ဒဳဂျေအိုင် ဖန်တမ် ၁
ဒဳဂျေအိုင် ဖန်တမ် ၁ (အၚ်္ဂလိက်: DJI Phantom 1) ဟွံသေင်မ္ဂး ဖန်တမ် ၁ ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် က္ၜင်ကျာ ဟွံမဲ မၞိဟ်ဒဳ (Unmanned aerial vehicle - UAV) ဟွံသေင်မ္ဂး ဒရဝ် (Drone) ဂကူ က္ၜင်ပန်ပၞဟ် (Quadcopter) မခၞံဗဒှ် ကေုာံ တြးပတိတ် လဝ် နကဵု ကမ္ပဏဳ နည်းပညာ ကြုက် ဒဳဂျေအိုင် (DJI) ပ္ဍဲ ဂိတု ဇာန်နဝါရဳ သၞာံ ၂၀၁၃ ရ။ က္ၜင်ကျာ ဏအ်ဝွံ ဒှ် ဒရဝ် သွက် ညးလွပ် ဓမ္မတာ (Consumer drone) မနွံကဵု အကာဲအရာ "ပံက် တွိုက် တုဲ ပဝ် ဂွံ သမၠေဝ်" (Ready-to-fly - RTF) ပထမအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဂၠးတိ တုဲ၊ ဍေဟ် ပြံင်လှာဲ လဝ် ဝင် ပရေင်တက်ရုပ် အကာသ (Aerial photography) ဗွဲမဇၞော် ရ။[၁]
ကိုပ်ကၠာ နူ ဖန်တမ် ၁ ဟွံမဲ ဏီ ဂှ်၊ မၞိဟ် မဝေင် ဒရဝ် တအ် ဒးကၠောန် ကေုာံ ပံင်ကောံ စက် (DIY) နကဵု ဇကု အလဵု ဇကု တုဲ ကေတ် အခိင် ဗွဲမလအ်လ ရ။ ဆဂး ဖန်တမ် ၁ ဝွံ ဖန်ဗဒှ် လဝ် သွက်ဂွံ လောဲသွာ ပ္ဍဲ ပရေင်စကာ တုဲ၊ ဍေဟ် ဖန်ဗဒှ် ကဵု ညံင် မရှေန် (Machine) က္ၜင်ကျာ အကာသ ဂွံ စိုပ် အာ တဲ ညးဍုင်ကွာန် ဓမ္မတာ တအ် ရ။ လိက်ပရေင် ဏအ်ဝွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လဝ် ပရူပရာ ဒဳဂျေအိုင် ဖန်တမ် ၁ နကဵု လညာတ် ဝင်၊ ဒီဇိုင်း၊ ကေုာံ ဖဵုသက်ရောက် လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ခေတ်တၟိ တအ် ဗွဲမလှဲလး ရ။
၁။ နိဒါန် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် (Introduction and Concept)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒဳဂျေအိုင် ဖန်တမ် ၁ ဝွံ ဒှ် က္ၜင်ကျာ ဟွံမဲ မၞိဟ်ဒဳ မနွံကဵု ပၞဟ် ပန် (Quadcopter) မစကာ ဒြဟတ် ဗက်ထရဳ (Battery) သွက်ဂွံ ပဝ် လတူ ကျာ ရ။ ဍေဟ်ဝွံ ဒှ် စတမ် အဆက်အပိုင် သၞောတ် ဖန်တမ် (Phantom series) မဒှ် သၞောတ် ဒရဝ် မအံင်ဇၞး အိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ကမ္ပဏဳ DJI ရ။
တင်ရန်တၟအ် အဓိက ပ္ဍဲ ပရေင်ခၞံဗဒှ် ဖန်တမ် ၁ ဂှ် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ကိရိယာ တက်ရုပ် ဗဳဒဳယော လတူ အကာသ မနွံကဵု ၚုဟ်မး မထေက်တန် ကေုာံ စကာ လောဲသွာ ရ။ ဍေဟ်ဝွံ ဍိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု သၞောတ် ထိင်ဒဝ် ပရေင်ပဝ် (Flight controller) အလဵုအလဵု တုဲ၊ မၞိဟ် မဟွံမဲ ပရေင်ဆဵုဂဗ ပရေင်ပဝ် က္ၜင်ကျာ တအ် လေဝ် မာန် ပဝ် ဍေဟ် လောဲလောဲ သွာသွာ ရ။
