တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ
တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ (အၚ်္ဂလိက်: Wednesday) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ တ္ၚဲအၚာ ကဵု တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ပိ ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ ရ။[၁] ဆဂး အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် မစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲအဒိုတ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၠာအိုတ်မ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ပန် ရ။
နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ မန် "ဗုဒ္ဓဝါ" ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် ပါဠိ ကေုာံ သံသကြိုတ် "ဗုဓ" (Budha) ကေုာံ "ဝါရ" (Vāra - မဂွံအဓိပ္ပါယ် တ္ၚဲ) ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဂြိုဟ်ဗုဒ္ဓ (Mercury) ရ။[၂] ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် "Wednesday" ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ် အင်္ဂလိက်တြေံ Wōdnesdæg မဂွံအဓိပ္ပါယ် "Day of Woden" (Odin) မဒှ် ကျာ်အဓိက ပ္ဍဲ အခိုက်ကၞာ ဥရောပ သၟဝ်ကျာ ရ။
ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဝွံ တၟေင် နူ တ္ၚဲတၞဟ်တအ်တုဲ ပါ်လဝ် ၜါ အခိင်ရ။
- အခိင်နူဂယး (ဗုဒ္ဓဝါ): စနူ နူဂယး စဵုကဵု တ္ၚဲစေင် (၁၂ နာဍဳ)။ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ သတ်) ဂှ် ဒှ် "စိင်စွယ်" (Tusked Elephant) ရ။
- အခိင်သဝ်တ္ၚဲ (ရာဟု): စနူ တ္ၚဲစေင် စဵုကဵု စိုပ် ဗ္တံ ၁၂ နာဍဳ။ တိုင်ပိုန် ဂှ် ဒှ် "စိင်ဟိုင်" (Tuskless Elephant) ရ။
အတိုင် အခိုက်ကၞာ ဍုင်သေံမ္ဂး အသာ် မဆက်စပ် ကု တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါဂှ် ဒှ် အသာ်ၚေက် (Green) ရ။
အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Culture and Society)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- လဒေါဝ် သတ္တာဟ (Hump Day): ပ္ဍဲ ဍုင်ရးပလိုတ်တအ်မ္ဂး၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဂှ် ညးတအ် ကော်စ "Hump Day" ရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မနွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် ပရေင်ကမၠောန် သတ္တာဟ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်တုဲ၊ ၜက်အာ တ္ၚဲဏအ်မ္ဂး ကြပ်စိုပ် တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ (Weekend) ရ။
- ဘာသာခရေတ်: ပ္ဍဲကဵု အခိုက်ကၞာ ခရေတ်ယာန် လ္ၚဵုတအ်မ္ဂး၊ တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ဂှ် ပြာကတ်လဝ် နကဵု ယၟု "Ash Wednesday" (တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ ပတေင်) မဒှ် တ္ၚဲစကၠောန် ပေါဲသဘင် ဒ္ဂေတ်မင်သဳ (Lent) ကိုပ်ကၠာ ဟွံစိုပ် တ္ၚဲ Easter ရ။
ပြကိုဟ်နိဿဲ (References)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- သတ္တာဟ (Week)
- တ္ၚဲအၚာ (Tuesday)
- တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ (Thursday)
- ရာဟု (Rahu)