တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်

တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် - သင်္ကေတ ဂြိုဟ်သ္ၚိသဝ် (Saturn)

တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် (အၚ်္ဂလိက်: Saturday) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ တ္ၚဲသိုက် ကဵု တ္ၚဲအဒိုတ် ရ။ အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု တြဴ ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ ရ။ ဆဂး အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် မစၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲအဒိုတ် နဒဒှ် တ္ၚဲကၠာအိုတ်မ္ဂး ဍေံ ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ထပှ် (တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ) ရ။

နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology)

ဝေါဟာရ မန် "သ္ၚိသဝ်" ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် သံသကြိုတ် "သနေရ်္စရ" (Śanaiścara) မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ကျာ်သ္ၚိသဝ်" ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု ဂြိုဟ်သ္ၚိသဝ် (Saturn) ရ။ ဝေါဟာရ အင်္ဂလိက် "Saturday" ဂှ် ကၠုင်နူ အရေဝ် ရောမတြေံ Saturni dies မဂွံအဓိပ္ပါယ် "Day of Saturn" မဒှ် ကျာ်တဵုလွဳ ကေုာံ အခိင်ကာလ ရ။

ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး၊ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ သတ်) သွက် မၞိဟ်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ဂှ် ဒှ် "နာ်" (Nāga / Dragon) ရ။ ဂြိုဟ် မပိုင်ပြဳ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ် "ဂြိုဟ်သ္ၚိသဝ်" ရ။ အတိုင် အခိုက်ကၞာ ဍုင်သေံမ္ဂး အသာ် မဆက်စပ် ကု တ္ၚဲသ္ၚိသဝ်ဂှ် ဒှ် အသာ်ခဍောင် (Purple) ရ။

အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် (Culture and Society)

• ကၞောတ်သတ္တာဟ (Weekend): ပ္ဍဲ ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ (သီုကဵု ဍုင်သေံ ကေုာံ ဍုင်ဗၟာ) တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ ပထမအိုတ်တုဲ၊ ဒှ် တ္ၚဲရုင်ကၟာတ်၊ တ္ၚဲ မၞိဟ်တအ် ဇူဒီု ကေုာံ ကၠောန် ပရေင်မိပ်မြဟ် နာနာရ။
• ဘာသာဂျူ (Judaism): သွက် ညးမလျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာဂျူတအ်မ္ဂး၊ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် (စနူ သောကြာ သဝ်တ္ၚဲ စဵုကဵု သ္ၚိသဝ် သဝ်တ္ၚဲ) ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ "ရှာဗတ်" (Shabbat) မဒှ် တ္ၚဲဇူဒီု ကေုာံ တ္ၚဲဝတ်ပြု မကိစ္စဇၞော်အိုတ် ရ။
• ပရေင်ရုဲမာဲ: ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ၚဵု ဗီုကဵု ဍုင်သြသတြေလျာ (Australia) ကေုာံ နယူးဇြဳလာန် (New Zealand) မ္ဂး၊ အတိုင်သၞောဝ် ပရေင်ရုဲမာဲ အလုံဍုင် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ဟေင်ရ။

ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်

• သတ္တာဟ (Week)
• တ္ၚဲသိုက် (Friday)
• တ္ၚဲအဒိုတ် (Sunday)
• ဂြိုဟ်သ္ၚိသဝ် (Saturn)