၂။ ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (History and Development)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကမ္ပဏဳ DJI ဝွံ ဒက်ပတန် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၀၆ နကဵု တၠပညာ အေန်ဂျေန်နဳယာ ဖရေက် ဝါန် (Frank Wang) ပ္ဍဲ ဍုင်ရှန်ကျေန် (Shenzhen) ဍုင်ကြုက် ရ။ ကိုပ်ကၠာ တေအ် ကမ္ပဏဳ ဏအ်ဝွံ ကၠောန် ပတိတ် ဆ သၞောတ် ထိင်ဒဝ် ပရေင်ပဝ် (Flight control systems) မပ္တံကဵု Naza-M သွက် ဂကောံ မၞိဟ် မကၠောန် ဒရဝ် နကဵု အလဵု ဇကု (DIY hobbyists) တအ် သၟး ရ。[၂]
ဆဂး ဖရေက် ဝါန်ဆဵုကေတ် ဒဒှ်ရ ယဝ်ရ ကမ္ပဏဳ မာန် ပံင်ကောံ စက် သီုဖအိုတ် (Software and Hardware) ပ္ဍဲကဵု ခန္ဓာကိုယ် မွဲ ဓဝ် တုဲ သွံ မ္ဂး၊ ဍေဟ် မာန် ဇၞော်မောဝ် ပရေင်သွံရာန် ဗွဲမလောန် ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၃ ညးတအ် ပတိတ် ဖန်တမ် ၁ နကဵု သၞောတ် Naza-M မပၠောပ်လဝ် အပ္ဍဲ ခန္ဓာကိုယ် အလဵုအလဵု ရ။ ပရေင်ဏအ်ဝွံ ဒှ် လဂံါ မဇၞော်အိုတ် မပြံင်လှာဲ ထောအ် ကမ္ပဏဳ DJI နူကဵု ညးမကၠောန် ကပေါတ် အဆက်အစပ် (Parts supplier) စိုပ် အာ ကဆံင် ညးမကၠောန် ပတိတ် ကပေါတ် အလုံစုံ (System integrator) မွဲ ရ။
၃။ လဒက်ပတန် ကေုာံ ဒီဇိုင်း (Design and Construction)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒီဇိုင်း သွက် ဖန်တမ် ၁ ဝွံ ဒှ် ဒီဇိုင်း မပြာကတ် ကေုာံ ဒှ် သင်္ကေတ သွက် ဒရဝ် ခေတ်တၟိ သီုဖအိုတ် ရ။ ခန္ဓာကိုယ် ဍေဟ် (Shell) ဂှ် ကၠောန် လဝ် နကဵု ပလာသတစ် (Plastic) မနွံ အသာ် ဗု တုဲ၊ နွံကဵု ဗီုပြင် X-shape သွက်ဂွံ တန်တဴ ညိင် သ္ၚိတ် ပ္ဍဲ လတူ ကျာ ရ။
| ကဏ္ဍ | တင်ဂၞင် အဓိက |
|---|---|
| ဇမၞော် တၞုင် (Diagonal length) | ၃၅၀ မဳလဳမဳတာ |
| လျိုင် (သီု ဗက်ထရဳ) | ၜိုတ် ၁၀၀၀ ဂရာမ် (၁ ကဳလဝ်ဂရာမ်) |
| ကပေါတ် မကၠောန် | ပလာသတစ် ခိုင်ကၠိုက် (Durable composite plastic) |
| မဝ်တာ (Motors) | မဝ်တာ Brushless Outrunner (4 x 920KV) |
| ပၞဟ် (Propellers) | ၈ ၝောအ်တဲ (8-inch) |
