တူရကဳ
မံက်ပြာကတ်
Türkiye Cumhuriyeti တူရကဳ (Türkiye) | |
|---|---|
ဒၞာဲဒေသ ဍုၚ်တူရကဳ (အသာ်အပြေၚ်) | |
| ဍုင်ဇၞော် | အန်ကာရာ (Ankara) |
| ဇၞော်အိုတ်ဍုင် | အေတ်သတာန်ဗူ (Istanbul) |
| အရေဝ် မစကာရုင်ဂမၠိုင် | ဘာသာတူရကဳ (Turkish) |
| အလဵုအသဳ | Unitary presidential republic |
| မပိုင်ပြဳလဝ် | |
• သီုဖအိုတ် | 783,356 km2 (302,455 sq mi) |
| လၟိဟ်မၞိဟ် | |
• တၟော် | 85,300,000[၁] |
| လှုဲ | Turkish lira (₺) (TRY) |
| ဇြောမ်အခိင် | UTC+3 (TRT) |
တူရကဳ (ဘာသာတူရကဳ: Türkiye) ဟွံသေၚ်မ္ဂး ယၟုရုၚ်ဂှ် သမ္မတရး တူရကဳ ဝွံ ဒှ်ဍုၚ်မနွံပ္ဍဲဒေသ အာရှပလိုတ် (Western Asia) ကေုာံ ဥရောပ အဂၞဲရ။ ဍုၚ်ဏအ်ဝွံ နွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲဒေသဗဟဵု မဆက်စၠောအ်လဝ် တိုက်အာရှ ကေုာံ ဥရောပတုဲ ဒှ်ဒေသကိစ္စဇၞော် သွက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကေုာံ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်ဂၠးတိရ။[၂]
ဝၚ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝၚ်တူရကဳဝွံ လှဲလးဗွဲမလောန်။ ကိုပ်ကၠာတေအ် ဒှ်ဗဟဵု အေန်ပါယျာဗေတ်ဇြေန်တာၚ် (Byzantine Empire) တုဲ ကြဴဏအ် ဒှ်ကၠုၚ်ဗဟဵု အေန်ပါယျာအိုတ္တဝ်မာန် (Ottoman Empire) မဒယှ်တှ်ရ။ ကြဴနူပေါဲဗ္တိုက်ဂၠးတိ အလန်ပထမတုဲ မူသတာဖာ ကေမယ် အာတာတူရ် (Mustafa Kemal Atatürk) ဒက်ပတန်လဝ် သမ္မတရးတူရကဳ ခေတ်တၟိ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၂၃ ရ။
ပထဝဳ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တူရကဳ နွံကဵုပယျဵုဆက်စၠောအ်ကဵု ဍုၚ် ၈ ဍုၚ် မပ္တံကဵု ဂရိ၊ ဗူဂေးရီးယား၊ အဳရတ် ကေုာံ အဳရန် ရ။ ဍုၚ်ဏအ် နွံကဵုၜဳ ၃ လ္ပာ်:
- ၜဳအေဂျဳယေန် (Aegean Sea): ပ္ဍဲလ္ပာ်ပလိုတ်။
- ၜဳဒမ် (Black Sea): ပ္ဍဲလ္ပာ်သၟဝ်ကျာ။
- ၜဳပလိုတ် (Mediterranean Sea): ပ္ဍဲလ္ပာ်သၟဝ်။
ဍုၚ်အဓိကဂမၠိုၚ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- အန်ကာရာ: ဒှ်ဍုၚ်ဇၞော် (Capital city) ကေုာံ ဗဟဵုပရေၚ်အုပ်ဓုပ်။
- အေတ်သတာန်ဗူ: ဒှ်ဍုၚ်ဇၞော်အိုတ် မနွံဒၟံၚ်ပ္ဍဲတိုက်ၜါ (အာရှ ကေုာံ ဥရောပ)။ ဒှ်ဗဟဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ဝၚ်ရ။
ယေန်သၞာၚ် (Culture)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ယေန်သၞာၚ်တူရကဳဝွံ နှဴရဴဒၟံၚ်ကဵု အခိုက်ကၞာအာရှ ကေုာံ ဥရောပ။
- ဘာသာစကား: ဘာသာတူရကဳ ဒှ်အရေဝ်ရုၚ်။
- သာသနာ: မၞိဟ်ဗွဲမဂၠိုၚ် လျုၚ်သ္ဇုၚ်သ္ဍိုက် သာသနာအေတ်သလာမ် ရ။
- စၞစ: Kebabs (ကဗာပ်) ကေုာံ Turkish Delight ဒယှ်တှ်အလုံဂၠးတိရ။