တန်ဗတောန် ပရေင်ပရိုင်
| Journalism Training ပရေင်ကဵုပညာ ဂျာနယ်လေစ်ဝွံ ဒှ်ပွမဗတောန်ကဵု အစောမ်စရာဲ သွက်ဂွံ ဒှ်အစာပရိုင် မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်ရ | |
| တင်ရန်တၟအ် | ပွမဗတောန် အစောမ်စရာဲ ပရိုင် |
|---|---|
| အရာမပါလုပ် | စေဝ်ပၞောန်ဒ္ဂေတ်လၟေတ်၊ ပွမချူ၊ သၟာန်သွဟ် |
| ညးမသုင်စောဲ | အစာပရိုင်၊ ကွးဘာ မဳဒဳယာ |
| အရာမဆက်စပ် | ပရိုင်၊ မဳဒဳယာ၊ ဒဳမဝ်ကရေသဳ |
ပရေင်ကဵုပညာ ဂျာနယ်လေစ် ဟွံသေင်မ္ဂး တန်ဗတောန် ပရေင်ပရိုင် (အၚ်္ဂလိက်: Journalism Training) ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်ပရေင်ကမၠောန် မဗတောန်ကဵု၊ လ္ၚတ်ကဵု အစောမ်စရာဲ၊ နဲကဲ ကေုာံ စေဝ်ပၞောန် ဒ္ဂေတ်လၟေတ် မဆေင်စပ် ကုပရေင်ပရိုင် (Journalism) သွက် ညးမမိက်ဂွံ ကၠောန်ကမၠောန် အစာပရိုင် (Journalist) ဟွံသေင်မ္ဂး ညးမကၠောန်ဒၟံင် ကမၠောန် မဳဒဳယာတအ်ရ။
ပ္ဍဲကဵု ခေတ်လၟုဟ် မၞုံကဵု တင်ဂၞင်ပရိုင် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်ဝွံ၊ အစာပရိုင်တအ် ဂွံပတိတ် ပရိုင်မဍာံစၟတ် ကေုာံ ယုတ္တိနွံမာန်ဂှ် ပရေင်ကဵုပညာ ဂျာနယ်လစ်ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန်ရ။ တန်ဗတောန်တအ်ဝွံ မလေပ် ဖန်ဇန်ကဵု နူကဵု တက္ကသိုလ်ဂမၠိုင်၊ ဂကောံမဳဒဳယာ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံဟွံမဲကဵုပရဲ (NGOs) တအ်ရ။
ဘာသာရပ် အဓိကဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု တန်ဗတောန် ဂျာနယ်လေစ်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ပါ်လဝ် ကဏ္ဍဘာသာရပ် အဓိက အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဝွံရ-
၁။ စေဝ်ပၞောန် ဒ္ဂေတ်လၟေတ် မဳဒဳယာ (Media Ethics)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်သဇိုင် ကိစ္စဇၞော်အိုတ် မဗတောန်ကဵု သွက်ဂွံ ချူပရိုင် နကဵု ပရေင်ဓဝ်ယာ၊ ဟွံမဲကဵု လပါ် (Unbiased)၊ ကေုာံ ပွမရှ်ေသှ်ေ အခေါင်ပူဂိုလ် (Privacy)။ သီုကဵု နဲကဲ သွက်ဂွံ ပါဲဝေင် ပွမလွဳစ တင်ဂၞင် မဟွံဍာံစၟတ်ရ။
၂။ ပွမသၟာန်သွဟ် (Interviewing Skills)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်နဲကဲ ဗီုလဵု ဂွံဖျေံအစဳအဇန်၊ ဂွံသၟာန် ညးမကဵုပရိုင် (Sources) တအ် ညံင်ဂွံ ကလိဂွံ တင်ဂၞင် မချိုတ်ပၠိုတ် ကေုာံ ခိုင်ကၠိုက်ရ။
၃။ ပွမချူပရိုင် ကေုာံ လဴထ္ၜး (News Writing and Reporting)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပွမဗတောန် ဗီုလဵု ဂွံချူ လိက်ပရိုင် မၞုံကဵု လဒက်ပ္တန် မကၠးဖ္ဍး (ဥပမာ - နဲကဲ လဒက်ပ္တန် ပိဂလင် ပ္ကပ် - Inverted Pyramid)၊ ကေုာံ ဗီုလဵု ဂွံလဴထ္ၜး ပရူပရာ ညံင်ညးဗှ်လိက်တအ် ဂွံကၠိုဟ်လောဲသွာရ။
၄။ သုတေသန ကေုာံ ပွမစၟဳစၟတ် (Research and Fact-Checking)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒှ်အစောမ်စရာဲ သွက်ဂွံ ဂၠာဲ တင်ဂၞင် နူကဵု တမ်ရိုဟ် သက်သဳ နာနာ၊ ကေုာံ နဲကဲ သွက်ဂွံ စၟဳစၟတ် ဒဒှ်ဍာံ (Fact-checking) သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ပရိုင်ပလီုပလာ် (Fake news / Misinformation)။
၅။ ပရေင်ဂီုကၠီု (Safety and Security)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သွက်အစာပရိုင် မဒးစှ်ေ ကမၠောန် ပ္ဍဲဒၞာဲပၞာန် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲအန္တရာယ်တအ်ဂှ်၊ ဗတောန်ကဵု ပရေင်ဂီုကၠီု ရုပ်ဝတ္ထု (Physical safety) ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု ဒဳဂျဳတေဝ် (Digital security) သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ တင်ဂၞင် ပူဂိုလ် ကေုာံ ညးမကဵုပရိုင်တအ်ရ။
တင်ကိစ္စဇၞော်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပရေင်ကဵုပညာ ဂျာနယ်လစ် မခိုဟ်မွဲဝွံ ဖန်ဗဒှ်ကဵု အစာပရိုင် မၞုံကဵု ဍာ်ဒကေဝ်တုဲ၊ ဍေံရီုဗင်ကဵု ညံင်ဂကောံမၞိဟ် ဂွံကလိဂွံ ပရိုင် မဍာံစၟတ်ရ။ ပရိုင် မဍာံစၟတ်ဂှ် ဒှ်သဇိုင် သွက် ပရေင်ဒဳမဝ်ကရေသဳ၊ ပရေင်တန်တဴ ကေုာံ သွက် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဂွံဖျေံ သ္ဂုတ်သွာတ် ဗွဲမဒးရး မာန်ရ။