| ပရေင်ထ္ၜး လျး (Lighting) | ပၟတ် LED (အသာ် ဗကေတ် ကေုာံ သ္ၚေက်) သွက်ဂွံ တီ လပါ် ဍေဟ်။ |
သၟဝ် ဒရဝ် ဂှ် နွံကဵု ဇိုင် သွက်ဂွံ သြိုဟ် စှ်ေ (Landing gear) မသၠုင် ညံင်ဂွံ ကဵု ဒၞာဲ သွက် ကေမရာ ရ။ ပၟတ် LED အပ္ဍဲ တဲ (Arms) ဍေဟ် တအ်ဝွံ ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမပဝ် တအ် ဂွံ တီ ဒဒှ်ရ လပါ် လဵု ဒှ် လပါ် ဂတ၊ ကေုာံ လပါ် လဵု ဒှ် လပါ် လက္ကရဴ ရ။
၄။ သၞောတ် ထိင်ဒဝ် ကေုာံ ကိရိယာဂမၠိုင် (Control System and Components)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဖန်တမ် ၁ ဝွံ ဍိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု သၞောတ် ထိင်ဒဝ် က္ဍဟ် Naza-M V1 (ဟွံသေင်မ္ဂး V2 ပ္ဍဲ မဝ်ဒယ် လက္ကရဴ) မဒှ် သၞောတ် အဝ်တဝ်ပုင်လာတ် (Autopilot system) မအံင်ဇၞး အိုတ် ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ် ရ။ သၞောတ် ဏအ်ဝွံ ပံင်ကောံ လဝ် နကဵု ကိရိယာ ၜတ်ကၞာတ် ဂီုကၠီု (Inertial Measurement Unit - IMU) မပ္တံကဵု Gyroscope, Accelerometer ကေုာံ Barometer တအ် ရ။[၃]
သွက်ဂွံ အုပ်ဓုပ် ဍေဟ် ဂှ်၊ ပါလုပ် သီုကဵု ရေဒဳယော တြးပလံင် (Remote Controller) မစကာ လေယျာ 2.4 GHz ISM ဗလး ရ။ စက် ထိင်ဒဝ် ဏအ်ဝွံ နွံကဵု ခလုတ် ပန် (Joysticks) သွက်ဂွံ ထိင် ဒြဟတ် မဝ်တာ (Throttle)၊ ပရေင်စှ်ေတိုန် (Pitch)၊ ပရေင်စၠောဲ (Roll)၊ ကေုာံ ပရေင်ဂေတ် (Yaw) ရ။ ဇမ္ၚောဲ မာန် ထိင်ဒဝ် ဍေဟ် ဂှ် နွံ ၜိုတ် ၃၀၀ စဵုကဵု ၁၀၀၀ မဳတာ ယဝ်ရ ဟွံမဲ ကဵု အရာ တၞဟ် မပလီုပလာ် လပှ် ရေဒဳယော ရ။
၅။ အစောံသတ္တိ ပရေင်ပဝ် (Flight Performance and Capabilities)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]အစောံသတ္တိ ပရေင်ပဝ် ဖန်တမ် ၁ ဝွံ ဒှ် အရာ မကဵု စိုတ်လုပ်စ ဗွဲမလောန် သွက် ဒရဝ် ခေတ် ဂှ် ရ။ ဍေဟ် စကာ ဗက်ထရဳ လဳသဳယမ် ပဝ်လဳမာ (LiPo Battery) ဂကူ 3S 11.1V 2200mAh ရ။
- အခိင် ပဝ် (Flight Time): နွံ ၜိုတ် ၁၀ စဵုကဵု ၁၅ မိနေတ် (ဒုင်သဇိုင် လတူ လျိုင် မယိုက် လဝ် ဥပမာ - ကေမရာ)။
- လဟိုင် မပြဟ်အိုတ် (Max Flight Speed): ၁၀ မဳတာ ပ္ဍဲ မွဲ စက္က (ၜိုတ် ၂၂ တိုင် ပ္ဍဲ မွဲ နာဍဳ)။
- လဟိုင် သၠုင်တိုန် (Max Ascent Speed): ၆ မဳတာ ပ္ဍဲ မွဲ စက္က။
