နာနာဝိဇ္ဇာ အေအာင်ဗေဒ
နာနာဝိဇ္ဇာ အေအာင်ဗေဒ (အင်္ဂလိက်: Multidisciplinary AI Studies) ဝွံ ဒှ်ပညာမလ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် အစောံစရာဲ အေအာင် လတူဂကောံမၞိဟ် နကဵုမတ်တၠပညာ နာနာသာ်ရ။ ပညာဏအ်ဝွံ ဟွံစွံအဓိက ပ္ဍဲပွမဖန်ဗဒှ် (How to build) ဟေင်၊ ဆဂး စွံအဓိက ပ္ဍဲပွမ စၟဳစၟတ် ဗီုပြင်အေအာင် မနွံကဵုအစောံစရာဲ (What AI does) လတူယေန်သၞာင်၊ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ စိုတ်ဓာတ်မၞိဟ်ရ။
ဒေါံအဓိကဂမၠိုင် (Core Pillars)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]၁. သဇိုင်နဲပညာ ကေုာံ သင်္ချာ (Technical Foundation)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် နဲကဲအေအာင် မပ္တံ Neural Networks ကေုာံ NLP ရ။ ဆဂး ပ္ဍဲနာနာဝိဇ္ဇာမ္ဂး စွံအဓိက ပ္ဍဲပွမဖန်ဗဒှ် အေအာင်မသောင်ကလးကေတ်မာန် (Explainable AI - XAI) ညံင်မၞိဟ်သာမညတအ် ဂွံကၠိုဟ်ဗီုစက်တအ် ဖန်ဗဒှ်တင်သ္ဂုတ်သွာတ်ရ။
၂. သိက္ခာဗေဒ ကေုာံ သၞောဝ်ဓဝ် (Ethics and Law)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]စၟဳစၟတ် ပရူပရေင်တုပ်သၟဟ် (Fairness) ကေုာံ တင်ပါ်ခြာ (Bias) ပ္ဍဲအယ်ဂေါရိဒမ်။ ပါ်ပါဲသ္ၚဳဂၠေပ် ပရူညးမဒးဒုင်ဝန် (Liability) ကာလအေအာင်မဖန်ဗဒှ် တင်ဗၠေတ်မွဲမွဲ (ဥပမာ - ကာလကောန်စက်ကမၠောန် အလဵုအလဵု ဗၠေတ်အာ) ရ။
၃. ပရေင်မၞိဟ်ဗေဒ ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Sociology and Culture)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]ဗီုပြင်အေအာင် မပြံင်လှာဲကဵု ကဏ္ဍကမၠောန် ကေုာံ ပရေင်ဆက်ဆောံအကြားမၞိဟ်။ နကဵုမတ်တၠပညာ ယေန်သၞာင်ဗေဒ မ္ဂး လ္ၚတ်သ္ၚဳဂၠေပ် ဗီုအေအာင်မဖန်ဗဒှ်ကဵု အနုပညာ၊ လိက်ပတ် ကေုာံ ပွမမင်မွဲယေန်သၞာင်ဒေသ (ဥပမာ - အဲနာဲဗေဒ သွက်လိက်ပတ်မန်) ရ။
နကဵုမတ်တၠပညာမ္ဂး (Theoretical Perspectives)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]နကဵုမတ်တၠပညာ မဳဒဳယာဗေဒ ကေုာံ နာနာဝိဇ္ဇာမ္ဂး နာနာဝိဇ္ဇာ အေအာင်ဗေဒ နွံကဵုတင်သ္ၚဳဂၠေပ် အတိုင်ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ရ:
- နကဵုမတ်တၠပညာ Human-Centric AI: တၠပညာဂမၠိုင် ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဒဒှ်ရအေအာင်ဂှ် ဒးဒှ်ကပေါတ်အရင် သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် အစောံစရာဲမၞိဟ် (Human augmentation) ဟွံသေင် သွက်ဂွံစၞးမၞိဟ်ရ [၁]။
- နကဵုမတ်တၠပညာ နဲပညာဆက်ဆောံ: ပွမစကာ နဲပညာဆက်ဆောံ သွက်ဂွံဖြံင်လဂါ်ပညာ အကြားစက် ကေုာံ မၞိဟ် နကဵုဘာသာမန် ဇေတ်ဇေတ် ဂှ် ဒှ်တင်ရန်တၟအ်အဓိက ပ္ဍဲခေတ်ဂၠးကဝ်ဗေဒရ။
တင်ရန်တၟအ် (Objectives)
[ပလေဝ်ဒါန် | ပလေဝ်ဒါန် တမ်ကၞက်]- ဖန်ဗဒှ်အေအာင် မနွံကဵုသိက္ခာ ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု။
- စဵုဒၞာတင်ဂၞင်ဗၠေတ် (Disinformation) ကေုာံ စၟဳစၟတ် Deepfake။
- ဇၞော်မောဝ်ပ္တိုန် ယေန်သၞာင် ကေုာံ အရေဝ်ဘာသာမၞိဟ်အောန်ဂမၠိုင် နကဵုအေအာင်။