တ္ၚဲအဒိုတ်
.svg)
တ္ၚဲအဒိုတ် (အၚ်္ဂလိက်: Sunday) ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မနွံ အကြာ တ္ၚဲသ္ၚိသဝ် ကဵု တ္ၚဲစန် ရ။ အတိုင် ပြက္ခဒိန် အခိုက်ကၞာ မန် ကေုာံ ပြက္ခဒိန် ဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ ပထမအိုတ် (တ္ၚဲကၠာအိုတ်) ပ္ဍဲကဵု မွဲသတ္တာဟ ရ။ ဆဂး အတိုင် သၞောတ်ဝ် စၟတ်သမ္တီ အခိင် ဂၠးတိ (ISO 8601) မ္ဂး တ္ၚဲအဒိုတ် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု ထပှ် (တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ) ရ။[၁]
နိရုတ္တိ ကေုာံ ပရေင်နက္ခတ် (Etymology and Astrology)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဝေါဟာရ မန် "အဒိုတ်" ဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ် သံသကြိုတ် "အာဒိတျ" (Aditya) မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ကျာ်တ္ၚဲ" ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ တ္ၚဲအဒိုတ် ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မဆက်စပ်ဒၟံင် ကု တ္ၚဲ (Sun) ရ။[၂]
ပ္ဍဲကဵု သၞောတ်ဝ် နက္ခတ္တဗေဒ ကေုာံ ဟောရာ မန် ကေုာံ ဗၟာ မ္ဂး တ္ၚဲအဒိုတ် ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် နဒဒှ် တ္ၚဲ အဓိက မွဲတုဲ၊ တိုင်ပိုန် (သင်္ကေတ) သွက် မၞိဟ်မက္တဵုဒှ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ဒှ် "ခသိုင်" (Garuda) ရ။ ဂြိုဟ် မပိုင်ပြဳ တ္ၚဲဏအ်ဂှ် ဒှ် "ဂြိုဟ်တ္ၚဲ" ရ။
အခိုက်ကၞာ ကေုာံ ဘာသာ (Culture and Religion)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဘာသာခရေတ် (Christianity): သွက် ညးမလျိုင်ပတှ်ေ ဘာသာခရေတ်တအ်မ္ဂး၊ တ္ၚဲအဒိုတ် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မဇူဒီု (Sabbath) ကေုာံ ဒှ် တ္ၚဲ မအာ ဘာကျာ် သွက်ဂွံ ဝတ်ပြု ရ။ ဍေံတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဒဒှ်ရ တ္ၚဲဏအ် ဒှ် တ္ၚဲ နာဲယေသှု မကလေင် ဂျိုင်က္တဵု (Resurrection) ရ။
- ပရေင်ကမၠောန် (Working Week): ပ္ဍဲ ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ (ပ္ဍဲ ဍုင်အာယှအဂၞဲ လေဝ် တုပ်ပ်) ဂှ် တ္ၚဲအဒိုတ် ဝွံ ဒှ် တ္ၚဲကၞောတ်သတ္တာဟ (Weekend) တုဲ ဒှ် တ္ၚဲရုင်ကၟာတ်၊ တ္ၚဲကောန်ဍုင်ကွာန်တအ် မဇူဒီုရ။ ဆဂး ပ္ဍဲ ဍုင် မပတှ်ေ ဘာသာအစ္စလာမ် လ္ၚဵုတအ်မ္ဂး (ဥပမာ - ဍုင်အာရပ်) တ္ၚဲအဒိုတ် ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ စကၠောန်ကမၠောန် (တ္ၚဲရုင်ပံက် ပထမအိုတ်) ရ။