ဟိုတ်နူ ဍေဟ် နွံကဵု သၞောတ် GPS သီုကဵု သၞောတ် ၜတ်ကၞာတ် ဒြဟတ် ကျာ (Barometer) ဂှ်ရ၊ ဖန်တမ် ၁ ဝွံ မာန် တန်တဴ ညိင် သ္ၚိတ် ပ္ဍဲ လတူ ကျာ (Hovering) အလဵုအလဵု ရ။ ယဝ်ရ ညးမပဝ် တအ် ဗလး ထောအ် တဲ နူကဵု ခလုတ် မ္ဂး၊ ဒရဝ် ဂှ် ကလေင် ရပ် ဇကု ဍေဟ် တုဲ ဟွံဒတုံ စှ်ေ အာ ရ။
၆။ ကေမရာ ကေုာံ ပရေင်တက်ရုပ် အကာသ (Camera and Aerial Photography)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]တင်စၟတ်သမ္တီ အဓိက သွက် ဖန်တမ် ၁ ဂှ်၊ ဍေဟ် ဟွံမဲ ကဵု ကေမရာ မပၠောပ် လဝ် အပ္ဍဲ (Built-in camera) ညံင်ရဴ ဒရဝ် ခေတ်လၟုဟ် တအ် ဏီ ရ။ ဆဂး ဍေဟ် တွဲ ဖျေဟ် လဝ် ကဵု ဒၞာဲ ကွက် ကေမရာ (Camera Mount) သွက် ကေမရာ ဂဝ်ပရဝ် (GoPro HERO) အလဵုအလဵု ရ။[၄]
ညးလွပ် တအ် ဒးရာန် ကေမရာ GoPro ဇကု ကေတ်တ် တုဲ ကွက် စုတ် ပ္ဍဲ သၟဝ် ဒရဝ် ဏအ် ရ။ ပရေင်ဏအ်ဝွံ ကဵု အခေါင် ကု မၞိဟ် ဓမ္မတာ တအ် ညံင်ဂွံ တက်ရုပ် ကေုာံ ဗဳဒဳယော လတူ အကာသ နကဵု အရည်အသွေး သၠုင် (HD video) မာန် ကၠုင် ရ။ ၜိုန်ရ ဟွံမဲ ကဵု သၞောတ် ညိင် ရုပ် (Gimbal) ကိုပ်ကၠာ ကီုလေဝ်၊ ပရေင်ခၞံဗဒှ် ဏအ်ဝွံ ဒှ် စတမ် ခေတ် တက်ရုပ် အကာသ လတူ ဒရဝ် (Drone Cinematography) ရ။
၇။ သၞောတ် ဂီုကၠီု ကေုာံ GPS (Safety Systems and GPS)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]သွက်ဂွံ မင်မဲ ဒရဝ် ဟွံဂွံ လီုလာ် ကေုာံ ကၠေအ် အာ ဂှ်၊ ဖန်တမ် ၁ ဍိုက်ပေင် လဝ် နကဵု သၞောတ် ဂီုကၠီု မပံင်ကောံ ကု သၞောတ် စၟတ်သမ္တီ ဒၞာဲ ဂျဳပဳအက်သ် (GPS) ရ။
- ပရေင်ကလေင် စိုပ် သ္ၚိ (Return to Home - RTH): ယဝ်ရ လပှ် ရေဒဳယော နူကဵု စက် ထိင်ဒဝ် လီုလာ် အာ ဟွံသေင်မ္ဂး ဗက်ထရဳ အောန် စှ်ေ အာ မ္ဂး၊ ဒရဝ် ဏအ်ဝွံ ဍေဟ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် ဒၞာဲ ဍေဟ် မပဝ် တိုန် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် (Home point) တုဲ ဍေဟ် ကလေင် ပဝ် စှ်ေ အာ ဒၞာဲ ဂှ် အလဵုအလဵု ရ။
- ပရေင်ထိင်ဒဝ် လပါ် ဉာဏ် (Intelligent Orientation Control - IOC): နကဵု သၞောတ် ဏအ်၊ ညးမပဝ် တအ် ဟွံဒး စွံ သတိ လပါ် ဂတ ဒရဝ် တအ် ရ။ ဍေဟ် တွက် ကေတ် လပါ် မၞိဟ် မပဝ် ဇကု တုဲ ကၠောန် ကမၠောန် အတိုင် ဂှ် ရ။
- ပရေင်ကဵု သတိ ဗက်ထရဳ (Low Voltage Protection): ယဝ်ရ ဗက်ထရဳ ကလေင် အိုတ် မ္ဂး၊ ပၟတ် LED ဍေဟ် တအ် ပြံင်လှာဲ အသာ် ဗကေတ် တုဲ၊ ဍေဟ် စှ်ေ တိ အလဵုအလဵု ညံင် ဟွံဂွံ ဒတုံ ရ။
