ဒြာဲၝောံ
 ဒြာဲၝောံ ဂကူ (White-tailed deer) မွဲ | |
| တင်ဂၞင် သိပ္ပံ (Scientific classification) | |
|---|---|
| နိဂီု (Kingdom): | Animalia (တိရစ္ဆာန်) |
| ဂကောံဇၞော် (Phylum): | Chordata |
| ကဆံင် (Class): | Mammalia (တိရစ္ဆာန် တိုပ်ကှ်ေ) |
| လၟေင် (Order): | Artiodactyla |
| ဂကောံ (Family): | Cervidae (ဂကောံဒြာဲ) |
ဒြာဲၝောံ (အၚ်္ဂလိက်: Doe) ဝွံ ဒှ် တိရစ္ဆာန် ဇိုင်ပန် ဂကူ ဒြာဲ မဒှ် လက္ခဏာ ၝောံ (Female deer) ရ။ ဗွဲယေဘုယျမ္ဂး ဒြာဲၝောံတအ်ဝွံ ဟွံမွဲ ကု ဒြင် (Antlers) တုဲ ဇကုဇကောဝ် ကေုာံ လျိုင် ဍောတ် နူကဵု ဒြာဲကၟက် ညိည ရ။
လက္ခဏာ ကေုာံ အခိုက်အလိုက်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ရုပ်သာ်: ဒြာဲၝောံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဟွံမွဲ ကု ဒြင် ရ (ဝေင်အာ နူကဵု ဂကူဒြာဲ Reindeer မနွံကဵု ဒြင် သီုၝောံ သီုကၟက်)။ ဍေံတအ် နွံကဵု သော်စၞာမ် အသာ် ဍာ်မိတ် ဟွံသေင်မ္ဂး အသာ်ပတေင် ညံင်ဂွံ ကိတ်ညဳ ကု ပွဳပွူ သဘာဝ သွက်ဂွံ ပၞုက်ဒၞာဲ ရ။
- ပရေင်ဖျေံမ ကေုာံ လွဳလွတ်: ဒြာဲၝောံတအ်ဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ၜံင်ကောန် မွဲအလန် မွဲဇကု ဟွံသေင်မ္ဂး ၜါဇကု ရ (ကောန်ဒြာဲ ဂှ် ပ္ဍဲအင်္ဂလိက် ကော်စ Fawn)။ အခိင် ကောန်ဒြာဲ ဍောတ်တ်မ္ဂး၊ ဒြာဲၝောံဂှ် ပၞုက်လဝ် ကောန်ဍေံ ပ္ဍဲအကြာ ချောဲ ဟွံသေင်မ္ဂး ဂြိုပ် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ နူကဵု တိရစ္ဆာန် သားရဲ တအ် ရ။
- စိုတ်စရိုတ်: ဒြာဲၝောံတအ် နွံကဵု စိုတ်ဍိုန်ညှာ ကေုာံ နွံကဵု သတိ (Alertness) ဗွဲမသၠုင် ရ။ ဍေံတအ် နွံကဵု အာရီု ကတောဝ် ကေုာံ မုဟ် မခိုဟ် သွက်ဂွံ တီကေတ် သၞ မကၠုင် ကြပ်တအ် ရ။
ဂေဟဗေဒ ကေုာံ ပရေင်စကာ
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဂေဟဗေဒ (Ecology): ပ္ဍဲကဵု သၞောတ် ဂေဟဗေဒ မ္ဂး ဒြာဲၝောံတအ်ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲကဵု ဂကူ တိရစ္ဆာန် စချောဲ (Herbivores) တုဲ၊ ဒှ် စၞအာဟာရ အဓိက သွက် တိရစ္ဆာန် သားရဲ မပ္တံကဵု ကၠ၊ ဇာဒိသိုင်၊ ကေုာံ ကၠဵုဂြိုပ် တအ် ရ။
- ပရေင်လွပ် မၞိဟ်: ပ္ဍဲကဵု အခိုက်မၞိဟ်မ္ဂး၊ ဒြာဲၝောံ တအ်ဂှ် ဒးဒုင် လၟိန် ဗက်ရပ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ဖျုန် (Venison) ကေုာံ စၞာမ် (Hide) ရ။ ပ္ဍဲကဵု ဍုင်လ္ၚဵု နွံကဵု သၞောဝ်ဥပဒေ ကၟာတ်လဒဵု ပွမဗက်လၟိန် ဒြာဲၝောံ ပ္ဍဲအခိင် ဍေံတအ် တန်ဂဝ်ဂၞဴ ညံင် ဂကူဒြာဲ ဟွံဂွံ ကၠက်အာ ရ။
လွပ် ဝေါဟာ ပ္ဍဲ အရေဝ်အင်္ဂလိက်
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ပ္ဍဲကဵု အရေဝ်အင်္ဂလိက်မ္ဂး မအရေဝ် "Doe" ဝွံ ဟွံသေင် ဆ ဒြာဲၝောံ မွဲဟေင်၊ သီုစကာ ကော်စ သွက် တိရစ္ဆာန် ၝောံ တၞဟ်ဟ် မပ္တံကဵု-
- ဗတာင်ၝောံ (Female rabbit)
- ဗၜေအ်ၝောံ (Female goat)
- ကောန်တာ်ၝောံ (Female kangaroo) တအ် ကီု ရ။