) ပ္ဍဲအဳတလဳ (၁၀၈၈) ဒှ်တက္ကသိုလ်တြေံအိုတ် ပ္ဍဲပလိုတ်။
တိုၚ်ပ္ကဴအဓိက (Core Objectives)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ပွမဗ္တောန် (Teaching): ကဵုဗဟုသုတ ကေုာံ နဲကဲပညာ (Skills) အတိုၚ် ကဏ္ဍပညာ နာနာ။
- ပွမသုတေသန (Research): ဖန်ဗဒှ်ဗဟုသုတတၟိ (Creation of knowledge) နကဵုနဲကဲသိပ္ပံ။
- ပွမပံၚ်ဗစိုပ်ဗဟုသုတ: အသုံးပြု ပညာလတူကဏ္ဍ (Transdisciplinary Studies) သွက်ဂွံသောၚ်ကလးပြသၞာဂကောံမၞိဟ်။
အဆံၚ်ပညာဂမၠိုၚ် (Academic Degrees)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁. **ဗာစာ (Bachelor's):** သ္ဇိုၚ်ပညာ ၄ သၞာံ။ ၂. **မဟာ (Master's):** ပညာအဆံၚ်ဇြိုဟ် ၁-၂ သၞာံ။ ၃. **ပါရဂူ (Doctorate):** အဆံၚ်သၠုၚ်အိုတ် မဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵုသုတေသန (ဥပမာ- Ph.D. in Multicultural Studies)။
အဆက်အစပ်ကဵု ပညာစဳရေၚ်ဗဟုသုတ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တက္ကသိုလ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဒှ်ဗဟဵု ပညာစဳရေၚ်ဗဟုသုတ ဇၞော်အိုတ်ရ။ ဍေံစုဒေပ်လဝ် လိက်သၠပတ်၊ တၚ်ဂၞၚ်သုတေသန ကေုာံ အာရျာန်ပညာ သွက်ဂွံပြံၚ်လှာဲဂကောံမၞိဟ်ရ။
နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Altbach, P. G. (2026). "The Past, Present, and Future of the Research University". Routledge.