၈။ ဖဵုသက်ရောက် လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် (Impact on the Drone Industry)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ကိုပ်ကၠာ နူ ဖန်တမ် ၁ ဟွံကတဵုဒှ် ဏီ ဂှ်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် က္ၜင်ကျာ ဍောတ်တ် တအ် ဝွံ နွံ ဆ ပ္ဍဲ ဂကောံ မၞိဟ် မဝေင် ရေဒဳယော ထိင်ဒဝ် (RC hobbyists) တအ် သၟး ရ။ ဖန်တမ် ၁ ဝွံ ပြံင်လှာဲ ထောအ် အကာဲအရာ ဏအ် တုဲ ဖန်ဗဒှ် ကဵု ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဒရဝ် ညးလွပ် (Consumer drone market) မနွံ ၚုဟ်မး မဳလဳယာန် ဒဝ်လာ ရ။[၅]
ကမ္ပဏဳ DJI ဝွံ ဟိုတ်နူ ပရေင်အံင်ဇၞး ဖန်တမ် ၁ ဏအ် တုဲ၊ ဍေဟ် ကတဵုဒှ် အာ ကမ္ပဏဳ မသွံ ဒရဝ် ဂၠိုင်အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ ရ။ သာ်ဂှ် ဟွံသေင်၊ ဍေဟ် ပံက် ကဵု ဂၠံင် သွက် ကမၠောန် တၟိ မပ္တံကဵု ပရေင်တက်ရုပ် အိမ်ခြံမြေ (Real estate photography)၊ ပရေင်မင်မဲ တိရစ္ဆာန် သဘာဝ (Wildlife tracking)၊ ကေုာံ ပရေင်တက် ရုပ်ရှင် တအ် ရ။
၉။ ပြသၞာ ကေုာံ တင်အောန်ဂမၠိုင် (Limitations and Technical Issues)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ၜိုန်ရ ဍေဟ် ဒှ် ကိရိယာ မခိုဟ် ကီုလေဝ်၊ ဟိုတ်နူ ဍေဟ် ဒှ် မဝ်ဒယ် ပထမအိုတ် ဂှ်ရ ဖန်တမ် ၁ နွံကဵု တင်အောန် ကေုာံ ပြသၞာ ဗွဲမဂၠိုင် ရ -
- အခိင် ပဝ် ဂၠေအ် (Short Battery Life): အခိင် ပဝ် ၁၀ မိနေတ် ဂှ် ဒှ် အခိင် မဂၠေအ် ဗွဲမလောန် သွက် ညးမတက် ဗဳဒဳယော တအ်။
- ရုပ် ဗဳဒဳယော ချဳ (Jello Effect): ဟိုတ်နူ ဟွံမဲ ကဵု သၞောတ် ညိင် ရုပ် (Gimbal) တုဲ တွဲ လဝ် ကေမရာ ကဵု ခန္ဓာကိုယ် တိုက်ရိုက် ဂှ်ရ၊ ပရေင်ချဳဓရာင် (Vibration) နူ မဝ်တာ တအ် ပကဵု ညံင် ရုပ် ဗဳဒဳယော ဂွံ ချဳ ကေုာံ ဇတဝ် (Jello effect) ရ။
- ပရေင်ကၠေအ် အလဵုအလဵု (Flyaways): လဆောဝ်မ္ဂး သၞောတ် GPS လီုလာ် (Glitch) ဟွံသေင်မ္ဂး က္ဍဟ် Naza အာ ယောန် တုဲ၊ ဒရဝ် ဏအ်ဝွံ ဍေဟ် ပဝ် တိတ် အာ အလဵုအလဵု တုဲ ကၠေအ် အာ လပါ် တၞဟ် ရ။ ပြသၞာ ဏအ် ညးကော်စ "Flyaway" ရ။
