တ္ၚဲသိုက်

တ္ၚဲသိုက် - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်သိုက် (Venus)

တ္ၚဲသိုက် (အၚ်္ဂလိက်: Friday) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ ကဵု တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲသိုက် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု မသုန် ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ သွက် ပရေင်ကမၠောန်ရ။ ဆဂး အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် မစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲအဒိုတ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၠာအိုတ်မ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု တြဴ ရ။

နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology)

ဝေါဟာရ မန် "သိုက်" ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် သံသကြိုတ် "သုကြ" (Shukra) မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ကျာ်သိုက်" ဟွံသေင်မ္ဂး အစာတၠ ဒေဝတဴ အသုရာ တအ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲသိုက် ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဂြိုဟ်သိုက် (Venus) ရ။ ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် "Friday" ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ် အင်္ဂလိက်တြေံ Frīgedæg မဂွံအဓိပ္ပါယ် "Day of Frigg" မဒှ် ကျာ်ဗြဴ ဆေင်ကဵု ပရေင်ဆာန်ကၟိန် ပ္ဍဲ အခိုက်ကၞာ ဥရောပ သၟဝ်ကျာ ကေုာံ ဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ကျာ်ဗြဴ ရောမ ဗီးနပ် (Venus) ကီုရ။

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး၊ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ သတ်) သွက် မၞိဟ်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲသိုက်ဂှ် ဒှ် "ကၞိပေဲ" ဟွံသေင်မ္ဂး "ပူး" (Guinea pig) ရ။ ဂြိုဟ် မပိုင်ပြဳ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ် "ဂြိုဟ်သိုက်" ရ။ အတိုင် အခိုက်ကၞာ ဍုင်သေံမ္ဂး အသာ် မဆက်စပ် ကု တ္ၚဲသိုက်ဂှ် ဒှ် အသာ်ဗၠဲဍာ် (Light Blue) ရ။

အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Culture and Society)

• ကၞောတ်သတ္တာဟ (TGIF): ပ္ဍဲ ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ (သီုကဵု ရးအာယှ ကေုာံ ရးပလိုတ်) တ္ၚဲသိုက် ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲ စကၠောန်ကမၠောန် မရနုက်ကဵု အိုတ်သ္အး ပ္ဍဲ မွဲသတ္တာဟ တုဲ၊ သဝ်တ္ၚဲဂှ် ဒှ် အခိင် စဇူဒီု ရ။ ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် "TGIF" (Thank God It's Friday) ဂှ် ပြာကတ် ဗွဲမလောန်ရ။
• ဘာသာအစ္စလာမ်: ပ္ဍဲ ဘာသာ အစ္စလာမ် မ္ဂး၊ တ္ၚဲသိုက် ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲ ကိစ္စဇၞော်အိုတ်တုဲ ညးတအ် ကောံဓရီု ဝတ်ပြု (Jumu'ah) မွဲစွံ ပ္ဍဲ ဘာကျာ်ရ။ ပ္ဍဲ ဍုင် မပတှ်ေ ဘာသာအစ္စလာမ် ဗွဲမဂၠိုင် မ္ဂး တ္ၚဲသိုက် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ မဇူဒီု ရ။
• Black Friday: ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် မ္ဂး၊ တ္ၚဲသိုက် မဆက်ဒၟံင် ကြဴနူ တ္ၚဲကျေးဇူးတော် (Thanksgiving) ဂှ် ကော်စ Black Friday တုဲ ဒှ် တ္ၚဲ မရာန်ကပေါတ် ဖျေံၚုဟ် အလုံမွဲဍုင် ရ။

ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်

• သတ္တာဟ (Week)
• တ္ၚဲဗြဴဗ္တိ (Thursday)
• တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် (Saturday)
• ဂြိုဟ်သိုက် (Venus)