ထပှ်
| ဂၞန်ဗွဝ် (Cardinal) | ထပှ် (7) |
|---|---|
| ဂၞန်စရင် (Ordinal) | သတ္တမ (7th) |
| ဂရိ (Roman numeral) | VII |
ထပှ် (အၚ်္ဂလိက်: Seven) ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် သင်္ချာ မွဲ တုဲ ဍေံ တန်တဴ ကြဴနူ ဂၞန် တြဴ (၆) ကေုာံ ကိုပ်ကၠာ နူ ဂၞန် ဒစာံ (၈) ရ။ အက္ခရ် ဂၞန် မန် မ္ဂး ချူ "၇" တုဲ၊ ဂၞန် အာရဗဳ မ္ဂး ချူ "7" ရ။ ဂၞန် ထပှ် ဏအ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် ဂၞန် မပြာကတ် အိုတ် ကေုာံ မၞုံ ကု ပရေင် စၟတ်သမ္တီ တၟေင် အိုတ် ပ္ဍဲကဵု ပရေင် သာသနာ၊ ယေန်သၞာင်၊ သဘာဝ ကေုာံ သိပ္ပံ အလုံ ဂၠးကဝ် ရ။
၁။ သဘဴဓရ် ပ္ဍဲ သင်္ချာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် ထပှ် ဝွံ ဍေံ နွံ ကု သဘဴဓရ် တၟေင် ပ္ဍဲကဵု သင်္ချာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ။
- ဂၞန် သုဒ္ဓ ကလောအ်: ဍေံ ဒှ် ဂၞန် သုဒ္ဓ ကလောအ် မရနုက်ကဵု ပန် (၂၊ ၃၊ ၅၊ ၇) ရ။ ဟိုတ်နူ ဍေံ ပါ် ကု ၁ ကဵု ၇ ဓဝ် ဟေင် ပြေ မာန် ရ။
- ဂၞန် သုဒ္ဓ မာသေန် (Mersenne prime): ဍေံ ဒှ် ဂၞန် သုဒ္ဓ တၟေင် မကလိဂွံ နူ သၞောတ် $2^n - 1$ တုဲ ယဝ် တော် မ္ဂး ($2^3 - 1 = 7$) ရ။
- ဗီုပြင် ထပှ်ကၠင် (Heptagon): ပ္ဍဲကဵု ဂျီဩမေတြဳ မ္ဂး ဗီုပြင် ထပှ်ကၠင် ဂှ် ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ဇိုင် ထပှ် လပါ် ကေုာံ ကၠင် ထပှ် ဒၞာဲ ရ။
၂။ ပရေင် သုင်စောဲ ပ္ဍဲ သဒ္ဒါ ကေုာံ လိက်ပတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု သဒ္ဒါ ဘာသာမန် မ္ဂး၊ မအရေဝ် "ထပှ်" ဏအ် သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ထ္ၜး လၟိဟ် ကေုာံ လၟေင် ကဆံင် ရ။
- ပွမထ္ၜး လၟိဟ်: သုင်စောဲ သွက်ဂွံ ရိုဟ်လၟိဟ် ကပေါတ်အရာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပူဂိုလ် မၞုံ လၟိဟ် ထပှ် ရ။ (ဥပမာ - မၞိဟ် ထပှ် တၠ၊ ကွဳစက် ထပှ် မ၊ တ္ၚဲ ထပှ် တ္ၚဲ)။
- သတ္တမ: ပ္ဍဲ လၟေင် ကဆံင် မ္ဂး ဍေံ ထ္ၜး ကဵု အရာ မရနုက်ကဵု ထပှ် ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ် မကလိဂွံ လာပ် သတ္တမ ရ။
၃။ သင်္ကေတ၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ သာသနာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဂၞန် ထပှ် ဝွံ ဍေံ ဒှ် သင်္ကေတ အဓိက သွက် ပရေင် ဍိုက်ပေင်၊ ကံကုသိုလ် ကေုာံ သာသနာ ဗွဲမလှဲလး ရ။
- ပ္ဍဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ: ကျာ်တြဲ ဂေါတမ သၠးဂၠံဂဝ် မ္ဂး ကွာ် လစုတ် ဇိုင် ထပှ် လစုတ် တုဲ၊ သွက်ဂွံ ဂွံ အံင်ဇၞး ကလိဂွံ ဓဝ် နိဗ္ဗာန် ဂှ် လေဝ် ဒး ပၟဝ် ဓဝ် ဗောဇ္ဇျင် ထပှ် (Sattabojjhanga) ရ။
- သတ္တဟ (Week): ပ္ဍဲကဵု ကြက္ကဒိန် ဓမ္မတာ မ္ဂး မွဲ သတ္တဟ ဂှ် နွံ တ္ၚဲ ထပှ် တ္ၚဲ (တ္ၚဲအဒိုတ် စဵုကဵု တ္ၚဲသနေဝ်) ရ။
- လောက သဘာဝ: ပ္ဍဲ လောက ပိုယ် ဏအ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် တွိုက် ဇၞော် ထပှ် (Seven Continents)၊ ၜဳ ဇၞော် ထပှ် (Seven Seas) ကေုာံ အရာ သဘာဝ မကျေဝ်ဂေါဝ် အလုံ ဂၠးကဝ် ထပှ် သာ် (Seven Wonders of the World) ရ။
၄။ သိပ္ပံ ကေုာံ သဘာဝ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု ပရေင် သိပ္ပံ၊ သဘာဝ ကေုာံ ဓါတုဗေဒ တအ် လေဝ် ဂၞန် ထပှ် ဏအ် ပါလုပ် လဝ် ကိစ္စဇၞော် ကီု ရ။
- ဓါတုဗေဒ: ပ္ဍဲ စရင် ဓါတ် မ္ဂး ဂၞန် အဏုမြူ ၇ ဂှ် ဒှ် ဓါတ် နိုက်ထရဝ်ဂျေန် (Nitrogen) မဒှ် ဓါတ်ကျာ မၞုံ ဂၠိုင် အိုတ် (ၜိုတ် ၇၈%) ပ္ဍဲကဵု လောက ပိုယ် ရ။
- ကဆံင် pH: ပ္ဍဲကဵု ၜတ် ကၞာတ် ဓါတ် ဗစး/ဖၞုင် မ္ဂး ဍာ် သ္အးဇ္ၚး (Pure water) ဂှ် နွံ ကု ကဆံင် pH 7 မဒှ် ကဆံင် လဒေါဝ် ဓမ္မတာ ရ။
- အသာ် တ္ၚဲ (Rainbow): လျး အသာ် တ္ၚဲ မထ္ၜး ရုပ်ရဴ လတူ အာကာသ ကာလ ဗြဲ ဂူ တုဲ ဂှ် သဘာဝ ဍေံ ပါ် တိတ် နဒဒှ် အသာ် အဓိက ထပှ် သာ် ရ။
မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နိဿဲ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- "Properties of Number 7". Math is Fun.
- 7 (number), Wikipedia.