- ပရေင်ပလီု လပှ် (Interference): ကေမရာ GoPro လ္ၚဵု စကာ Wi-Fi သွက်ဂွံ လလောင်တြး ရုပ် နကဵု 2.4 GHz ရ၊ မဒှ် လေယျာ လပှ် မတုပ် ကု စက် ထိင်ဒဝ် ဒရဝ် ဏအ် ရ။ အရာဏအ် ပကဵု ညံင် လပှ် ဂွံ ဇီုကပိုက် တုဲ ဒရဝ် ဒတုံ စှ်ေ မာန် ရ။
၁၀။ အာဲကၟာဲ ကေုာံ အနာဂတ် (Legacy and Future Models)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဒဳဂျေအိုင် ဖန်တမ် ၁ ဝွံ ဒှ် ပရေင်စတင် မအံင်ဇၞး အိုတ် သွက် ကမ္ပဏဳ DJI တုဲ၊ ညးတအ် ဆက် ပတိတ် မဝ်ဒယ် လက္ကရဴ ဂမၠိုင် ဗွဲမပြဟ် ရ။[၆]
- Phantom 2 (၂၀၁၃ အိုတ်): ထပ် ပၠောပ် လဝ် သၞောတ် ညိင် ရုပ် (Zenmuse Gimbal) သွက်ဂွံ ညိင် ဗဳဒဳယော၊ ကေုာံ ဗက်ထရဳ တၟိ မပဝ် ဂွံ ၂၅ မိနေတ်။
- Phantom 3 (၂၀၁၅): ပါလုပ် သီု ကေမရာ အလဵုအလဵု၊ ကေုာံ သၞောတ် ဗှ် ရုပ် သၟဝ် (Vision Positioning System) သွက်ဂွံ ပဝ် အပ္ဍဲ သ္ၚိ။
- Phantom 4 (၂၀၁၆): နွံကဵု ဉာဏ်စက် သွက်ဂွံ ပါဲ အန္တရာယ် (Obstacle Avoidance)။
လၟုဟ်မ္ဂး၊ ၜိုန်ရ သၞောတ် ဖန်တမ် ဒးဒုင် အစားထိုး နကဵု သၞောတ် မာဗစ် (DJI Mavic) မာန် ပၠောတ် ခေါက် ဂွံ (Foldable) တအ် ကီုလေဝ်၊ ဒဳဂျေအိုင် ဖန်တမ် ၁ ဝွံ တန်တဴ ဒၟံင် နဒဒှ် ဒရဝ် ပထမအိုတ် မပြံင်လှာဲ လဝ် ဂၠးတိ ပရေင်တက်ရုပ် အကာသ ရောင်။
နိဿဲဂမၠိုင်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ↑ Ben Popper (January 8, 2013). DJI's Phantom is a ready-to-fly quadcopter for the masses. The Verge.
- ↑ Mac၊ R.။ "Bow To Your Billionaire Drone Overlord: Frank Wang's Quest To Put DJI Robots Into The Sky"၊ Forbes၊ May 6, 2015။
- ↑ Wired Staff (May 9, 2013). Review: DJI Phantom Quadcopter. Wired.
- ↑ Phantom Quick Start Manual v1.7 (PDF). DJI Innovations. 2013.
- ↑ Fitzpatrick, A. (May 3, 2016). "The 50 Most Influential Gadgets of All Time". Time. Archived from the original on October 19, 2022. Retrieved July 11, 2026.
- ↑ French, S. (July 12, 2017). A brief history of DJI drones. The Drone Girl.[permanent dead link]
ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဒဳဂျေအိုင် (DJI)
- က္ၜင်ကျာ ဟွံမဲ မၞိဟ်ဒဳ (Unmanned aerial vehicle)
- ဂဝ်ပရဝ် (GoPro)
- ပရေင်တက်ရုပ် အကာသ (Aerial photography)