တ္ၚဲယေန်သၞာင်နာနာသာ် ဂၠးကဝ် သွက်ပရေင်ဓရီုကျာ ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်
| တ္ၚဲယေန်သၞာင်နာနာသာ် ဂၠးကဝ် သွက်ပရေင်ဓရီုကျာ ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် | |
|---|---|
| ယၟု ပ္ဍဲသၞောဝ် | World Day for Cultural Diversity for Dialogue and Development |
| ယၟုတၞဟ် | တ္ၚဲယေန်သၞာင်နာနာသာ် (Diversity Day) |
| ဍုင်မကၠောန် | အလုံဂၠးကဝ် (သၟဝ်ပ္ဍေန် ကုလသမဂ္ဂ) |
| ဂကူသဘင် | ဂၠးကဝ် |
| ဒဒှ်မတီလဝ် | သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ် ပရေင်ကၠိုဟ်စိုတ် အကြာယေန်သၞာင်နာနာ ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် |
| စၟတ်တ္ၚဲ | ၂၁ မေ |
တ္ၚဲယေန်သၞာင်နာနာသာ် ဂၠးကဝ် သွက်ပရေင်ဓရီုကျာ ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (အၚ်္ဂလိက်: World Day for Cultural Diversity for Dialogue and Development) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲစၟတ်သမ္တီ ကုလသမဂ္ဂ မကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် ရိုဟ်ရိုဟ်သၞာံ ပ္ဍဲတ္ၚဲ ၂၁ မေ ရ။ တ္ၚဲဏအ်ဝွံ မရန်တၟအ်လဝ် သွက်ဂွံသၠုင်ပတိုန် လညာတ်ဗဟုသုတ မဆေင်ကဵု တန်ဖိုး ယေန်သၞာင်နာနာသာ် ကေုာံ သွက်ဂွံလ္ၚတ်ကေတ် ဗီုပြင် နဲကဲမံင်စံင် မွဲစွံ ဗွဲမၜိုဟ်သြိုဟ်ရ။
ဝင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကြဴနူ ယူနက်သကို (UNESCO) လလောင်တြး "သဘင်လလောင်တြး အလုံလိုက် မဆေင်ကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင်နာနာသာ်" (Universal Declaration on Cultural Diversity) ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၁ တုဲ၊ အထွေထွေညီလာခံ ကုလသမဂ္ဂ (UN General Assembly) ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် တ္ၚဲ ၂၁ မေ ဝွံ နဒဒှ် တ္ၚဲယေန်သၞာင်နာနာသာ် ဂၠးကဝ် ရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂှ် ဟိုတ်နူပရေင်ကရူကရာ ပ္ဍဲဂၠးကဝ်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင် ကတဵုဒှ်ကၠုင်နူ ပရေင်ဟွံကၠိုဟ်စိုတ် အကြာယေန်သၞာင် မတၞဟ်ခြာတအ်ရ။
သာရအဓိက ၄ သာ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵု ယူနက်သကို ဂှ် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် တင်ရန်တၟအ် အဓိက ၄ သာ် သွက်တ္ၚဲဏအ်ရ-
- ထံက်ပင် သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ယေန်သၞာင် မနွံကဵု ပရေင်ဇၞော်မောဝ် မကတဵုဒှ်မာန် (Sustainable governance)။
- ဖန်ဗဒှ်ကဵု လၟေင်ကမၠောန် မကိတ်ညဳကဵု ကပေါတ်ယေန်သၞာင် ကေုာံ ဝန်ယေန်သၞာင်ဂမၠိုင်။
- ပေါဲစုတ် တင်ရန်တၟအ် ယေန်သၞာင် ပ္ဍဲကဵု မူဝါဒ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်ဂမၠိုင်။
- စဵုဒၞာ အခေါင်ဗၠးၜးမၞိဟ် ကေုာံ အခေါင်ဗၠးၜး ပရေင်ဗၟံက်ထ္ၜးယေန်သၞာင်။
ယေန်သၞာင်မန် ပ္ဍဲအဆံင်ဂၠးကဝ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ယေန်သၞာင်မန်ဝွံ ဒှ်ယေန်သၞာင်တမ်မူလ မနွံကဵုရာဇဝင်ဇြိုဟ်နက် ပ္ဍဲဒေသအာယှအဂၞဲတုဲ ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ်မ္ဂး စိုပ်အာအဆံင် မဂၠးကဝ်စၟတ်သမ္တီကၠုင်လဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ။
အာဲကၟာယေန်သၞာင် မကိုင်သၟာပ်ဟွံဂွံ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵု ဂကောံယူနက်သကို ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် အာဲကၟာယေန်သၞာင်မန် လ္ၚဵုတအ် နဒဒှ် အာဲကၟာမၞိဟ်ဂၠးကဝ်ရ။ ဥပမာ-
- လှ်ေဒယှ်ေမန် (Mon Dance): ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ယူနက်သကို စၟတ်သမ္တီလဝ် "လှ်ေမန်" (Khon Mon) နဒဒှ် အာဲကၟာယေန်သၞာင်ဂၠးကဝ် (Intangible Cultural Heritage of Humanity) ရ။ ဣဏအ်ဂှ် ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ အနုပညာမန်ဝွံ နွံကဵု င္ၚုဟ်မး သွက်မၞိဟ်အလုံဂၠးကဝ်ရ။
- သဘင်အတးသင်္ကြာန်မန်: အခိုက်ကၞာမန် မဆေင်ကဵု သဘင်အတးသင်္ကြာန် ပ္ဍဲဒေသနာနာ (ဥပမာ- ဍုင်သေံ ကေုာံ မိရုဒေသ) ဂှ် ဒှ်အရာမဂၠးကဝ်မတ်စွံဒၟံင် ဟိုတ်နူမင်မွဲလဝ် အခိုက်ကၞာတမ်မူလ ဗွဲမခိုင်ကၠိုက်ရ။
ဂကောံမန် ပ္ဍဲဂၠးကဝ် (Mon Diaspora)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ဂကောံမၞိဟ်မန်တအ် ပရးစိုပ်အာလဝ် အလုံမွဲဂၠးကဝ် မပ္တံကဵု ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန်၊ အဝ်သတြေလျာ၊ ကေုာံ ဥရောပတအ်ရ။ ဂကောံမန်တအ်ဏအ်ဝွံ ကၠောန်ဗဒှ်ဒၟံင် ပေါဲသဘင်ယေန်သၞာင် (ဥပမာ- တ္ၚဲကောန်ဂကူမန်) ပ္ဍဲဍုင်သ္အာင်တအ်တုဲ ဖန်ဗဒှ်ကဵု ပရေင်ယေန်သၞာင်နာနာသာ် (Cultural Diversity) ပ္ဍဲအဆံင်ဂၠးကဝ် ညံင်ဂွံရာင်ဆာဲတိုန်ရ။
ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- World Day for Cultural Diversity for Dialogue and Development. United Nations.
- Intangible Cultural Heritage. UNESCO.